II SA/Ol 466/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-12-08
Skład orzekający: Adam Matuszak, Piotr Chybicki, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli skarżący zarzuca, że wyrok został oparty na przerobionych dokumentach, był pozbawiony możliwości działania z powodu braku zawiadomienia o rozprawie, a jego pełnomocnik z urzędu nie reprezentował go należycie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nie zaistniały przesłanki określone w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut opierania wyroku na przerobionych dokumentach wymagał prawomocnego stwierdzenia tego faktu w postępowaniu karnym, czego skarżący nie wykazał. Brak zawiadomienia skarżącego o rozprawie nie stanowił naruszenia prawa, gdyż doręczenie zawiadomienia pełnomocnikowi z urzędu było skuteczne. Niewłaściwa reprezentacja przez pełnomocnika z urzędu, w tym brak wniosku o uzasadnienie wyroku czy skargi kasacyjnej, nie jest tożsama z brakiem należytej reprezentacji w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania.Stan faktyczny
Skarżący F. W. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia [...] (sygn. akt II SA/Ol 1215/14), zarzucając m.in. oparcie wyroku na przerobionych dokumentach, brak zawiadomienia go o terminie rozprawy oraz nienależytą reprezentację przez adwokata z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o odrzucenie skargi. Skarżący podtrzymał swoje zarzuty, domagając się przeprowadzenia dowodów uzupełniających. Na rozprawie wyjaśnił, że nie posiada orzeczenia sądowego stwierdzającego podrobienie dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi F. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]", sygn. akt II SA/Ol 1215/14 oddala skargę.
F. W. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 1215/14, zakończonej wyrokiem z dnia [...]. Powołał się na art. 273 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzucił, że wyrok został oparty na przerobionych dokumentach z pominięciem trójstronnego porozumienia w sprawie naliczenia i wypłacenia odszkodowania za wycinkę 385 drzew przez Energę SA. Podniósł także, że był pozbawiony możliwości działania przez to, że Sąd nie zawiadomił go o terminie rozprawy, a przyznany adwokat z urzędu nie kontaktował się z nim i nie przesłał zawiadomienia o rozprawie, a także odmówił złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wniesienia skargi kasacyjnej. Zarzucił także zamierzone przez Sąd naruszenie przepisów Konstytucji RP polegające na pozbawieniu skarżącego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Zarzucił, że jego sprawa nie została rozpatrzona przez sąd merytorycznie, sąd nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, na które skarżący wskazywał już w toku postępowania administracyjnego, a oddalenie skargi nastąpiło pod nieobecność skarżącego i przy braku wydania wyroku z pełnym uzasadnieniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej odrzucenie. Podniesiono, że skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, a jeśli uważa, że pełnomocnik nie reprezentował go należycie, to może dochodzić roszczeń cywilnych. Wskazano, że wprawdzie formalnie skarżący powołuje podstawy wznowienia, ale z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, co winno skutkować jej odrzuceniem. Powołano się na stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne.
W piśmie z dnia [...] skarżący ponowił swoje zarzuty dotyczące wydania wyroku z rażącym naruszeniem prawa. Zawnioskował o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów sprawy, dotyczących wyceny usuniętych drzew oraz zawartego między stronami porozumienia co do sposobu wyliczenia odszkodowania.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu [...] skarżący wyjaśnił, że nie posiada orzeczenia sądu stwierdzającego podrobienie jakichkolwiek dokumentów, gdyż prokurator odmówił wszczęcia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 270 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem w przypadkach przewidzianych w dziale VII. Zatem skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Wznowienie postępowania nie jest natomiast kolejnym środkiem zaskarżenia. Aby zatem doszło do ponownego rozpatrzenia sprawy muszą zaistnieć przesłanki wznowieniowe.
Podnieść należy, że rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania odbywa się w kilku etapach. W pierwszej kolejności sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Przy braku spełnienia jednej z tych przesłanek sad odrzuca skargę. W ocenie sądu w badanej sprawie nie występują przesłanki do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W skardze zawarto oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podano i uzasadniono podstawę wznowienia (art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 1 pkt 1 i 2), a skarga została wniesiona w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a. W związku z tym sąd zbadał, czy zaistniały podstawy do wznowienia postępowania.
Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt II SA/Ol 1215/14) oddalającym jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] w przedmiocie odszkodowania za usunięcie drzew. Wskazując podstawy wznowienia postępowania powołał się na art. 271 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., podnosząc że nie był należycie reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, został pozbawiony prawa do udziału w postępowaniu, gdyż niezawiadomiono go o terminie rozprawy, a ponadto wyrok został oparty na przerobionych dokumentach. W ocenie Sądu żadna z powyższych przesłanek nie miała miejsca.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Z akt sprawy o sygn. II SA/Ol 1215/14, w której wznowienia postępowania domaga się skarżący, wynika, że był on reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu na mocy postanowienia Sądu z dnia [...] Pełnomocnik skarżącego został zawiadomiony o terminie rozprawy i - jak wynika z protokołu rozprawy - był na niej obecny. Zatem niezasadne jest twierdzenie skarżącego o braku należytej reprezentacji. Natomiast fakt, że pełnomocnik skarżącego nie złożył wniosku o uzasadnienie wyroku i nie wywiódł skargi kasacyjnej nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest bowiem pogląd, że nawet niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Nie może więc stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1160/04, LEX nr 164939, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 maja 2010r., sygn. akt II SA/Gl 50/10, LEX nr 578123, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2013r., sygn. akt III SAB/Lu 26/12, LEX nr 1343647). Co więcej zastrzeżenia mocodawcy co do sposobu wypełniania obowiązków przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ogóle nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego.
Podobnie nie zachodzi postawa do uznania, że skarżący został pozbawiony możliwości działania, gdyż nie został zawiadomiony o terminie rozprawy. Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Doręczenie zawiadomienia o rozprawie pełnomocnikowi skarżącego było w pełni skuteczne, a w związku z tym nie było żadnych podstaw prawnych, aby o rozprawie zawiadamiać również skarżącego. Zatem brak zawiadomienia skarżącego o terminie rozprawy nie nastąpiło wskutek naruszenia prawa, lecz w wyniku zastosowania powołanego przepisu.
Z kolei art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Jak wskazano jednak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008r. (sygn. akt I OSK 1984/06, LEX nr 453473) z treści art. 273 § 1 w zw. z art. 274 p.p.s.a. wynika, że wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego można żądać wyłącznie wtedy, gdy wystąpienie przesłanek z pierwszego z wymienionych przepisów zostało ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Podstawą żądania musi być dokument podrobiony lub przerobiony, a fakt ten musi być w chwili składania skargi o wznowienie prawomocnie stwierdzony przez właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania karnego. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2005r. (sygn. akt II GSK 90/05, LEX nr 1324377) wskazując, że nie stanowi podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 273 § 1 p.p.s.a., subiektywne przekonanie strony o podrobieniu czy przerobieniu dokumentu.
W niniejszej sprawie skarżący powołał się na fakt przerobienia dokumentów, lecz na rozprawie przed tut. Sądem sam wyjaśnił, że nie dysponuje żadnym orzeczeniem sądowym na tę okoliczność, gdyż prokurator odmówił wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Powoływanie się zatem na tę podstawę wznowieniową nie znajduje uzasadnienia. Natomiast okoliczność, że zdaniem skarżącego Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 1215/14 nieprawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, czy też nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy w ogóle nie stanowi podstawy wznowieniowej. Przy czym wyjaśnić skarżącemu należy, że jak wynika z akt sprawy II SA/Ol 1215/14 zarówno dowody przywołane przez skarżącego, jak i jego argumentacja zawarta w piśmie z dnia 8 grudnia 2015r. były przedmiotem oceny przez sąd orzekający w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie. Jak jednak wskazano wyżej skarga o wznowienie postępowania nie stanowi kolejnego środka zaskarżenia. Zatem Sąd nie jest uprawniony do ponownego rozpoznania sprawy w przypadku, gdy nie zaszły podstawy wznowieniowe.
W związku z powyższym na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. sad oddalił skargę o wznowienie postepowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło