II SA/Ol 446/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi J. S. w sprawie wymierzenia grzywny Prezydentowi Miasta za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" sygn. akt: "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę - wymierza Prezydentowi Miasta grzywnę za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" sygn. akt: "[...]" w wysokości 400 zł (słownie: czterysta złotych). Pismem z dnia "[...]" J. S. zwrócił się do Prezydenta Miasta "[...]" z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta z dnia "[...]" udzielającej Spółdzielni A pozwolenia na budowę 11-to segmentowego budynku w zabudowie szeregowej przy ul. "[...]" (obecnie "[...]") w "[...]". Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]" odmówił stwierdzenia wygaśnięcia wskazanej wyżej decyzji. Decyzja Prezydenta została utrzymana w całości w mocy decyzją Wojewody z dnia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi J. S. wyrokiem z dnia "[...]", oddalił skargę. Powyższy wyrok został zaskarżony przez J. S. skargą kasacyjną. Wyrokiem z dnia "[...]", Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, jak też decyzję Wojewody z dnia "[...]" i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]". Uzasadniając orzeczenie NSA wskazał m.in., iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), a w toku ponownego rozpoznania sprawy konieczne jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności, które mogą stanowić podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego z dnia "[...]" udzielającej pozwolenie na budowę 11-to segmentowego budynku w zabudowie szeregowej przy ul. "[...]". W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe bowiem wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wpłynął od osoby nie będącej stroną w postępowaniu, a podmiot, do którego była kierowana decyzja - Spółdzielnia A - został zlikwidowany i nie posiada następców prawnych. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia "[...]". Wyrokiem z dnia "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Wojewody z dnia "[...]" oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że uchylenie zakwestionowanych decyzji jest konieczne ze względu na naruszenie przez organy administracji obu instancji art. 153 p.p.s.a., bowiem ponownie rozpatrując sprawę nie uwzględniły one oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]", czym naruszyły zasadę związania organu oceną prawną. Przede wszystkim organy nie wyjaśniły dlaczego w ich ocenie budowa obiektu przy ul. "[...]" została uznana za zakończoną, a także dlaczego J. S. nie ma prawa do występowania w sprawie jako strona postępowania, zaś zlikwidowana spółdzielnia nie ma następców prawnych. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie uprawomocnił się w dniu "[...]". Pismami z dnia "[...]" i z dnia "[...]" J. S. wezwał Prezydenta Miasta do wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" i wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]". Wnioskiem z dnia "[...]" J. S., powołując się na art. 154 § 1 p.p.s.a., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]", i niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]". W odpowiedzi z dnia "[...]" Prezydent Miasta wniósł o oddalenie wniosku o ukaranie organu grzywną. Podniósł, iż odpis prawomocnego wyroku z dnia "[...]" wraz z aktami administracyjnymi sprawy został przekazany do Urzędu Miasta w dniu "[...]", a już w dniu "[...]" akta sprawy zostały przekazane do Prokuratury Rejonowej w "[...]" na jej żądanie i powróciły po wykorzystaniu w dniu "[...]". Dodał, iż w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę organ drugiej instancji nie wyznaczył jeszcze terminu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. wprowadza zatem szczególną sankcję dla organu administracji za bezczynność w rozpoznaniu sprawy występującą po wydaniu wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony przez wystosowanie przez skarżącego w dniach "[...]" i "[...]" pisemnego wezwania do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]" (karta 143-144 i 149-150 akt adm.). W przypadku wydania wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję, organ administracji ma obowiązek załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a. Art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Organ administracji miał obowiązek załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca, a przy uznaniu sprawy za szczególnie skomplikowaną w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia akt administracyjnych (art. 286 § 2 p.p.s.a.). Przy czym termin miesięczny i dwumiesięczny należy traktować jako terminy maksymalne, nie zaś podstawowe (wyrok WSA w Warszawie z dn. 21 września 2006r., sygn. VII SAB/Wa 40/06, publ. LEX nr 255859). W ocenie Sądu rozpatrywana sprawa wobec jej uprzedniego wieloletniego prowadzenia oraz szczegółowej analizy w wydanym w sprawie wyroku z dnia "[...]", a także sformułowania wytycznych co do dalszego przebiegu postępowania nie jest na obecnym etapie sprawą szczególnie skomplikowaną. Akta wraz z wyrokiem zostały zwrócone Prezydentowi Miasta w dniu "[...]". Termin na załatwienie sprawy upływał zatem "[...]". Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie organ nie zakończył prowadzonego od "[...]" postępowania. Również okoliczność, iż akta administracyjne niniejszej sprawy zostały zwrócone z Prokuratury po upływie prawie trzech miesięcy nie zwalnia organu z zarzutu bezczynności. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 października 1999r. (sygn. IV SAB 46/99, publ. LEX nr 27851) "organ obowiązany jest podjąć czynności zmierzające do pozyskania wymaganej do rozpoznania sprawy dokumentacji, względnie sporządzenia odpisów niezbędnych dokumentów. Bierne natomiast oczekiwanie na załatwienie sprawy i zwrot akt może być ocenione tylko jako bezczynność organu". Jak wynika z powyższego okoliczności obiektywne, faktyczne (w niniejszej sprawie wypożyczenie akt) nie zwalniają organu z jego obowiązków, bowiem tylko okoliczności prawne mogą uwolnić organ z zarzutu bezczynności. Dodać należy, iż organ administracji, wbrew treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a., zaniechał również zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Nie może bowiem usprawiedliwiać organu okoliczność poinformowania J. S. pismem z dnia "[...]", czyli dopiero po miesiącu, o przekazaniu akt sprawy do Prokuratury. Reasumując, pozostawanie przez organ w bezczynności, mimo wystosowanego przez skarżącego w dniach "[...]" i "[...]" wezwania do wykonania wyroku, w świetle art. 154 § 1 p.p.s.a. uzasadnia ukaranie organu grzywną. Wysokość grzywny stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. w związku z uwzględnieniem obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2008r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2007r. i w drugim półroczu 2007r. (M.P. Nr 16 poz. 181) ustalono na kwotę 400 zł. Sąd ocenił, iż wymierzona grzywna stanowić będzie adekwatną dolegliwość i wpłynie na prawidłowe działanie organu zmierzające do wykonania wydanego w sprawie wyroku. ----------------------- 4