II SA/Ol 473/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. Z. z dnia 2 maja 2014 r. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oraz z dnia 12 stycznia 2015 r. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie sprzeciwu w sprawie rozbiórki budynku postanawia oddalić wnioski o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 22 maja 2013 r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skargę na decyzję Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie sprzeciwu w sprawie rozbiórki budynku Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2013r., Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wezwała A. Z. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, stosownie do treści § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Następnie skarżący wystąpił na urzędowym formularzu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. tutejszy Sąd odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego prawa pomocy wobec nieujawnienia źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków. Postanowieniem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II OZ 919/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z dnia 12 listopada 2013 r., w związku z ww. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 5 czerwca 2013 r., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. WSA w Olsztynie ponownie odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał m. in., że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prezentowane stanowisko, zgodnie z którym niedopełnienie przez wnioskodawcę obowiązku przedstawienia na podstawie art. 255 p.p.s.a. dodatkowych wyjaśnień odnośnie do swojej sytuacji majątkowej, gdy ta w oparciu o przedłożone dotychczas informacje jest uznawana za niepełną bądź budzącą wątpliwości (niewiarygodną), uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ocena ta znajduje uzasadnienie w stwierdzeniu, że orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie postępowania prawa pomocy nie może zostać oparte na ustaleniach faktycznych o charakterze fragmentarycznym lub hipotetycznym. Strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu, nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2006 r. sygn. I OZ 1551/05). Taki kierunek wykładni art. 255 p.p.s.a. Sąd w pełni podzielił w przytoczonej sprawie. Taki kierunek wykładni wskazanego przepisu był przyjmowany dotąd również w tych sprawach, w których z żądaniem przyznania prawa pomocy zwracał się sam skarżący (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. II OZ 442/13; postanowienie NSA z dnia 10 maja 2013 r. sygn. II OZ 347/13; postanowienie NSA z dnia 14 kwietnia 2013 r. sygn. I OZ 253/13), wobec czego powinien on mieć świadomość skutków prawnych nieprzedstawienia tych wszystkich informacji, które zostały uznane przez Sąd za istotne z punktu widzenia oceny zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Wnioskujący zaś nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania mu prawa pomocy. Z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy, niemożliwe okazało się ustalenie jego rzeczywistej sytuacji dochodowej i majątkowej. Udzielane bowiem przez skarżącego wyjaśnienia, przedstawiane dowody nie w pełni obrazują rzeczywistą sytuację materialną skarżącego. Skoro skarżący nie przedstawił informacji, które wskazywałyby w sposób nie budzący wątpliwości na jego rzeczywistą sytuację materialną i zdolności finansowe to jego wniosek nie mógł być uwzględniony. Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 244/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie. W związku z tym skarżący został ponownie wezwany do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu od skargi w zawitym terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do wykonania zarządzenia, a zatem do uiszczenia wpisu od skargi zostało skarżącemu doręczone w dniu 24 kwietnia 2014 r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął 2 maja 2014 r. W wyznaczonym terminie skarżący wpisu nie uiścił, ale złożył kolejny wniosek o częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego oraz wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SO/Bk 32/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 4 listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]". Pismem z dnia 12 stycznia 2015r. A. Z. wniósł sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną (nazwaną zażaleniem) od ww. postanowienia, ponadto złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Natomiast pismem z 8 stycznia 2015 r. skarżący złożył następny wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt II OW 12/15 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma skarżącego z dnia 8 stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia 16 marca 2015r., II SA/Ol 473/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez A od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2014r., sygn. akt II SA/Ol 473/13. Zażalenie od ww. postanowienia zostało sporządzone i wniesione osobiście przez A. Z. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015r. Sąd odrzucił ww. zażalenie. Zażalenie od ww. postanowienia zostało sporządzone i wniesione osobiście przez A. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Przede wszystkim należy podnieść, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący w rozpoznawanej sprawie już dwukrotnie występował z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania wniosków postanowieniami tut. Sądu z dnia 11 września 2013 r. oraz 28 stycznia 2014 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenia od tych orzeczeń zostały oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego – odpowiednio z dnia 30 października 2013 r. i 14 marca 2014 r. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności. Strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 830/11). Sąd w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy kwestia ta została już merytorycznie, prawomocnie rozstrzygnięta wskutek uprzedniego wniosku w tym przedmiocie (w niniejszej sprawie – dwukrotnie), nie uchyla skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Jest to tym bardziej istotne w sprawie, w której trzeci i czwarty wniosek skarżącego o prawo pomocy nie wskazuje na jakiekolwiek nowe okoliczności, które byłyby nieznane przy rozpoznawaniu poprzednich wniosków skarżącego. Z tych względów, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), Sąd postanowił, jak w sentencji.