II SA/Ol 46/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-02-26

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Ewa Osipuk, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę, obejmujące prace ingerujące w ściany zewnętrzne lokalu stanowiącego odrębną własność inwestora, które mają stać się ścianami wewnętrznymi rozbudowywanego obiektu, wymaga zgody współwłaścicieli części wspólnych budynku, jeśli te elementy służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prace budowlane polegające na demontażu fragmentów ścian zewnętrznych lokalu stanowiącego odrębną własność inwestora, w celu wykonania otworu drzwiowego, montażu nadproża, zamurowania otworów okiennych i drzwiowych oraz demontażu zadaszenia, nie wymagają zgody współwłaścicieli części wspólnych budynku. Uzasadniono to tym, że wymienione elementy służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, a nie stanowią nieruchomości wspólnej w rozumieniu ustawy o własności lokali.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami części wspólnych budynku, zaskarżyli decyzję o pozwoleniu na budowę rozbudowy obiektu handlowego. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym art. 199 k.c., twierdząc, że prace budowlane ingerujące w ściany zewnętrzne budynku, stanowiące część wspólną, wymagają ich zgody. Podnosili również kwestie niezgodności projektu z przepisami technicznymi i braku prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. L. i K. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. Z. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego obiektu handlowego na działce nr "[...]", obręb D. Odwołanie od tej decyzji wnieśli W. L. i K. L., reprezentowani przez adwokata (dalej jako: "skarżący"). Zarzucili organowi I instancji naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego należytego ustalenia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, na której przewiduje się realizację inwestycji, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż obiekt budowlany objęty wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbudowę ma znajdować się na działce nr "[...]", pomimo iż działka ta jest niezabudowana oraz poprzez nieuwzględnienie wpływu budowy obiektu na działce "[...]" na sposób korzystania z działki nr "[...]" i posadowionego na niej obiektu budowlanego, którego są współwłaścicielami; b) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji naruszającej uzasadniony interes skarżących, w tym naruszającej prawo własności; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 35 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego nieodpowiadającego przepisowi § 12 ust. 1, ust. 3 oraz ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; b) art. 34 ust 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego nieodpowiadającego przepisowi § 26 ust. 1 i § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że są współwłaścicielami części wspólnych budynku posadowionego na działce nr "[...]", w którym właścicielem wyodrębnionego i samodzielnego lokalu jest inwestor. Wskazali, że zatwierdzony projekt budowlany oraz jego załączniki w sposób jednoznaczny przewidują, że w celu realizacji inwestycji, koniecznym będzie demontaż fragmentów istniejących ścian zewnętrznych budynku (celem utworzenia powierzchni handlowej, jak też wykonania otworów drzwiowych), a stanowiących części wspólne. Oświadczyli, że na żadnym etapie postępowania nie wyrażali zgody na ingerencję w takie elementy konstrukcyjne. Zauważyli, że czynności dotyczące majątku wspólnego, a przekraczające zwykły zarząd (w tym przypadku dokonanie istotnych zmian elementów konstrukcyjnych części wspólnych budynku) wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.). Wskazali, że przysługuje im udział 9/10 w prawie własności budynku stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności. Dalej skarżący argumentowali, że na działce nr "[...]" nie ma posadowionego żadnego budynku, niedopuszczalne jest więc zatwierdzenie projektu przewidującego rozbudowę takiego nieistniejącego obiektu. Stwierdzili, że błędne jest stanowisko organu administracji, według którego ograniczono zamierzenie inwestycyjne do robót budowlanych wyłącznie na działce nr "[...]", gdyż w rzeczywistości znaczna część prac będzie musiała być przeprowadzona na działce nr "[...]", gdzie znajduje się budynek handlowy (np. konieczna ze względów sztuki i wiedzy budowlanej potrzeba uszczelnienia połączeń stropu istniejącego i nowo wybudowanego obiektu). Zdaniem skarżących, przyjęte określenie przedmiotu projektu i miejsca jego usytuowania zmierza do obejścia prawa i pominięcia konieczności uzyskania stosownej zgody współwłaścicieli części wspólnych. Skarżący przyznali, że dopuszcza się co prawda sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak w niniejszej sprawie decyzja o warunkach zabudowy nie obejmowała swoją treścią możliwości przylegania nowo projektowanego budynku do ściany obiektu już istniejącego, a wskazywała jedynie linie zabudowy. Zatwierdzony projekt budowlany przewiduje zaś zabudowę działki po jej obrysie, bez zachowania stosownych odległości od granicy działek sąsiednich. Zdaniem skarżących zatwierdzony projekt budowlany nie spełnia wymogów prawa także z tego względu, że odprowadzenie wody deszczowej ma następować do studzienki, która jest nieczynna, co zaznaczono nawet na projekcie. Poza tym sporządzony projekt przewiduje podłączenie kanalizacji do istniejącej studzienki kanalizacyjnej, znajdującej się na sąsiedniej działce nr "[...]", podczas gdy studzienka ta, z uwagi na małą przepustowość, już w chwili obecnej nie umożliwia prawidłowego przepływu nieczystości, a w sytuacji zwiększonej ich ilości (na skutek budowy obiektu handlowego) nastąpi awaria systemu odbioru ścieków. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Dyrektor Wydziału Infrastruktury, Geodezji i Rolnictwa w Urzędzie Wojewódzkim, działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zarówno we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i w projekcie budowlanym zamierzenie nazwano rozbudową. Analizując natomiast projekt budowlany należy stwierdzić, że zamierzenie budowlane polega na budowie budynku usługowego na działce nr "[...]", przylegającego bezpośrednio do budynku usługowego znajdującego się na dz. nr "[...]". Przy czym nieruchomość na działce nr "[...]" stanowi współwłasność skarżących - 90% i inwestora - 10%.Takiego podziału nieruchomości dokonał Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 17.08.2004 r., sygn. akt "[...]", znoszącym współwłasność nieruchomości. W postanowieniu tym sąd orzekł również o prawie wyłącznej własności poszczególnych części budynku, przydzielając inwestorowi odrębny lokal nr 2 na I kondygnacji - piwnicy, przylegający bezpośrednio do granicy działki nr "[...]". Z projektu budowlanego wynika, że projektem objęto prace budowlane na działce nr "[...]", przy czym projektowany budynek "styka" się z sąsiednim budynkiem na dz. nr "[...]" jedynie w płaszczyźnie ścian należących do lokalu nr 2, stanowiącego własność inwestora i tworzy z tym lokalem jedną funkcjonalną całość. Organ II instancji stwierdził, że z rysunków konstrukcyjnych wynika, iż strop projektowanego budynku oparty jest na podciągu (rys. str. 63) osadzonym na projektowanych słupach, które posadowiono na nowym fundamencie, zaprojektowanym obok istniejącego (rys str. 71 i 72). Ściany i pokrycie budynku jedynie stykają się ze ścianą budynku istniejącego (rys. str. 49). Z rzutu parteru (str. 47) wynika, że budowana część stanowi funkcjonalną całość z istniejącymi pomieszczeniami lokalu nr 2 i nazwana została salą sprzedaży. W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że objęte pozwoleniem na budowę prace budowlane stanowią budowę budynku na działce nr "[...]", funkcjonalnie powiązanego z lokalem nr 2, istniejącym na działce sąsiedniej. Tak więc nazwanie inwestycji rozbudową nie znajduje potwierdzenia w projekcie budowlanym, choć ze względu na funkcjonalne powiązanie z istniejącym lokalem nr 2, nie jest całkowicie bezzasadne. Organ II instancji uwzględnił, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2018, poz. 1202, dalej jako: "u.p.b."), budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Z definicji tej wynika, że rozbudowa jest również budową, a błędne określenie zamierzenia budowlanego jako rozbudowa, nie ma w kontekście udzielania pozwolenia na budowę znaczenia, gdyż procedura udzielania pozwolenia na budowę i zakres kontroli projektu budowlanego jest identyczny w przypadku rozbudowy jak i budowy. Zdaniem organu odwoławczego z przedstawionej wyżej analizy wynika, że prace budowlane objęte pozwoleniem na budowę nie dotyczą części wspólnych budynku usytuowanego na dz. nr "[...]". Dotyczy to również przyłączy, dojazdów itp. Porównując załączone zdjęcia stanu istniejącego ze stanem projektowanym, organ II instancji zauważył, że pozostawia się istniejące otwory okienne i drzwiowe w tych samych miejscach. Wprawdzie na karcie nr 58 inwestor wskazuje, że będzie wykonywany demontaż fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, montaż nadproża, zamurowanie wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontaż wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej, to, w ocenie Wojewody, na te prace nie jest wymagana zgoda współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej gdyż: wspornikowe zadaszenie elewacji frontowej znajduje się nad działką nr "[...]" i prace dotyczą ściany zewnętrznej lokalu nr 2, od strony dz. nr "[...]", która nie jest ścianą nośną całego budynku, a stanowi ścianę zewnętrzną lokalu stanowiącego wyłączną własność inwestora. W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, złożone w sprawie oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy uznać za prawidłowe. Badając następnie zgodność inwestycji z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z dnia "[...]"r., organ II instancji stwierdził zgodność projektowanej funkcji i lokalizacji obiektu budowlanego z tą decyzją. Wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U z 2015 r. poz. 1422) projektowany budynek może być usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką nr "[...]", gdy taki sposób posadowienia wynika z decyzji o warunkach zabudowy i spełnione są przepisy § 13, 60 i 271-273 cytowanego rozporządzenia. Organ odwoławczy omówił spełnienie tych warunków w przedmiotowej sprawie. Zauważył, że z załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że w granicach działki ewidencyjnej "[...]" ustalono obowiązujące linie zabudowy. Podkreślił, iż są to linie obowiązujące, a nie nieprzekraczalne. Natomiast w pkt 2.1.f decyzji ustalono wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni działki równy - 1. Podkreślił, że takie oznaczenie linii zabudowy oraz współczynnika zabudowy oznacza, iż projektowany budynek musi przylegać do wszystkich 4 granic działki nr "[...]". Z planu zagospodarowania terenu (str. 45) wynika, że warunek ten spełniono. Odnośnie do zarzutu skarżących, że decyzja o warunkach zabudowy nie wskazuje na możliwość przylegania budynku, do budynku istniejącego, organ II instancji wyjaśnił, iż możliwość sytuowania budynku przy granicy działki musi wynikać z decyzji. W decyzji tej nie musi być wskazana zgoda na przyleganie do budynku istniejącego. Wystarczające jest zezwolenie na realizację bezpośrednio przy granicy. Stwierdzono też, że projektowany budynek spełnia wymagania w zakresie wysokości zabudowy, szerokości elewacji frontowej, geometrii dachu, współczynnika zabudowy, obsługi komunikacyjnej i usytuowania miejsc parkingowych. Organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 35 pkt 3 i 4 u.p.b. projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie i uzgodnienia. Wskazał, że projekt został pozytywnie zaopiniowany pod względem wymagań p-poż., bhp i ergonomii oraz posiada informację bioz i opinię geotechniczną. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Inwestor złożył stosowny wniosek oraz oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 u.p.b.). Do projektu załączono: warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wydane przez Energa, umowę o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków z Zakładem Usług Wodnych, umowę na dostawę ciepła z Zakładem Energetyki Cieplnej, warunki techniczne odbioru wód opadowych z Zakładem Usług Wodnych. Powyższe dokumenty potwierdzają możliwość przyłączenia projektowanego budynku do istniejących sieci. Nie jest natomiast przedmiotem niniejszego postępowania sprawdzanie, czy wskazane w ww. pismach miejsca przyłączenia są sprawne lub wystarczająco wydajne. Powyższe leży w gestii zarządców sieci. Reasumując, organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie występuje sprzeczność inwestycji z przepisami prawa. Zgodnie z art. 35 ust. 4 u.p.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjaśnił również, przytaczając stanowisko judykatury, że jeżeli inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z przepisami prawa, to spowodowane realizacją inwestycji faktyczne dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżący wnieśli o uchylenie powyższej decyzji w całości i wstrzymanie jej wykonania, w związku z naruszeniem: 1. art. 199 k.c., poprzez uznanie, że objęte projektem prace budowlane na działce nr "[...]", zmierzające do utworzenia funkcjonalnej całości z lokalem nr 2, położonym na terenie sąsiadującej działki nr "[...]", pomimo bezpośredniego stykania się nowoprojektowanego budynku z już istniejącym, pomimo konieczności demontażu fragmentów ścian, zamurowania wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontażu wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej stanowiącej element wspólny, nie wymagają zgody współwłaściciela nieruchomości położonej na działce nr "[...]"; 2. art. 3 ust. 7a u.p.b., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy ww. prace budowlane uznać należy za przebudowę obiektu budowlanego znajdującego się na działce "[...]", będącego współwłasnością skarżących; 3. art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b., poprzez wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestor nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego położonego na działce nr "[...]", tym samym nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością. W uzasadnieniu skarżący podkreślili, że jako współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr "[...]", posiadają uprawnienie do współdecydowania w rozporządzaniu rzeczą wspólną w zakresie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, do których z pewnością można zaliczyć demontaż fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, zamurowanie wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontaż wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej. Wykucie bowiem otworu drzwiowego, czy okiennego bądź powiększenie jego wymiarów, jak również zamurowanie już istniejących, powodujące zmianę elewacji budynku stanowią czynności przekraczające zwykły zarząd nieruchomością i wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Podnieśli, że roboty, które zamierza przeprowadzić inwestor wiążą się z koniecznością ingerencji w konstrukcję ściany budynku i wymagają usunięcia części ściany. Wykucie otworu w ścianie budynku, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, stanowi przebudowę budynku w rozumieniu art. 3 ust. 7a u.p.b. Skarżący wskazali, że co prawda mają świadomość, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 u.p.b. sama tylko przebudowa obiektów budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, jednakże istotną okoliczność stanowi fakt, iż przebudowa taka wkracza w prawo własności, z którego wynika uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Ściana, w której inwestor zamierza wykonać drzwi pozostaje ścianą zewnętrzną obiektu, a jednocześnie jego elementem konstrukcyjnym. Dlatego też, niezrozumiałym jest uznanie przez Wojewodę, iż prace tego rodzaju nie wymagają zgody współwłaściciela obiektu (skarżących) z uwagi na fakt, iż jest to fragment ściany zewnętrznej lokalu położonego na działce "[...]", który to lokal jest wykorzystywany przez inwestora. Zdaniem skarżących, nie zasługuje na uwzględnienie uznanie, iż strop projektowanego budynku oparty jest na podciągu osadzonym na projektowanych słupach, które posadowiono na nowym fundamencie zaprojektowanym obok istniejącego, która to okoliczność miałaby świadczyć o braku ingerencji we wspólne elementy budynku znajdującego się obecnie na działce "[...]". Zważyć należy bowiem, iż zamiarem inwestora jest dokonanie połączenia budynku nowoprojektowanego z lokalem znajdującym się w istniejącym budynku na działce "[...]" w taki sposób, aby stworzyć funkcjonalną całość. Świadczy to o przyszłym wykorzystaniu ściany zewnętrznej budynku, jako ściany wewnętrznej budynku nowoprojektowanego. W przekonaniu skarżących, brak zgody wszystkich współwłaścicieli na przebudowę ściany zewnętrznej (w budynku na działce "[...]") jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być bezsporne w świetle prawa cywilnego, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Dla wykonania zamierzonych robót inwestor winien legitymować się odpowiednim tytułem prawnym wynikającym z posiadanego prawa udziału we współwłasności oraz ze zgody wszystkich pozostałych współwłaścicieli. Reasumując, skarżący stwierdzili, że na gruncie niniejszej sprawy wykluczona została możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że ściana zewnętrzna lokalu nr 2 od strony granicy z działką nr "[...]" nie stanowi części wspólnych budynku usytuowanego na dz. nr "[...]". Ściana ta jest zewnętrzną ścianą dobudówki (lokalu nr 2), który jest wyłączną własnością inwestora. Ścian ta nie stanowi elementów konstrukcyjnych całego budynku, nie jest ścianą nośną części wspólnych (stropów, dachu), nie stanowi również osłony części wspólnych, a w przypadku dobudowania wnioskowanej części, stanie się ścianą wewnętrzną lokalu. Ponadto w wyniku ww. prac ściana ta nie zostaje wyburzona, a zostaną przesunięte jedynie drzwi i okna. Na takie prace nie jest wymagana zgoda współwłaściciela nieruchomości. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2019 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r.: - pełnomocnik skarżących wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na wniesienie zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto podtrzymał skargę w całości. Wskazał, że zmiany w elewacji zewnętrznej budynku wymagają zgody skarżących jako współwłaścicieli. - uczestnik postępowania (inwestor) sprzeciwił się odroczeniu rozprawy i wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że w ścianie zewnętrznej lokalu nr 2, znajdującej się na granicy działki "[...]" z działką "[...]", znajdują się dwie witryny i pięcioro drzwi. Wszystkie te otwory drzwiowe i okienne związane są wyłącznie z lokalem nr 2 i służą wyłącznie temu lokalowi. - Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o odroczenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 2107.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W świetle zarzutów skargi rozstrzygnięcia Sądu wymaga, czy zatwierdzony projekt budowlany i udzielone pozwolenie na budowę na działce nr "[...]", do której skarżącym nie przysługuje żaden tytuł prawny, wymagało uzyskania ich zgody, z uwagi na to, że zamierzony obiekt budowlany będzie przylegał do posadowionej na granicy z działką nr "[...]" zabudowy, a konkretnie przybudówki – części wyodrębnionej pod względem funkcjonalnym i własnościowym lokalu nr 2. Według zamierzeń inwestora ściana zewnętrzna lokalu nr 2, stanowiącego wyłączną własność inwestora, ale posadowionego na działce do której skarżącym przysługuje 90% udziału we współwłasności, stanie się ścianą wewnętrzną obiektu handlowego i w związku z tym inwestor planuje wykonać demontaż fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, montaż nadproża, zamurowanie wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontaż wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej nad działką "[...]". Rozważając powyższe, uwzględnić należy przede wszystkim, że zgodnie z art. 4 u.p.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została sformułowana w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku pozwolenia na budowę ustawodawca ułatwił inwestorowi wykazanie, że posiada to prawo, gdyż nie musi przedkładać dokumentów, z których wynika jeden z tytułów prawnych wskazanych w art. 3 pkt 11 u.p.b. Wystarczy, że złoży, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie według urzędowego wzoru, że takie prawo posiada. W podobny sposób prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi wykazać m.in. ten, kto zamierza realizować roboty budowlane, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 2 u.p.b.), ten kto chce uzyskać decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę lub decyzję o przeniesieniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (art. 40 ust. 1 i 2 u.p.b.), ten kto zamierza zalegalizować samowolnie wybudowany obiekt budowlany (art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 u.p.b.), ten kto zamierza zmienić sposób użytkowania obiektu budowlanego (art. 71 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego). Nie zwalnia to jednak organów architektoniczno-budowlanych z konieczności badania tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Czym innym bowiem jest sama możliwość skorzystania przez inwestora z uproszczonej formy wykazania swojego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przez złożenie stosownego oświadczenia, a czym innym posiadanie przez inwestora tytułu prawnego dającego mu takie uprawnienie. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji dokonał analizy uprawnień inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżącym nie przysługuje żaden tytuł prawny do działki nr "[...]", na której ma być realizowana zabudowa. Zatem posadowienie na działce nr "[...]" obiektu, nazwanego przez inwestora "salą sprzedaży" nie wymagało zgody skarżących. W ocenie Sądu sporna inwestycja stanowi, tak jak to nazywa inwestor i przyjęto w decyzji organu I instancji, rozbudowę obiektu handlowego, stanowiącego wyodrębniony lokal nr 2, gdyż stanowić ma funkcjonalną z nim całość. Przy czym z przyjętych rozwiązań projektowych, na które zwrócił zasadnie uwagę organ II instancji, wynika, że zabudowa na działce nr "[...]" ma jedynie przylegać do już istniejącej na działce nr "[...]" w kierunku północnym, od strony lokalu nr 2, ma się z nim stykać. Taka możliwość została wprost przewidziana w § 12 ust. 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Zgodnie z tym unormowaniem - dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z brzmienia tego przepisu wynika, że interes właściciela sąsiedniej nieruchomości w przypadku budowy obiektu przy granicy, przy spełnieniu warunku jego dopuszczalności w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, chroniony jest jedynie w zakresie spełnienia wymogów nasłonecznienia i bezpieczeństwa pożarowego wskazanych w § 13, 60 oraz 271-273 rozporządzenia. Organ II instancji prawidłowo omówił w zaskarżonej decyzji spełnienie tych warunków wobec skarżących, czego też skarżący nie kwestionują. Zgodzić należy się z organem II instancji, że ostateczna decyzja z 2012 r., ustalająca warunki zabudowy na działce nr "[...]", uprawnia inwestora do budowy przy granicy z działką nr "[...]". Z ustaleń tej decyzji wynika wprost, że celem jej wydania była rozbudowa istniejącego obiektu handlowego inwestora. Zauważyć można, że działka nr "[...]", o powierzchni 274m2 została wydzielona specjalnie dla właściciela lokalu nr 2 w wyniku zniesienia współwłasności pomiędzy inwestorem a skarżącymi. Przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy uwzględniono zatem, że inwestor jest właścicielem zarówno działki nr "[...]", jak i położonego przy granicy lokalu nr 2, stanowiącego odrębny przedmiot własności. Zezwolono na zabudowę całej działki nr "[...]" w jej granicach, o czym przekonują wskazane na załączniku graficznym do decyzji linie zabudowy poprowadzone przy samych granicach tej działki, po jej obrysie. Podkreślić należy, że decyzja o warunkach zabudowy jest prawomocna i zgodnie z art. 64 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 1945) wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 79/12 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"), wyjaśnił, że organ architektoniczno–budowlany nie jest władny ustalać innych warunków dopuszczalności zabudowy bezpośrednio przy granicy nieruchomości niż wynikające z przepisów cytowanego rozporządzenia, w szczególności brak jest podstaw do wymagania uzyskania zgody sąsiada na planowaną inwestycję przy granicy. Skład orzekający podziela to stanowisko. Nie zasługiwał również na uwzględnienie akcentowany przez skarżących brak zgody na przebudowę ściany zewnętrznej lokalu nr 2, posadowionej na działce nr "[...]", przy granicy z działką "[...]", która stanie się wewnętrzną ścianą planowanej rozbudowy obiektu handlowego. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że w pojęciu przebudowy mieści się wykucie otworów w ścianie szczytowej jako ścianie nośnej budynku, które stanowi ingerencję w konstrukcję budynku i wymaga pozwolenia na budowę (por. NSA w wyroku z dnia 13 marca 2018r., sygn. akt II OSK 1265/16, publ. w CBOSA). Z brzmienie art. 29 ust. 2 pkt 1aa) wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem przebudowy, której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Zatem roboty budowlane ingerujące w elementy konstrukcyjne budynku wymagają pozwolenia na budowę. Powyższe zostało uwzględnione w kwestionowanym pozwoleniu na budowę, które objęło także roboty budowlane wymienione na k. 58 zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na demontażu fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, montażu nadproża, zamurowaniu wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontażu wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej nad działką "[...]". Roboty te nie wymagały zgody skarżących, gdyż wymienione elementy służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu nr 2, czyli inwestora. Sporna ściana, jak podkreślał na rozprawie inwestor, posiada dwie witryny i pięcioro drzwi, które służą wyłącznie lokalowi nr 2. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 716) nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Wykładni tego przepisu dokonał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1231/17 (publ. w CBOSA). NSA wyjaśnił, że w sytuacji gdy okno służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu nie stanowi ono nieruchomości wspólnej. Tylko okna w częściach wspólnych budynku (przykładowo na klatce schodowej) mogą służyć do użytku wspólnego. Także zamurowanie czy wykonanie otworu okiennego w ścianie zewnętrznej i dachu, a zatem w częściach wspólnych budynku nie wymagają zgody pozostałych współwłaścicieli w sytuacji gdy roboty te wykonano w lokalu stanowiącym odrębną własność (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., II OSK 486/10, publ. w CBOSA). Przeciwne stanowisko oznaczałoby bowiem, że także obowiązek utrzymania okien w poszczególnych mieszkaniach obciążałby wszystkich współwłaścicieli części wspólnych. Skład orzekający podziela przedstawione stanowisko. Uwagi te należy także odnieść do otworów drzwiowych, czy kwestionowanego demontażu wspornikowego zadaszenia nad lokalem nr 2, które służy tylko temu lokalowi. W związku z powyższym, za nieuzasadniony należało uznać zarzut dotyczący braku zgody skarżących, jako współwłaścicieli części wspólnych nieruchomości, na planowaną przez inwestora rozbudowę. Ponieważ nie doszło do zarzucanych w skardze naruszeń przepisów prawa, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło