II SA/Ol 460/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-09-10
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Beata Jezielska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego (drzwi) w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., jeśli wcześniej zostało wydane pozwolenie na użytkowanie tego obiektu, a następnie zostało ono uchylone, ale decyzja uchylająca jest zaskarżona?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania naprawczego w trybie art. 51 P.b. w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność została potwierdzona ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Nawet jeśli decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została uchylona, ale decyzja uchylająca jest zaskarżona, organ odwoławczy powinien ustalić, czy postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie zostało prawomocnie zakończone i jaki jest jego wynik, a w zależności od ustaleń rozważyć zawieszenie postępowania naprawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drewnianych drzwi dwuskrzydłowych zamontowanych na korytarzu budynku, które zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając, że nie jest możliwe dostosowanie drzwi do stanu zgodnego z przepisami ochrony przeciwpożarowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym dotyczących naruszenia przepisów k.p.a., błędnego zastosowania przepisów P.b. oraz braku rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych (ochrona przeciwpożarowa, prawo własności). Kluczowym zarzutem było również to, że na pomieszczenia, w których zamontowano drzwi, zostało wcześniej wydane pozwolenie na użytkowanie, a decyzja uchylająca to pozwolenie była zaskarżona.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 roku sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki drewnianych drzwi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. M. kwotę 997 złotych (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta O. (dalej jako: PINB dla m. O.), na podstawie art. 51 ust. 7 w zw. z ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity na dzień wydania decyzji - Dz.U. 2018r. poz. 1202, dalej jako: P.b.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2018r., poz. 2096 dalej jako: k.p.a.), nałożył na E. M. (dalej również jako: inwestorka albo skarżąca) obowiązek rozbiórki drewnianych drzwi dwuskrzydłowych (ościeżnicy i skrzydeł drzwiowych) zamontowanych na VI piętrze w budynku przy ul. D. "[...]" w O. na korytarzu prowadzącym do 2 klatek schodowych (pomiędzy tymi klatkami schodowymi) wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w czasie wykonanej w 2004r. przebudowy pomieszczeń. Decyzja ta została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, bowiem decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB) uchylił decyzję PINB dla m. O. z dnia "[...]" nakazującą inwestorowi sporządzenie projektu budowlanego obejmującego całość robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych we przedmiotowych pomieszczeniach i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W wyniku analizy zebranego w postępowaniu materiału dowodowego organ I instancji uznał, że nie jest możliwe dostosowanie wbudowanych na korytarzu prowadzącym do 2 klatek schodowych, pomiędzy tymi klatkami, drewnianych drzwi dwuskrzydłowych stanowiących drzwi wejściowe do lokalu kancelarii notarialnej do stanu zgodnego z przepisami. Wskazano, że taka ocena wynika ze stanowiska Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w O. (dalej jako: KMPSP) wyrażonego w piśmie z dnia 10 września 2018r., a także z § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 109 poz. 719, dalej jako: rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków) zakazującego zamykania drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie w przypadku pożaru lub innego zagrożenia powodującego konieczność ewakuacji. Podniesiono, że o ile istnieje możliwość podłączenia systemu uwalniania tych drzwi do systemu przeciwpożarowego obejmującego wszystkie pomieszczenia w budynku tak, aby w przypadku pożaru w dowolnym miejscu w budynku system uwalniania drzwi umożliwił ewakuację najkrótszą drogą, to nie jest możliwe, aby system uwalniania tych drzwi umożliwił ewakuację w przypadku jej konieczności z innej przyczyny niż pożar. Wskazano, że zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków w przypadkach szczególnie uzasadnionych uwarunkowaniami lokalnymi wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych dopuszcza się, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, stosowanie rozwiązań zamiennych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, jednak tylko w przypadkach jednoznacznie określonych w rozporządzeniu. Podano ponadto, że wbudowanie przedmiotowych drzwi bez wymaganego pozwolenia na budowę zostało wykonane z naruszeniem prawa własności pozostałych współwłaścicieli budynku. Jednocześnie stwierdzono, że nie zachodzi konieczność dostosowania pozostałych robót wykonanych w związku z przebudową opisanych pomieszczeń biurowych, wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, do stanu zgodnego z prawem, ponieważ zostały one wykonane zgodnie z warunkami technicznymi i nie uniemożliwiają one usunięcia nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynku stwierdzonych w prawomocnej decyzji KMPSP z dnia "[...]".
Inwestorka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Podniosła, że roboty budowlane wykonane w 2004 roku odbyły się na podstawie obowiązującej decyzji, działała zgodnie z treścią tej decyzji, a czynności podjęte na jej podstawie wywołały nieodwracalne skutki prawne. Wskazała przy tym, że nadal nie rozpatrzono merytorycznie odwołania od decyzji z dnia "[...]", co powoduje, że niniejsze postępowanie jest przedwczesne.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł również pełnomocnik inwestorki podnosząc zarzut naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i brak zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i sąd oraz naruszenia art. 51 ust. 7 w zw. z ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała podstawa do nakazania rozbiórki drewnianych drzwi dwuskrzydłowych. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Podniósł, że organ I instancji w sposób dowolny i bezpodstawny przyjął, że nie jest możliwe dostosowanie wbudowanych na korytarzu drzwi do stanu zgodnego z przepisami. Wskazał, że zakaz określony w § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków nie obowiązuje jeżeli istnieje możliwość natychmiastowego użycia drzwi poprzez specjalny system ich uwalniania do celów ewakuacyjnych. W piśmie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 18 października 2018r. potwierdzono zaś możliwość zastosowania przy usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości innych rozwiązań. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że w dalszym ciągu toczy się postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowień Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]" o wyrażeniu zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż to określono w przepisach techniczno-budowlanych oraz o wyrażeniu zgody na zastosowanie zaproponowanych rozwiązań zamiennych mających na celu zapewnienie niepogorszenia warunków ochrony przeciwpożarowej dla opisanego budynku. Możliwość wykonania rozwiązań zamiennych wymaga przeprowadzenia oddzielnego postępowania na warunkach określonych w rozporządzeniu w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Zatem dla rozstrzygnięcia kwestii możliwości dostosowania wykopanej przebudowy do stanu zgodnego z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej budynków, konieczne jest rozstrzygnięcie równolegle toczącej się sprawy o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej postanowień, zaś ostateczne rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej warunków ochrony przeciwpożarowej powinno być wzięte pod uwagę w ramach niniejszego postępowania. Pełnomocnik skarżącej podał również, że jest przygotowywana nowa ekspertyza techniczna dotycząca stanu ochrony przeciwpożarowej przedmiotowego budynku, którą inwestorka zobowiązała się przedłożyć organowi niezwłocznie po jej sporządzeniu. Także rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej prawa własności ma istotne znaczenie dla właściwego ustalenia stron postępowania toczącego się przed PINB oraz zakresu przysługujących praw do poszczególnych lokali, jak i części wspólnych budynku. Zatem organ I instancji powinien wstrzymać się z rozpoznaniem sprawy do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny w sprawie zniesienia współwłasności lokali położonych w przedmiotowym budynku biurowym. Ponadto nakaz rozbiórki w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 1 P.b. nie ma charakteru bezwzględnego i w pierwszej kolejności właściwy organ powinien wyczerpać możliwości zmierzające do legalizacji wykonanych robót budowlanych. Natomiast organ I instancji nie wyczerpał wszelkich możliwości ukierunkowanych na zalegalizowanie wykonanych przez odwołującą się robót budowlanych w ramach przebudowy pomieszczeń kancelarii notarialnej.
Decyzją z dnia "[...]" WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że przedmiotowy budynek biurowy składa się z wielu lokali niemieszkalnych (biurowych) należących do wielu współwłaścicieli. Zatem do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a w braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd. W przedmiotowej sprawie pisemną zgodę na legalizację przebudowy pomieszczeń kancelarii notarialnej wyraziła tylko jedna osoba spośród wszystkich współwłaścicieli. Wskazano, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że wejście z VI piętra do klatki schodowej K2 obecnie możliwe jest tylko z lokalu kancelarii notarialnej, a poziomą drogę ewakuacji na VI piętrze stanowi korytarz prowadzący do 2 klatek schodowych, pomiędzy którymi w czasie przebudowy lokalu wbudowano dwuskrzydłowe drzwi drewniane do kancelarii notarialnej. W ocenie WINB powyższy stan utrudnia, a wręcz uniemożliwia w wypadku zagrożenia życia skorzystania przez osoby znajdujące się na VI piętrze przedmiotowego budynku, z poziomej drogi ewakuacyjnej prowadzącej do klatki schodowej K2, co jest niezgodne z § 236 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wbudowanie dwuskrzydłowych drzwi drewnianych we wskazanym miejscu narusza także § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Wskazano, że w piśmie KMPSP w O. z dnia 10 września 2018r. podniesiono, że wprawdzie drzwi wydzielające zespół pomieszczeń użytkowanych z przeznaczeniem na kancelarię notarialną wyposażone są w rygiel elektromagnetyczny, zwalniany po wykryciu dymu przez czujki dymu znajdujące się przy drzwiach, ale brak jest połączenia tych czujek z systemem sygnalizacji pożarowej występującym w obiekcie. W opinii KMPSP taki stan faktyczny uniemożliwia użycie tych drzwi jako prowadzących do ewentualnej klatki schodowej w przypadku pożaru, jak również w przypadku powstania zdarzenia innego niż pożar powodującego konieczność ewakuacji. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości dostosowania wbudowanych drewnianych drzwi dwuskrzydłowych stanowiących drzwi wejściowe do lokalu kancelarii notarialnej do stanu zgodnego z przepisami i dlatego zachodzi konieczność nakazania ich rozbiórki. Zaznaczono przy tym, że w świetle art. 52 P.b. podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazanych czynności jest w pierwszej kolejności inwestor. WINB wskazał ponadto, że pismem z dnia 12 lutego 2019r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej poinformował, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej odmówił stwierdzenia nieważności postanowień z dnia "[...]", a przy ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymano w mocy wskazane wyżej postanowienia. Zatem zarzut braku ostatecznego rozstrzygnięcia dotyczącego ochrony przeciwpożarowej w przedmiotowym obiekcie jest nieuzasadniony. Odnosząc się z kolei do zarzutu inwestora o nierozpatrzeniu merytorycznie odwołania od decyzji WINB z dnia "[...]" stwierdzającej nieważność decyzji PINB z dnia "[...]" o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na przebudowie pomieszczeń biurowych - kancelarii notarialnej wskazano, że odwołanie inwestora z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych zostało pozostawione bez rozpoznania.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie inwestorka podnosząc zarzut:
- naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. poprzez błędne uznanie, że zaistniała podstawa do nakazania rozbiórki drewnianych drzwi dwuskrzydłowych;
- naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a ujawniające się brakiem podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;
- naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak należytego poinformowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
- naruszenia art. 12 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wnikliwego rozpatrzenia przez organ administracji publicznej przedmiotowej sprawy, przejawiające się brakiem analizy przez organ administracji publicznej co do możliwość zastosowania przy usuwaniu nieprawidłowości stwierdzonych w decyzji KMPSP, innych rozwiązań w stosunku do tych przyjętych w pierwotnej ekspertyzie z października 2017r. pomimo wyraźnego stanowiska rzeczoznawcy sporządzającego przedmiotową ekspertyzę, że wciąż istnieje możliwość dostosowania wykonanej przez skarżącą przebudowy do stanu zgodnego z przepisami prawa;
- naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a ujawniające się brakiem dopuszczenia dodatkowej ekspertyzy biegłego rzeczoznawcy dotyczącej przedmiotowego budynku w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sytuacji, gdy jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji skarżąca informowała organ o fakcie sporządzania dodatkowej ekspertyzy podważającej pierwotną opinię techniczną, będącą podstawą wydania zaskarżonej decyzji;
- naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji publicznej całego materiału dowodowego;
- naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i sąd, tj. ustalenia wymagań w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, w tym ustalenia rozwiązań zamiennych mających na celu zapewnienie niepogorszenia warunków ochrony przeciwpożarowej dla przedmiotowego budynku, w sytuacji gdy sprawa dotycząca ochrony przeciwpożarowej we wspomnianym obiekcie nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta z uwagi na zaskarżenie przez skarżącą postanowień wydanych przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowień "[...]" Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]";
- naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wadliwe uznanie co do braku podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i sąd, tj. kwestii dotyczącej prawa własności we wskazanym budynku biurowym, w sytuacji gdy wciąż brak jest rozstrzygnięcia toczącego się przed sądem powszechnym postępowania cywilnego w sprawie o zniesienie współwłasności, co z kolei ma istotne znaczenie dla właściwego ustalenia stron postępowania toczącego się w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej, jak i zakresu przysługujących praw do poszczególnych lokali oraz części wspólnych tego budynku;
- naruszenia art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przejawiające się brakiem przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, podczas gdy wiadome było, że przygotowywana jest nowa ekspertyza dotycząca stanu ochrony przeciwpożarowej wskazanego budynku, podważająca pierwotnie sporządzoną opinię techniczną w tym zakresie, a stanowiącą podstawę wydania zaskarżonej decyzji;
- niewzięcia pod uwagę i brak oceny skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje zaskarżona decyzja i tym samym dowolne zadecydowanie o obowiązku rozbiórki drzwi, w sytuacji, gdy od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pomieszczeń biurowych kancelarii notarialnej skarżącej w przedmiotowym budynku do daty wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie upłynął okres ponad 14 lat, w ciągu którego żadna ze stron postępowania nie kwestionowała pierwotnych rozstrzygnięć dotyczących użytkowania przez skarżącą lokalu na cele prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca szczegółowo odniosła się do każdego z postawionych zarzutów, przywołując argumentację przedstawioną uprzednio w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji. Podkreślono, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że nie ma możliwości dostosowania wbudowanych na korytarzu drzwi do stanu zgodnego z przepisami, opierając się w tym zakresie głównie na opinii technicznej sporządzonej w październiku 2017r., której autor w późniejszym piśmie z dnia 18 października 2018r. potwierdził istnienie możliwości zastosowania przy usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości innych rozwiązań. Zarzuciła, że w dalszym ciągu nie jest ostatecznie rozstrzygnięta sprawa o stwierdzenie nieważności postanowień "[...]" Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia "[...]", dotyczących ochrony przeciwpożarowej w przedmiotowym budynku, gdyż zaskarżyła je do sądu administracyjnego. Wskazała, że z uwagi na interes skarżącej konieczne staje się opracowanie rozwiązań zamiennych, gdyż rozwiązania zaproponowane w dotychczasowej ekspertyzie łączą się z dewastacją kancelarii notarialnej, którą prowadzi i dokonywania przebudowy powiązanej z wysokimi kosztami. Z doręczonej jej wstępnej ekspertyzy co do warunków technicznych dotyczących kwestii zabezpieczeń przeciwpożarowych przedmiotowego budynku wynika, że jest możliwe zastosowanie rozwiązań technicznych, dopuszczalnych w świetle przepisów obowiązującego prawa, które nie prowadziłyby do dewastacji lokalu skarżącej, w tym likwidacji drzwi wejściowych. Skarżąca zarzuciła, że brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wnikliwego rozpatrzenia niniejszej sprawy doprowadził organ do wadliwych wniosków stojących w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Wskazała, że decyzją z dnia "[...]" Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję WINB stwierdzającą nieważność decyzji PINB z dnia "[...]", udzielającej skarżącej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych pomieszczeń biurowych. Podała, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy przedłożyła m.in. pozytywną opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz zaświadczenie KMPSP w O. z 29 października 2004r. W ocenie skarżącej nie sposób doszukać się zagrożeń dóbr prawnie chronionych wynikających choćby potencjalnie z użytkowania przez skarżącą przedmiotowych pomieszczeń biurowych, które nakazywałyby konieczność dokonania przedmiotowej rozbiórki mimo tak znacznego upływu czasu. Nie sposób bowiem zaakceptować sytuacji, gdy przez okres ponad 14 lat skarżąca legalnie użytkuje znajdujące się w przedmiotowym budynku pomieszczenia biurowe, przy jednoczesnym niezakwestionowaniu tego stanu rzeczy przez strony postępowania, by następnie po tak znacznym upływie czasu zalegalizować dewastację tych pomieszczeń.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2107, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1307 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Należy wyjaśnić, że organ nadzoru budowlanego na mocy art. 51 ust. 7 P.b. posiada kompetencję do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. w przypadkach, gdy roboty budowlane zostały już wykonane. Przepis art. 51 ust. 1 P.b. pozwala na przeprowadzenie postępowania naprawczego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a także z przepisami chroniącymi interesy osób trzecich oraz ustala, jakie ewentualnie czynności należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. W sytuacji, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, pod warunkiem, że ta część da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości. Podkreślić należy, że wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., z uwagi na jej skutki, musi opierać się na dogłębnie i wszechstronnie zgromadzonym oraz ocenionym materiale dowodowym.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego, przy czym dotyczy to trybu zwykłego, jak i wznowieniowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2018r., sygn. akt II OSK 807/16, wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2017r. sygn. akt II OSK 1595/16 i podane tam orzecznictwo). Ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie kończy bowiem postępowanie legalizacyjne oraz proces inwestycyjny i wyklucza możliwość ponownego prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 P.b. Prowadzenie postępowania naprawczego po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, które zapadło w tej samej sprawie po przeprowadzeniu postępowania naprawczego, niezależnie od treści rozstrzygnięcia doprowadziłoby bowiem do istnienia kilku tożsamych, bądź nawet sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć, co jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa i zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnych, przede wszystkim zasady legalizmu, trwałości decyzji ostatecznych, czy budowania zaufania do organów państwa. Nie można zatem prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012r., sygn. akt II OSK 2012/11 i z dnia 20 maja 2011r., sygn. akt II OSK 887/10).
W niniejszej sprawie decyzją z dnia "[...]" PINB udzielił skarżącej pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń biurowych kancelarii notarialnej. Wprawdzie decyzją z dnia "[...]" WINB stwierdził nieważność powyższej decyzji organu I instancji, ale z dołączonej do skargi kopii decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" wynika, że uchylił on w całości decyzję WINB z dnia "[...]" i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]". W toku rozprawy przed tut. Sądem w dniu 10 września 2019r. jeden z uczestników postępowania poinformował, że zaskarżył powyższą decyzję do sądu administracyjnego. Zatem organ odwoławczy winien ustalić, czy postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie zostało prawomocnie zakończone, a jeśli tak to jaki jest jego wynik. O ile bowiem w obrocie prawnym w dalszym ciągu pozostaje decyzja organu I instancji z dnia "[...]" udzielająca pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych pomieszczeń biurowych, to niedopuszczalne jest wydawanie rozstrzygnięć w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Przy czym w zależności od poczynionych ustaleń organ winien rozważyć kwestię zawieszenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
Dodatkowo stronom postępowania należy wyjaśnić, że rozstrzygnięcia zaskarżone w niniejszej sprawie dotyczą wyłącznie wykonanych robót budowlanych. Natomiast poza zakresem niniejszej sprawy pozostają kwestie związane z zabezpieczeniem przeciwpożarowym budynku, stanowiące przedmiot postępowania przed organami państwowej straży pożarnej.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło