II SA/Ol 464/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi O. B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr. [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę O. B. pismem z 24 czerwca 2025r wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 25 lipca 2025 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL. W wezwaniu wskazano, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a."). Skarżącemu wezwanie doręczono 31 lipca 2025 r. (k. 17 akt sądowych) Jak wynika z akt sądowych, brak formalny skargi nie został usunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 57 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, szczegółowo opisanym w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 §2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL w niniejszym przypadku stanowi brak formalny skargi. Na podstawie natomiast art. 49 §1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl zaś art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jednocześnie z art. 58 §3 p.p.s.a. wynika, że sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia skardze, która stanowi pierwsze pismo w sprawie strona nie wskazała numeru PESEL. Z uwagi na stwierdzony brak formalny skargi, należało wezwać stronę do jego usunięcia w drodze stosownego zarządzenia, które zostało wydane w niniejszej sprawie przez Przewodniczącą Wydziału II w dniu 25 lipca 2025 r. (k. 1 akt sądowych). Pismo sądu z 29 lipca 2025 r. (k. 14 akt sądowych) dotyczące wezwania do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone stronie w dniu 31 lipca 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 17). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że ustawowy (7-dniowy termin) do wykonania nałożonych na skarżącego obowiązków upłynął bezskutecznie 7 sierpnia 2025 r. (czwartek), który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Zaznaczenia wymaga również, że skierowane do strony pismo sądu zawierało prawidłowe pouczenia w opisanym zakresie. Tymczasem, jak wynika z akt sądowych pomimo upływu wskazanego terminu strona nie uzupełniła braku formalnego skargi, co obligowało sąd do jej odrzucenia. Wskazać jednocześnie należy, że sąd dokonując niniejszego rozstrzygnięcia uwzględnił uchwałę z 3 lipca 2023 r., sygn. II GPS 3/22, w której Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów orzekł, że niezachowanie określonego w art. 46 §2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu jest brakiem formalnym, który winien być uzupełniony w trybie art. 49 §1 w zw. z art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a. niezależnie, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych będących w dyspozycji sądu. Jak wynika z podjętej przez NSA uchwały, numer PESEL musi znajdować się w pierwszym piśmie strony w sprawie, a w przypadku jego braku - na wezwanie sądu - winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Sąd nie jest uprawniony do podejmowania czynności procesowych za stronę, w szczególności uzupełniania braków formalnych pisma na podstawie np. akt administracyjnych. Należy przy tym pamiętać, że stanowisko zajęte w przedmiotowej uchwale wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 269 §1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 116/17). Omawianej uchwały sąd nie mógł więc pominąć przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 58 §1 pkt 3 i §3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.