II SA/Ol 454/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wójta Gminy S. z dnia 20 stycznia 2023 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania postanawia odrzucić skargę. WSA/post. 1 – sentencja postanowienia Decyzją z 20 stycznia 2023 r. Wójt Gminy S. orzekł o wymeldowaniu M. Z. (dalej jako: skarżąca) z pobytu stałego R. (...), (...) S. W decyzji te zawarto pouczenie, że służy od niej odwołanie do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Decyzja ta została przesłana skarżącej na wskazany przez nią w toku postępowania adres. Pomimo dwukrotnego awizowania (24 stycznia 2023 r. oraz 1 lutego 2023 r.) przesyłka nie została podjęta przez skarżącą. W dniu 30 czerwca 2025 r. skarżąca skierowała do tut. Sądu pismo, w którym złożyła skargę na Burmistrza wnosząc o uznanie za niesłuszne wymeldowanie jej z pobytu stałego wbrew jej woli. Podała, że wymeldowanie nastąpiło bez jej wiedzy i z naruszeniem jej praw jako mieszkańca. W związku z tym wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji o wymeldowaniu jako bezzasadnej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Podał, że decyzją z 20 stycznia 2023 r. organ wymeldował skarżącą i decyzja ta została uznana za doręczoną w dniu 3 lutego 2023 r. w trybie z art. 44 § 4 k.p.a. Organ wyjaśnił, że skarżąca brała czynny udział w postępowaniu poprzez składanie wyjaśnień, ale nie odebrała decyzji i nie skorzystała z przysługujących środków zaskarżenia, które zostały przytoczone w decyzji, a skarga została wniesiona po upływie dwóch lat od wydania ostatecznej decyzji. Zatem w ocenie organu skarga została wniesiona po upływie terminu, bez wcześniejszego skorzystania ze środków zaskarżenia. Wskazano także, że organ wydał decyzję w sprawie wymeldowania po przeprowadzeniu pełnego postępowania wyjaśniającego, w oparciu o materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym w myśl § 2 powołanego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 127 § 1 i 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną w I instancji, od której służy odwołanie do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego i decyzja zawiera stosowne pouczenie w tym zakresie. W związku z tym skarga, niezależnie od terminu jej złożenia, została wniesiona do sądu administracyjnego bez wyczerpania środków zaskarżenia, służących w trybie postępowania administracyjnego, co skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej. Dodatkowo należy wyjaśnić, że nawet gdyby skargę potraktować jako tzw. skargę powszechną, a więc związaną z nienależytym wykonywaniem zadań przez organ administracji publicznej albo jego pracowników, to także jest ona niedopuszczalna. Skarga taka jest bowiem rozpatrywana w trybie i przez organy określone w Dziale VIII (art. 227 – art. 240) k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od dawna zaś wyrażany jest pogląd, że sprawy z tego zakresu nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 12 kwietnia 2001r., sygn. akt I SA 2668/00; postanowienie NSA z 21 września 2001r., sygn. akt I SA 2347/01, wyrok NSA z 20 lipca 2004r., sygn. akt OSK 650/04, postanowienie NSA z 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1300/08, dostępne w CBOSA). W orzeczeniach tych wskazuje się, że postępowanie w sprawie skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy lub ich pracowników cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem takich skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, bowiem nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów zawartych w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.