II SA/Ol 442/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-12-16
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy jest uprawniona do zmiany urzędowej nazwy miejscowości w drodze uchwały, powołując się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych?Ratio decidendi
Rada gminy nie jest uprawniona do samodzielnej zmiany urzędowej nazwy miejscowości. Kompetencja ta należy do ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Rada gminy może jedynie wystąpić z wnioskiem o zmianę nazwy, a jej uchwała w tej sprawie musi być zgodna z procedurą określoną w ustawie o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, która przewiduje m.in. uzyskanie opinii wojewody.Stan faktyczny
Rada Gminy w Budrach podjęła uchwałę nr XIV/104/2004 w sprawie wykreślenia oznaczenia "PGR-" jako części nazwy miejscowości PGR Ołownik, powołując się na przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz brak właściwej podstawy prawnej do zmiany nazwy miejscowości. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że intencją było jedynie uporządkowanie istniejących nazw.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, zasądził od Rady Gminy w Budrach na rzecz Wojewody Warmińsko-Mazurskiego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz stwierdził, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Asesor WSA Katarzyna Mat czak Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r., sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko - Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy w Budrach z dnia 11 marca 2004 r. nr XIV/104/2004 w przedmiocie zmiany nazwy miejscowości I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy w Budrach na rzecz Wojewody Warmińsko -Mazurskiego kwotę 240-, zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Powołując się na art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1891 z późniejszymi zmianami), Rada Gminy Budry w dniu 11 marca 2004 r. podjęła uchwałę nr XIV/104/2004 w sprawie wykreślenia rodzaju i integralnych części nazw miejscowości stosowanych przez statystykę i ewidencję ludności w gminie Budry. Zgodnie z § l pkt l tejże uchwały, "wykreśla się w miejscowości PGR Ołownik oznaczenie -PGR- jako rodzaj i integralną część nazwy stosowaną przez statystykę i ewidencję ludności w Gminie Budry."
Wojewoda Warmińsko-Mazurski w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały. Organ nadzoru stwierdził, iż w podstawie prawnej rada gminy nie powołała się na przepis ustawy, który upoważniałby ją do zmiany nazwy miejscowości. Rada Gminy naruszyła ponadto procedurę zmiany nazw miejscowości zawartą w ustawie z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. Nr 166, póz. 1612). W ust. l i ust 8 w/w ustawy uregulowane zostały zasady zmiany urzędowej nazwy miejscowości na wniosek rady gminy. W myśl art. 8 ust 4 pkt l ustawy rada gminy powinna podjąć uchwałę w sprawie wystąpienia o zmianę urzędowej nazwy miejscowości.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy w Budrach wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż Wójt Gminy zwrócił się do Wojewody Warmińsko Mazurskiego o wydanie opinii w sprawie zmiany nazwy miejscowości w oparciu o przepisy ustawy o urzędowych nazwach
miejscowości i obiektów fizjograficznych. W odpowiedzi otrzymał pismo, z którego wynika, że wniosek dotyczący zmiany nazwy miejscowości nie ma uzasadnienia w przepisach ustawy, gdyż mająca ulec zmianie nazwa nie figuruje w urzędowym wykazie miejscowości. W oparciu o przepisy wskazanej ustawy nie można zatem dokonać zmiany nazwy miejscowości PGR Ołownik. Przewodniczący Rady Gminy podniósł, iż art. 2 pkt 8 tej ustawy stwierdza jednak, iż osada oznacza niewielką jednostkę osadniczą na terenie miejskim zamieszkałą przez ludność związaną z określonym miejscem lub rodzajem pracy, osadę po byłych państwowych gospodarstwach rolnych; osada może być samodzielna lub może stanowić część innej jednostki osadniczej. Intencją Rady Gminy było jedynie uporządkowanie istniejących w obiegu, a stosowanych przez statystykę i ewidencję nazw miejscowości tak, jak czyniły to inne gminy w Województwie Warmińsko-Mazurskim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przepis art. 18 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1891 z późniejszymi zmianami), powołany jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały, a określający wyłączną właściwość rzeczową rady gminy, ani też przepis art. 40 tejże ustawy, określający zakres upoważnienia w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, nie stwarzaj ą możliwości dokonania przez radę gminy zmiany nazwy miejscowości. Z unormowań tych wyraźnie wynika, iż uprawnienie to musiałoby bowiem zostać przewidziane wprost w przepisie ustawy.
Fakt, iż przepis takowy nie istnieje oznacza, że kwestia nazewnictwa miejscowości nie może być przedmiotem działalności uchwałodawczej rady gminy.
Ustalanie, zmienianie lub znoszenie urzędowych nazw miejscowości i ich części należy do kompetencji ministra właściwego do spraw administracji publicznej (art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych /Dz. U. Nr 166, póz. 16127). Kompetencja rady gminy ogranicza się tu wyłącznie do przedstawienia stosownego wniosku za pośrednictwem wojewody a w razie gdy ma on dotyczyć nazwy miejscowości zamieszkałej, również do uprzedniego przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami tej miejscowości, w trybie, o którym mowa w art. 5a ust 2 ustawy o samorządzie gminnym (art. 8 ust l i 2 tej ustawy).
Zgodny z prawem tok czynności podjętych przez Radę Gminy w przedmiotowej sprawie zakończył się uzyskaniem opinii Wojewody Warmińsko- Mazurskiego. Jednak uzyskanie negatywnego stanowiska Wojewody nie uprawniało Rady Gminy do podjęcia w ramach własnych kompetencji uchwały o zianie nazwy miejscowości, gdyż tryb zmiany jest określony w powołanej wyżej ustawie. Wniosek rady gminy wraz z dokumentami i informacjami określonymi w art.8 ust.4 ustawy powinien być przez Wojewodę przedstawiony właściwemu ministrowi, łącznie z opinią tego organu, w terminie 30 dni od jego uzyskania ( art. 8 ust.6 ustawy).
Odnosząc się na marginesie do argumentacji stron należy zwrócić uwagę na to, iż sytuacja, w której nazwa miejscowość nie jest nazwą urzędową, ze względu na istnienie możliwości jej ustalenia, nie wyklucza możliwości osiągnięcia założonego w sprawie celu.
Ze względu na brak prawnej podstawy zaskarżonej uchwały należało stwierdzić jej nieważności na podstawie art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).
W kwestii wykonalności zaskarżonej uchwały orzeczono w oparciu o art. 152, o kosztach zaś w oparciu o art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło