II SA/Ol 458/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Na etapie wniesienia skargi A.G. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Według zawartego w nim oświadczenia, osoby tworzące gospodarstwo domowe, czyli skarżący, jego partnerka i syn, nie posiadają żadnego majątku, jedynie wpływy z tytułu świadczenia wychowawczego oraz zasiłków: rodzinnego i wychowawczego - w łącznej wysokości "ok. 995 zł" miesięcznie. Zobowiązania i stałe wydatki stanowią "opłaty mieszkaniowe" wynoszące ok. 500 zł. Skarżący został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni: 1) oświadczenia wskazującego: a) na jakiej podstawie i na jakich warunkach korzysta z lokalu wskazanego jako adres zamieszkania (zastrzeżono, iż w razie istnienia pisemnej umowy należy dostarczyć jej kopię), b) czy utrzymywanie go przez partnerkę dokonuje się wyłącznie ze środków wymienionych we wniosku (wskazano, iż jeśli jeszcze innych, należy podać ich źródło i wysokość), c) czy on i/lub jego partnerka są właścicielami samochodu (jeśli tak, polecono dostarczyć kopię aktualnej polisy ubezpieczeniowej), d) czy w bieżącym roku on i/lub jego partnerka korzystali i/lub korzystają z pomocy ze strony jakiekolwiek instytucji (poza świadczeniami wymienionymi w punkcie 2) bądź osób trzecich, a jeśli tak to kto, kiedy i w jakiej wysokości jej udzielił; 2) kopii decyzji przyznających świadczenie wychowawcze, zasiłek rodzinny i zasiłek wychowawczy; 3) wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez niego i jego partnerkę - za okres od 1 kwietnia 2017 r. do dnia odbioru wezwania; 4) kopii dowodów uiszczenia w maju 2017 r. wszystkich "opłat mieszkaniowych" (jeśli nie zostały uregulowane za pośrednictwem rachunku bankowego); 5) kopii potwierdzeń odbioru w maju 2017 r. świadczeń wymienionych w punkcie 2 (jeśli nie zostały przelane na rachunek bankowy). W odpowiedzi skarżący przesłał za pośrednictwem platformy ePUAP pismo, w którym stwierdził, że: (ad 1 a) "w lokalu przebywa(-) "na dziko" nie posiada(-) żadnej umowy najmu z właścicielami"; (ad 1 b) "w chwili obecnej są to środki wymienione we wniosku. (...) Nieraz mama (...) partnerki podrzuci (...) jedzenie, raz może dwa razy w miesiącu."; (ad 1 d) "uzyskał(-) pomoc adwokata z urzędu." Załączone zostały pliki z: decyzją o przyznaniu świadczenia wychowawczego, decyzją o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, polisą OC, wyciągami z konta partnerki skarżącego w "[...]" za okres od 22 marca do 21 czerwca 2017 r., wyciągiem z konta partnerki skarżącego w "[...]" za okres od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2017 r., wyciągami z konta skarżącego i jego partnerki w "[...]" za okres od 1 marca do 31 maja 2017 r. W tym stanie rzeczy stwierdza się, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z unormowania tego wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Konstrukcja tego przepisu zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien mianowicie z należytą starannością wypełnić treść wezwania. Niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny lub wzajemnie sprzeczny oceniane jest jako niewykazanie w sposób dostateczny, aby w sprawie zachodziły przesłanki przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FZ 317/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w przepisowej formie, chociaż uprzednio (w wezwaniu do podpisania skargi) wyjaśniono mu, iż aktualnie obowiązująca ustawa p.p.s.a. nie przewiduje możliwości składania pism i wniosków w postepowaniu sądowoadministracyjnym w formie dokumentów elektronicznych. Dopiero od 15 maja 2018 r. po zmianie przepisów zaistnieje możliwość wnoszenia pism do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w drodze elektronicznej (art. 11 pkt 3 ustawy z 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2014 r., poz. 183 ze zm.). Każde pismo wnoszone obecnie do sądu administracyjnego wymaga więc formy papierowej i oryginalnego podpisu strony wnoszącej. Orzekający zdecydował się jednak ze względu na ekonomikę procesową zaniechać egzekwowania tego wymogu, gdyż nie prowadziłoby to uwzględnienia wniosku. Dostarczone w nieformalny sposób treści są bowiem niepełne (nie zostały przedstawione finansowe warunki udostępnienia lokalu mieszkalnego; tylko jeden z trzech wyciągów bankowych, nr "[...]", obejmuje wymagany okres od 1 kwietnia do 21 czerwca 2017 r.) oraz nie przystają do danych przedstawionych na formularzu wniosku (na ww. rachunku bankowym suma uznań we wskazanym przedziale czasowym wyniosła 21.162,18 zł). Stwierdzając zatem, iż skarżący nie uczynił zadość ciążącemu na nim prawnemu obowiązkowi wykazania zasadności swego wniosku, orzeczono jak w sentencji - czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.