II SA/Ol 488/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I.W. na decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. I.W., wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, iż: "Jest(-) emerytowaną "[...]" od 12 lat, gospodarstwo domowe prowadz(i) wspólnie z mężem również będącym na emeryturze od 4 lat. Od 2010 r choruj(e) na "[...]", na leczenie której wydaj(e) duże kwoty swoich dochodów. Ponadto choruj(e) na "[...]" (...). Na wniosek Szpitala Powiatowego w "[...]" ma(-) wypożyczony "[...]" z którego w ciągu dobu korzysta(-) przez 7 godzin a bez którego nie mogłaby(-) funkcjonować. Bez pomocy drugiej osoby nie nadaj(e) się do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Pomocy w przemieszczaniu udziela (jej) mąż." Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje ze skarżącą tylko jej mąż (64 l.), suma brutto ich emerytur wynosi miesięcznie "[...]" zł, a majątek to ½ domku (86 m2). Do wniosku załączone zostały kopie szpitalnych kart informacyjnych. Rozstrzygając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, w skrócie: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od zasady tej wprowadzony został wyjątek polegający na możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie go osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli natomiast wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W sytuacji, w której stronie zostanie przyznane prawo pomocy, koszty postępowania sądowego są pokrywane z budżetu państwa, co w istocie oznacza, że pokrywane są m. in. z danin publicznych wnoszonych przez innych podatników, często znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Fakt ten powoduje, że korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a więc wtedy, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Odnosi się to więc do sytuacji, w których wnioskodawca nie może bez pomocy państwa zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Zatem strona, która dysponuje wolnym od obciążeń majątkiem oraz stałym comiesięcznym dochodem, powinna pokryć wydatki związane ze swym udziałem w postępowaniu sądowym bez pomocy państwa, nawet jeśli stanowiłyby poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2008 r., sygn. akt II GZ 112/08 i z 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 309/11; http:// orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stąd też, zdaniem orzekającego, dane przedstawione przez skarżącą nie dowodzą istnienia okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie jej wniosku w całości lub w części. Należy przyjąć, iż dzięki stabilnym i nie najniższym dochodom małżeństwo posiada choćby zdolność kredytową, stosowną do wykorzystania w zaistniałej sytuacji, w razie niedoboru środków, jaki może być spowodowany wydawaniem "dużych kwot" na leczenie (uwagę zwraca fakt nieokreślenia tych wydatków, zwłaszcza, że inne informacje, niekonieczne przy ocenie sytuacji materialnej, cechuje znaczna szczegółowość). Uznając zatem, iż skarżąca nie wykazała zasadności przyznania jej prawa pomocy, orzeczono jak w sentencji - czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.