II SA/Ol 471/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2013r. wniosku K. N. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zamurowania otworów w ścianie budynku postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 27 listopada 2012r., oddalił skargę K. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" w przedmiocie zamurowania otworów w ścianie budynku. Pismem z dnia 19 grudnia 2012r. K. N. wniosła (zachowując 7 –dniowy termin) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. Skarżąca podniosła, że nie była w stanie złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku ponieważ nie otrzymała wezwania na rozprawę, na której rozpoznawana była jej sprawa. Tym samym nie wiedziała o wyznaczonym terminie, a co za tym idzie o upływie terminu do wniesienia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Podkreśliła, że zarówno w październiku jak i w listopadzie w jej skrzynce pocztowej nie było żadnej korespondencji z Sądu, ani awiza pocztowego. Jednocześnie w piśmie opatrzonym tą samą datą 19 grudnia 2012r., zwróciła się o sporządzenie na piśmie i doręczenie jej przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej ppsa (Dz. U. z 2012r., poz. 270) w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Natomiast zgodnie z art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (na mocy art. 87 § 1 i § 2 ustawy ppsa). Równocześnie ze złożeniem wniosku strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 ppsa ). Natomiast odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998r., I S.A./Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie ( wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002r., IISA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W sprawie należało więc dokonać oceny, czy skarżąca uchybiła terminowi bez własnej winy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, którego można wymagać od każdej należycie dbającej o swoje interesy osoby. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby niezachowanie terminu, nastąpiło bez jej winy. Okoliczność, na którą powołuje się K. N. nie stanowi przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Skarżąca podniosła, że nie była w stanie złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku ponieważ nie otrzymała wezwania na rozprawę, na której rozpoznawana była jej sprawa, a więc nie wiedziała, że w przedmiotowej sprawie został wydany wyrok oddalający jej skargę. Strona podkreśliła, że zarówno w październiku jak i w listopadzie w jej skrzynce pocztowej nie było żadnej korespondencji z Sądu ani awiza pocztowego. Powyższe twierdzenia skarżącej są w ocenie Sądu mało wiarygodne, pozostają bowiem w sprzeczności z zebraną w sprawie dokumentacją dotyczącą doręczenia stronie zawiadomienia o rozprawie w dniu 27 listopada 2012r. Z akt sądowych (k. – 75 – 76) wynika, że korespondencja zawierająca zawiadomienie K. N. jako skarżącej i jako pełnomocnika innych skarżących – p. D. o rozprawie była dwukrotnie awizowana, najpierw 9 listopada 2012r., następnie 19 listopada 2012r. z informacją o pozostawieniu jej – stosownie do art. 73 § 1 ppsa - w placówce pocztowej na okres czternastu dni. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej pozostawiono w skrzynce oddawczej skarżącej, co wynika z dokumentu potwierdzenie odbioru. Strona nie podjęła przesyłki we wskazanym terminie. W związku z tym w dniu 23 listopada 2012r. na podstawie art. 73 § 4 ppsa ww. pismo uznano za doręczone. Zaznaczyć należy, że przewidziana w art. 73 ppsa instytucja doręczenia zastępczego pism rodzi domniemanie prawne (praesumptio iuris), że pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Norma art. 73 wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma przez stronę. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie właściwe pisma adresatowi (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 384 – 385). Podkreślić trzeba, że do obalenia domniemania doręczenia nie jest wystarczające, tak jak to ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy, twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo (patrz postanowienie NSA z 17 maja 2006r. I OZ 654/06). Nie jest również możliwe skuteczne wzruszenie prawidłowego doręczenia zastępczego z art. 73 ppsa przez odwoływanie się do przesłanki braku winy w niepodjęciu awiza (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2008r., I FSK 1338/07). Na gruncie niniejszej sprawy doszło zatem do skutecznego doręczenia stronie skarżącej zawiadomienia o terminie rozprawy w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Dodać w tym miejscu należy, że K. N. odbierała wcześniej korespondencję sądową (akta sądowe, k. – 41) pod adresem, na który wysłano zawiadomienie o terminie rozprawy w niniejszej sprawie. Strona zaś składająca skargę do sądu administracyjnego winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego, czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2011r., I OSK 1174/11). Poza tym warto dodać, że bez wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność nieobecności strony skarżącej (pomimo prawidłowego doręczenia) przy ogłaszaniu wyroku. Udział skarżących na rozprawie jest bowiem ich prawem, a nie obowiązkiem. Nieobowiązkowe stawiennictwo na rozprawie nie oznacza zaś, że strony nie mogą uzyskać informacji co do stanu sprawy. W tym zakresie zaś strona skarżąca nie wykazała wystarczającej staranności. Będąc zatem zainteresowaną udziałem w rozprawie powinna kontrolować napływającą do niej korespondencję sądową, ewentualnie mogła w każdym momencie powziąć w Sądzie informację co do stanu jej sprawy. Dochowanie zatem stosownej staranności w dbałości o swoje sprawy sądowe pozwoliłoby skarżącej na terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia. Reasumując, według Sądu przedstawiona przez K. N. okoliczność w niewystarczającym stopniu uprawdopodabnia brak jej winy w uchybieniu terminu odnośnie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.