II OSK 887/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-20
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Jurkiewicz, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić nakazania wykonania określonych robót budowlanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, jeśli dla przedmiotowego obiektu zostało już wydane ostateczne pozwolenie na użytkowanie?Ratio decidendi
Uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego pozbawia organy możliwości prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nawet jeśli obiekt jest w złym stanie technicznym. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 66 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, naruszył art. 134 § 1 w związku z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dokonując pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o nakazanie wykonania określonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym, polegających na wybudowaniu ściany nośnej zgodnie z pierwotnym projektem. Organ nadzoru budowlanego odmówił nakazania wykonania tych robót, powołując się na art. 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, uznając decyzję organu za prawidłową. Strona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, podczas gdy dla budynku zostało wydane pozwolenie na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Zasądził od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. P. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) Protokolant Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 579/09 w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. P. kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II OSK 887/10
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych, oddalił skargę.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach:
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z dnia [...] lipca 2009r. na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpoznaniu odwołania M. i W. małżonków W., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdniku z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...] odmawiającą nakazania H. i M. P. oraz A. S. wybudowania ściany nośnej w ich budynku mieszkalnym przy ul. [...] w Świdniku przylegającej do bliźniaczej części należącej do M. i W. Walaszków o grubości zgodnej z dokumentacją techniczną stanowiącą załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1974r., Nr [...].
Z akt sprawy wynikało, iż przedmiotowy budynek - obecnie własność H. P., M. P. oraz A. S. - został wybudowany przy ulicy [...] w Świdniku na działce o nr [...] w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Naczelnika Wydziału Urzędu Powiatowego w Lublinie w dniu [...] marca 1974 r.
W dniu [...] marca 2002 r. Starosta Świdnicki decyzją o nr [...] udzielił M. P. pozwolenia na użytkowanie powyższego budynku. W uzasadnieniu tej decyzji Starosta Świdnicki wskazał, iż w trakcie budowy dokonano nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z tego tez powodu w dniu [...] lutego 2002 r. organ wniósł sprzeciw w sprawie zakończenia budowy i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu 24 kwietnia 2002 r.
Toczące się obecnie postępowanie zostało wszczęte na wniosek właściciela sąsiedniego budynku W. W.. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 24 kwietnia 2007 r.
W dniu 30 października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świdniku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane odmówił wydania nakazu H. i M. P. oraz A. S. wybudowania ściany nośnej o grubości zgodnej z dokumentacją techniczną stanowiącą załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1974 r. w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] w Świdniku.
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 grudnia 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008r. sygn. akt II SA/Lu 125/08 uchylił powyższe decyzje organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego.
W dniu 29 września 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świdniku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ponownie odmówił wydania nakazu H. i M. P. oraz A. S. wybudowania ściany nośnej o grubości zgodnej z dokumentacją techniczną stanowiącą załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1974 r.
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Kolejną decyzją była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdniku z dnia [...] marca 2009 r. odmawiająca wydania nakazu H. i M. P. oraz A. S. wybudowania ściany nośnej o grubości zgodnej z dokumentacją techniczną stanowiącą załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1974 r. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W wyniku odwołania M. i W. Walaszków zapadła kontrolowana w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2009 r.
Badając po raz kolejny sprawę, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2009r. stwierdził, że została ona wydana bez należytego ustalenia stanu faktycznego, a więc z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa.
Organ odwoławczy podkreślił, że inwestorzy dokonali odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego mogących mieć wpływ na stan sąsiedniego budynku nr [...], co zostało potwierdzone w dzienniku budowy budynku nr [...] w zapisie z dnia 28 sierpnia 1979r. (po odebraniu fundamentów tego budynku), iż został on zrealizowany niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z pęknięciem ściany dylatacyjnej garażu w budynku nr [...], po zimie 1977/78, dokonano w tym budynku podbicia fundamentów w miejscu pękniętej ściany na szerokości ławy i długości 3,0m. W czerwcu 1979r. dokonano oceny stanu ław fundamentowych budynku nr [...] z uwagi na prawdopodobieństwo przemarznięcia gruntu i stwierdzono, że wykonany beton należy traktować jako podkładowy.
Ponadto w dzienniku budowy budynku nr [...] rzeczoznawca budowlany inż. T. stwierdził, że ława przy istniejącym bliźniaku jest oddylatowana od ławy sąsiedniej i będzie obciążona mimośrodem od ławy sąsiedniej. W celu zmniejszenia mimośrodu przy bliźniaku istniejącym określono sposób wykonania dodatkowego wieńca na fundamencie oraz ściany fundamentowej i częściowo powyżej ściany piwnic w budynku nr [...], opisano również szczegółowo sposób wykonania szczeliny dylatacyjnej.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji badając sprawę w aspekcie art. 51 ustawy – Prawo budowlane, miał obowiązek zgromadzić pełną dokumentację techniczną budynku nr [...], obejmującą dokonane zmiany. Tymczasem organ ten oparł się na nie zatwierdzonej przez właściwy organ dokumentacji projektowej przedłożonej przez inwestorów H. i M. P. wskazując, że poprawki na projekcie zostały naniesione kolorem zielonym i ostemplowane pieczęcią Urzędu Miejskiego w Świdniku, natomiast poprawki naniesione na przekrojach pionowych przedłożonych przez małżonków P. i A. S. dotyczące sposobu wykonania fundamentu i ściany przy dylatacji budynków naniesione zostały kolorem czerwonym i nie zostały zatwierdzone przez właściwy urząd.
Brak zatem oryginalnej i kompletnej dokumentacji technicznej, stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę, nie dawał organowi I instancji podstaw do wydania decyzji o odmowie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.
Organ odwoławczy podkreślił, że inwentaryzacja techniczna przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z marca 2002r. nie zawiera szczegółowych rozwiązań konstrukcyjnych uzasadniających decyzję organu I instancji.
Zwrócił ponadto uwagę na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008r., w którym Sąd ten nakazał organom ustalić nie tylko grubość ściany budynku nr [...], ale również stan ściany nr [...] w związku z zarzutem jej pęknięcia spowodowanym odstępstwami od zatwierdzonego projektu.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła H. P. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego, zarzucając mu naruszenie art. 138 § 2 kpa. Wskazała na zapis z dziennika budowy z dnia 24 kwietnia 1986r., z którego wynika, że nieprawidłowości dokonane w toku budowy przez inwestora zostały usunięte, a wydane w trakcie oględzin nakazy zostały wykonane. Z tego samego zapisu wynika, że mury piwnic parteru i piętra odpowiadają warunkom technicznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy uznał, że zgromadzony przez organ I instancji w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia [...] lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) rozstrzygnięcia.
Bezspornym jest bowiem, że M. i H. P. oraz A. S. dokonali budowy budynku nr [...] w sposób odbiegający od zatwierdzonego pozwolenia na budowę, co wynikało z tego, że budowę prowadzili już po wybudowaniu jednej części bliźniaczego budynku.
Dokonana zmiana obejmowała konstrukcję ław fundamentowych i ściany nośnej, a więc elementów podstawowych, istotnych w projekcie. Zmiany w tym zakresie są zmianami, które dotyczą parametrów określonych przepisami techniczno- budowlanymi i Polskimi Normami, a więc stanowią o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 i w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Sąd I instancji przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2004r., IV SA 1396/03.
W tym stanie rzeczy za prawidłową uznał Sąd I instancji decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie, uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą u sprawę do ponownego rozpoznania.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. P.
Wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego:
- art. 51 ust 7 w zw. z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. prawo budowlane (według Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 i Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późno zm.) w sytuacji gdy przedmiotowy obiekt został pobudowany w oparciu o pozwolenie na budowę a następnie zinwentaryzowany i oddany prawnie do użytku w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
- art. 81 ust 4 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. prawo budowlane (według Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 i Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późno zm.).
Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przepisów postępowania
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 kpa oraz art. 136 kpa poprzez błędne uznanie, że sprawa wymaga uzupełnienia w znacznej części oraz nie został dotychczas zgromadzony cały materiał dowodowy i nie wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności w sprawie,
b) art. 170 i art. 171, art. 153 p.p.s.a w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuprawnione uznanie i wskazanie, iż budowa domu P. P. w zakresie budowy spornej ściany została dokonana w sposób odbiegający od zatwierdzonego· pozwolenia na budowę,
c) art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 45, art. 106 § 2, art. 108 p.p.s.a - w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez błędne rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi i uznanie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa mimo, że Sąd I instancji wbrew w/w przepisom nie rozstrzygnął sprawy na podstawie całości materiału znajdującego się w aktach w tym nie przedstawił i nie ustosunkował się do wszelkich złożonych przez stronę skarżącą zarzutów, wniosków, twierdzeń, przywołanych naruszeń przepisów wskazanych w skardze,
d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa i art. 16 § 1 kpa polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej mógł zastosować środek określony w ustawie - art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.,
e) art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a i art. 141 § 4 p.p.s.a, 153 p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez wadliwie oddalenie przez Sąd I instancji skargi a tym samym uznanie że materiał dowodowy zawiera braki a sprawa nie została wyjaśniona i winna być ponownie prowadzona,
f) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, 12 kpa przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie tj. uchylenia decyzji organu administracji II instancji,
Skarżąca H. P. wniosła o :
-uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie,
-zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż skarżąca kasacyjnie wraz z rodziną wybudowała dom jednorodzinny w Świdniku przy ul. [...] w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] marca 1974 r. Nr [...]. Skarżąca dokonała zgłoszenia obiektu do odbioru na które wniósł sprzeciw organ budowlany. W sprawie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie dokonano inwentaryzacji wszelkich prac budowlanych w tym odstępstw od projektu budowlanego. Budowa przedmiotowego domu jako zgodna z prawem i normami budowlanymi została następnie ostatecznie zatwierdzona decyzją Starosty Świdnickiego z dn. [...].03.2002 r. [...] o pozwoleniu na użytkowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa podlegała rozpoznaniu w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionych podstawach i zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usprawiedliwiony pozostaje przede wszystkim zarzut naruszenia art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a przez faktyczne niedokonanie pełnej kontroli sądowoadministracyjnej.
Zakres działania sądów administracyjnych określony został w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 3 § 1 ustawy stanowi, iż Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie, w szczególności przewidziane w art. 145 § 1 cytowanej ustawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywołanym w zarzutach skargi kasacyjnej Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd I instancji zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Sąd administracyjny I instancji ma zarówno prawo, jak i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy zarzut naruszenia konkretnego przepisu prawa nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym ograniczony sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
Natomiast przepis art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa uprawnienia sądu administracyjnego w sytuacji kiedy następuje uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 cytowanej ustawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji a więc dokonania oceny zasadności jej podjęcia niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, co jest również wynikiem naruszenia przez Sąd pierwszej I instancji art. 153 w związku z art. 145 § 1 i art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W świetle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi powoduje jedynie wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuty i wnioski powoływane przez stronę mają więc dla sądu walor niewiążącej informacji o wadliwości rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Granice orzekania Sądu I instancji wyznacza bowiem sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym.
Skoro stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, to obowiązkiem Sądu I instancji było dokonanie oceny czy wydana w prowadzonym postępowaniu administracyjnym decyzja jest zgodna z prawem, oraz czy przy wydawaniu tej decyzji nie został naruszony przepis art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczący związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyeliminował z obrotu prawnego wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 125/08.
Uwadze Sądu I instancji uszło, iż zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 125/08, a zatem w wyroku poprzedzającym kontrolowane przez Sąd I instancji w obecnym postępowaniu decyzje organów nadzoru budowlanego, organy rozstrzygając sprawę nieprawidłowego stanu technicznego obiektu, winny mieć na uwadze to, iż "budynek został zrealizowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia [...] marca 1974 r. z odstępstwami wykazanymi w inwentaryzacji powykonawczej budynku, na podstawie której inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku ( decyzja Starosty Świdnickiego z dnia [...] marca 2002 r.)". Powyższa kwestia nie była zupełnie przedmiotem rozważań organów administracji, jak również Sądu I instancji, a jest to kwestia fundamentalna w niniejszej sprawie. Przesądza bowiem o trybie w jakim może być prowadzone postępowanie w sytuacji stwierdzenia, iż budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Art. 51 i art. 66 Prawa budowlanego nie mogą być stosowane zamiennie, dotyczą bowiem innych stanów faktycznych i prawnych. W wyroku z dnia 20 października 2005 r. sygn.akt II OSK 126/05 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przepis art. 51 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy do wydawania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, bowiem te kwestie reguluje art. 66 Prawa budowlanego ( por. Prawo budowlane. Komentarz pod red Z. Niewiadomskiego, CH Beck, wyd. II, s. 554 , teza 10 do art. 51).
Art. 51 Prawa budowlanego może być stosowany zgodnie z art. 50 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1. Systematyka ustawy Prawo budowlane wskazuje, iż zarówno przywołane przepisy, jak również art. 51 mają na celu doprowadzenie obiektu budowanego do stanu zgodności z prawem. Postępowanie określone w art. 51 Prawa budowlanego kończy się bądź nakazem określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź nakazem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, chyba że zachodzą okoliczności określone w art. 51 ust. 3 lub 51 ust. 6 Prawa budowlanego.
Z powyższego jasno wynika, iż uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu, pozbawia organy możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nawet wówczas, gdy w ich ocenie obiekt jest w złym stanie technicznym. Nie jest bowiem dopuszczalne prowadzenie postępowania w tym trybie, w sytuacji, gdy takie postępowanie naprawcze było już prowadzone i zakończono je ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie.
W niniejszej sprawie, skoro decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu nadal jest w obrocie prawnym, wiąże ona organy, jak również Sąd rozpoznający kolejne decyzje wydawane w stosunku do tego obiektu.
Pomijając powyższą kwestie przy ocenie prawidłowości wydanych decyzji Sąd I instancji naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 153 p.p.s.a. a zatem wadliwie wykonał obowiązki wynikające z art. 3 § 1 i w konsekwencji art. 145 § 1 p.p.s.a
Z powyższych względów zbędne jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Wyjaśnić jedynie należy, że odnoszą się one w przeważające mierze do wykazania, iż wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, i ustaleniom organów administracji, przedmiotowy obiekt pozostaje w dobrym stanie technicznym.
Ponownie rozpoznając przedmiotowa sprawę Sąd pierwszej instancji winien dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu uwag wyżej przytoczonych.
Wobec stwierdzenia w niniejszej sprawie, że wyrokiem Sądu pierwszej instancji dopuszczono się naruszenia powyższych przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło