II SA/Ol 491/14

WyrokWSA w Olsztynie2014-07-01

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez małoletniego, będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu go w rodzinie zastępczej, może być uznane za dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osobę małoletnią, będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu tej osoby w rodzinie zastępczej, należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W takiej sytuacji zaistniała podstawa do wymeldowania małoletnich w drodze decyzji administracyjnej, nawet jeśli zostały one zameldowane na pobyt czasowy w nowym miejscu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania małoletnich dzieci z lokalu mieszkalnego w O., gdzie były zameldowane od urodzenia i gdzie ich dziadek z żoną stanowili rodzinę zastępczą. Po śmierci dziadka i rozwiązaniu dotychczasowej rodziny zastępczej, dzieci zostały umieszczone w nowej rodzinie zastępczej w W. przez sąd rodzinny. Opiekunka z W. wniosła skargę na decyzję o wymeldowaniu, argumentując, że dzieci powinny zachować stałe zameldowanie w O. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu w O. miało charakter trwały i dobrowolny, co uzasadnia wymeldowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 roku sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia 13 lutego 2013r. Prezydent orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr "[...]" przy ul. Z. w O. małoletnich dzieci: W. A. O. i W. O.. W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem o wymeldowanie małoletnich wystąpiła T. S.., która stanowiła rodzinę zastępczą dla małoletnich. Podała, że w dniu 9 lutego 2012r. małoletnie opuściły dotychczasowe miejsce pobytu i zamieszkały ze swoją nową rodziną zastępczą utworzoną - stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego - przez W. i M. O., zamieszkałych w W.. Wskazano, że w sprawie zaistniały okoliczności wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie stałego miejsca pobytu. Podniesiono, że obecna opiekunka prawna małoletnich – M. O. - nie wyraziła zgody na ich wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobytu, gdyż w nowym miejscu przebywają wbrew własnej woli, zaś od urodzenia zameldowane są w O. i w przyszłości tutaj powrócą. Wyjaśniła, że pobyt dzieci w rodzinie zastępczej ma charakter czasowy - do ukończenia przez dzieci 18 roku życia. Potem dzieci powrócą do miejsca stałego zameldowania i będzie to ich centrum życiowe, w którym skoncentrują swoje sprawy osobiste i życiowe, zaś wymeldowanie pozbawiłoby je prawa o staranie się o mieszkanie z zasobów komunalnych. Podała, że to sytuacja, która zaistniała w dotychczasowej rodzinie zastępczej, zmusiła je do opuszczenia miejsca zamieszkania. Ustalono, że tytuł prawny do lokalu przy ul. Z. w O. przysługuje jedynie T. S., zaś dzieci nie są uprawnione do przedmiotowego lokalu, ani do przebywania w nim, gdyż umowa najmu lokalu zawarta została w dniu "[...]" pomiędzy Gminą a T. i K. S. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 13 sierpnia 2012r. pozbawiono matkę małoletnich – R. S. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi, rozwiązano rodzinę zastępczą dla dzieci w osobach T. i K. S. oraz ustanowiono rodzinę zastępczą w osobach W. i M. O.. Ustalono, że małoletnie realizują obowiązek szkolny od dnia 3 września 2012r. w"[...]" klasie Gimnazjum "[...]" w W. oraz że dzieci zostały zameldowane na pobyt czasowy powyżej 3 miesięcy w lokalu przy ul. A. w W. na okres do dnia 2 stycznia 2017r. W. O., oraz do dnia 9 grudnia 2017 r. W. O.. Wyjaśniono, że fakt zameldowania dzieci na pobyt czasowy w W. nie oznacza, że można przyjąć, iż małoletnie po ukończeniu pełnoletniości albo po usamodzielnieniu się wrócą do lokalu T. S., zwłaszcza że osoba ta nie godzi się na ponowne ich zamieszkanie. Podniesiono, że zamiar zmiany miejsca pobytu stałego został wyrażony przez Sąd Rejonowy, który skierował dzieci do rodziny zastępczej decydując o ich nowym miejscu pobytu w W.. Od decyzji tej odwołanie wniosła M. O.. Przyznała, że T. S.. ma tytuł prawny do lokalu przy ul. Z., lecz dzieci były w tym lokalu zameldowane od urodzenia przez swojego dziadka i opiekuna prawnego. Wyjaśniła, że dziadek małoletnich zamienił swoje mieszkanie własnościowe na przedmiotowy dom celem stworzenia dzieciom w przyszłości dachu nad głową. Zaufał swojej żonie - T. S. - że będzie należycie sprawowała opiekę nad jego wnuczkami, lecz po jego śmierci T. S.. pozbyła się dzieci, które wspólnie z dziadkiem wychowywała przez 9 lat. Odwołująca się podniosła, że w organie znajdują się dokumenty, które jej ojciec składał przy zamianie mieszkania, z których wynika, że celem tej zamiany było poprawienie warunków bytowych dla jego wnuczek, nie zaś dla żony, która obecnie przejęła kolejne już mieszkanie komunalne, gdyż posiadała swoje własne. Wyrzuciła przy tym dzieci pozbawiając je stałego zameldowania. Odwołująca się podniosła, że małoletnie nie powinny pozostać bez stałego zameldowania w swoim dotychczasowym miejscu zamieszkania Decyzją z dnia 11 kwietnia 2013r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że zameldowanie i wymeldowanie z lokalu ma jedynie charakter ewidencyjny i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Wskazano, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma miejsce wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Wskazano, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że małoletnie w sposób trwały opuściły swoje dotychczasowe miejsce pobytu, gdyż nie przebywają w tym lokalu od dnia 9 lutego 2012r., a ich miejscem pobytu od tej daty jest mieszkanie rodziców zastępczych w W. przy ul. A., w którym skupia się ich aktywność życiowa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla oceny trwałości pobytu dzieci w tym miejscu nie ma znaczenia okoliczność, że dzieci są tam zameldowane na pobyt czasowy, gdyż nie ma pewności, że z dniem osiągnięcia pełnoletności opuszczą mieszkanie rodziny zastępczej. Wskazano, że wprawdzie zgodnie z art. 72 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej pełnienie rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia pełnoletności, jednak pobyt dziecka może być przedłużony do czasu ukończenia szkoły, w której naukę rozpoczęło przed osiągnięciem pełnoletności. Brak jest zatem pewności, czy małoletnie z dniem ukończenia 18 lat powrócą do lokalu T. S., która obecnie jest dla dzieci osobą obcą. Odnośnie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu wyjaśniono, że w przypadku dzieci trudno jest stwierdzić, że nastąpił świadomy wybór miejsca zamieszkania, a to czy opuszczenie miało miejsce w sposób dobrowolny należy ocenić przez pryzmat zachowania ich przedstawicieli ustawowych. Zatem opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osoby małoletnie, będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu ich w rodzinie zastępczej, należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro orzeczeniem sądu rodzinnego matka dzieci została pozbawiona władzy rodzicielskiej i rozwiązano dotychczasową rodzinę zastępczą w osobie T. S. i K. S., ustanawiając jednocześnie dla dzieci nową rodzinę zastępczą w osobach M. i W. O., to zasadne było stwierdzenie, że nastąpiła zmiana miejsca pobytu dzieci w wyniku decyzji sądu, który kierował się ich dobrem. Przytoczono ponadto brzmienie przepisów art. 25-28 Kodeksu cywilnego regulujących instytucję tzw. pochodnego miejsca zamieszkania. Zatem w ocenie Wojewody opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu przez dzieci należało uznać za dobrowolne. Na skutek skargi wniesionej przez M. O. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 lipca 2013r. (sygn. akt II SA/Ol 439/13) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z ustaleń poczynionych w toku postępowania, wynika, że małoletnie W. i W. O. - jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej umieszczenia ich w nowej rodzinie zastępczej, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego wydanego w trybie zabezpieczenia - zostały umieszczone w rodzinie zastępczej W. i M. O. w miejsce dotychczasowej rodziny w osobach T. i K. S. Wskazano także, że poza sporem jest okoliczność, że małoletnie od chwili urodzin były zameldowane w lokalu przy ul. Z. w O., gdzie opiekę prawną sprawowali nad nimi w ramach rodziny zastępczej dziadek - K. S. oraz jego małżonka T. S.. na mocy wcześniejszych orzeczeń sądu powszechnego. Podniesiono, że Wojewoda przyjął, że w sprawie zaistniała przesłanka zarówno trwałego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu, jak również fakt dobrowolnego opuszczenia tego miejsca zamieszkania, pomimo że dzieci zostały w nowym miejscu pobytu zameldowane przez ich opiekunów prawnych na pobyt czasowy powyżej 3 miesięcy. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie uwzględnił jednak - w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji - treści art. 8 ustawy o ewidencji ludności, który reguluje kwestię zameldowania na pobyt czasowy. Wskazano przy tym, ze sam fakt pobytu czasowego poza miejscem stałego pobytu nie stwarza podstaw do wymeldowania, albowiem do spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania nie wystarczy samo fizyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. Przebywanie w innym lokalu (innej miejscowości) nie stanowi spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, chyba że towarzyszą temu inne okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania z tym nowym miejscem. Wskazano, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności osoba zameldowana na pobyt czasowy przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, że pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności 1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego; 2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych; 3) odbywanie czynnej służby wojskowej; 4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych. W związku z tym Sąd wskazał, że organ odwoławczy - przed ostatecznym rozstrzygnięciem i podjęciem decyzji co do utraty przez małoletnie stałego zameldowania w ich dotychczasowym miejscu pobytu - winien ocenić, czy w ich przypadku nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 8 ustawy o ewidencji ludności. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda ponownie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z dnia 13 lutego 2013r. w sprawie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr "[...]" przy ul. Z. w O. małoletnich dzieci: W. A. O. i W. O.. W uzasadnieniu ponowiono argumentację zawartą w poprzednim rozstrzygnięciu organu. Wyjaśniono, że uzupełniono materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami Sądu i bezspornie ustalono, że małoletnie od 2 lat zamieszkują w W.. W trakcie pobytów w O., związanych np. z wizytą u lekarza, zatrzymują się u znajomych. W przedmiotowym lokalu nie nocują, nie zachodzą do niego i nie odwiedzają T. S.. Wskazano także na ustalenia poczynione przez Centrum Pomocy Rodziny w W., z których wynika, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że małoletnie powrócą do miejsca stałego zameldowania w O. Jednakże obecnie nie mają możliwości zamieszkania w mieście pochodzenia. Powołując się na informacje uzyskane od Dyrektora Zakładu Lokali i Budynków Komunalnych w O. podano, że T. S.. dwukrotnie występowała z wnioskiem o wykup zajmowanego lokalu, a także że nie ma możliwości zmiany umowy najmu dotyczącej przedmiotowego lokalu. Podniesiono, że zgodnie z art. 9a ustawy o ewidencji ludności za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Zatem osoby małoletnie z woli ustawodawcy zostały pozbawione możliwości swobodnego decydowania o swoim miejscu zamieszkania i nie mogą skutecznie formułować zamiaru przebywania w określonym lokalu. W związku z tym organ nie może podjąć się oceny zamiaru małoletnich dotyczącego miejsca ich pobytu w przyszłości. Bezspornie w W. pozostaną do czasu uzyskania pełnoletności, lecz nie ma żadnej pewności, że nie będą tam przebywać także po ukończeniu 18 lat. Ponadto wskazano, że nie można oceniać ich zamiaru powrotu pod kątem chęci powrotu do miasta pochodzenia i miejsc związanych z dzieciństwem i okresem szkolnym, gdyż podobnych przeżyć doświadczają także obecnie w miejscu ich pobytu w W., gdzie także zamieszkują ich najbliżsi krewni. Zatem centrum życiowe małoletnich obecnie znajduje się w W.. Małoletnie nie utrzymują żadnych kontaktów z T. S.. Ponadto poza siostrą babci – małoletnie mają także ograniczony kontakt z pozostałym członkami rodziny zamieszkującymi w O.. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazano, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osobę małoletnią, będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu tej osoby w rodzinie zastępczej, należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponownie powołano się na treść art. 25-28 Kodeksu cywilnego, wskazując że miejscem zamieszkania dzieci pozostających pod władzą rodzicielską lub osób pozostających pod opieką jest odpowiednio miejsce zamieszkania rodziców i opiekuna. Wprawdzie przepisy te odnoszą się do miejscowości, a nie do określonego lokalu, lecz wskazuje to na ścisłe powiązanie miejsca zamieszkania podopiecznego i opiekuna. Dodatkowo podniesiono, że opiekunowie małoletnich mylnie interpretują instytucję zameldowania, uznając że ma ona wpływ na uzyskanie prawa najmu do lokalu lub zawarcie umowy najmu na inny lokal. Wskazano, że jeśli opiekunowie uznają, że małoletnie mają prawo do lokalu po zmarłym dziadku, to winni podjąć starania w tym zakresie na drodze postępowania cywilnego. Wyjaśniono także, że obowiązek meldunkowy zostanie zniesiony z dniem 1 stycznia 2016r. Na powyższą decyzję skargę wniosła M. O., zarzucając że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lipca 2013r. orzeczono, że nie ma podstaw do wymeldowania W. i W. O. z lokalu przy ul. Z. w O., gdyż małoletnie przebywają poza miejscem stałego zameldowania ze względu na sprawy rodzinne. Wojewoda stwierdził jednak, że małoletnie winny być zameldowane na stałe w domu wujostwa. Skarżąca wyjaśniła, że wraz z mężem postanowili wziąć dzieci na wychowanie, gdyż w przeciwnym razie trafiłyby do domu dziecka. Jednakże w przedmiotowym lokalu w O. były zameldowane od urodzenia, u dziadka, który je wychowywał. Pozostawały na jego utrzymaniu, a obecnie otrzymują rentę rodzinną po nim. W ocenie skarżącej dzieci powinny mieć prawo wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym dziadku. Dlatego zaskarżoną decyzję uważa za niesłuszną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że sprawy meldunkowe służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych, np. umowy najmu, ani nie wpływa na stosunki prawne z zakresu prawa rodzinnego. Zatem kwestie dotyczące prawa wstąpienia w umowę najmu po zmarłym dziadku nie podlegają ocenie organów administracyjnych prowadzących postępowanie w przedmiocie obowiązku meldunkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podnieść należy, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej jako: ustawa o ewidencji ludności) organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przytoczony przepis obliguje organ do decyzyjnego rozstrzygania w sytuacji stwierdzenia zaniedbania przez określoną osobę wykonania obowiązku meldunkowego, który w takim wypadku polega na obowiązku wymeldowania się z miejsca pobytu stałego z chwilą jego opuszczenia (art. 4 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Przy czym stosownie do art. 9a ustawy o ewidencji ludności za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Warunkiem ingerencji organu w trybie i na zasadach unormowanych omawianym przepisem jest zaistnienie przesłanek zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejscem pobytu stałego osoby jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe. W przypadku zaś osoby małoletniej zastosowanie znajdują art. 26 i art. 27 Kodeksu cywilnego, regulujące instytucję tzw. pochodnego miejsca zamieszkania. Z przepisów tych wynika, że miejscem zamieszkania dzieci pozostających pod władzą rodzicielską lub osób pozostających pod opieką jest odpowiednio miejsce zamieszkania rodziców i opiekuna. Wprawdzie na gruncie prawa cywilnego pojęcie miejsca zamieszkania oznacza miejscowość, a nie określony lokal, ale istotny jest fakt ścisłego powiązania miejsca zamieszkania podopiecznego z miejscem zamieszkania opiekuna, na tej samej zasadzie, co powiązanie miejsca zamieszkania dziecka z miejscem zamieszkania rodziców. Należy wskazać, że zamieszkiwanie w danym lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. Analizując przesłankę opuszczenia miejsca pobytu stałego, warunkującą wymeldowanie w trybie decyzyjnym danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania, należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizyczne nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu. Wprawdzie w przypadku osób małoletnich nie sposób mówić o świadomym zamiarze opuszczenia miejsca pobytu stałego, ale jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009r. (sygn. akt II OSK 174/08, dostępny w Internecie) zamiar opuszczenia lokalu przez osoby nie posiadające pełnej zdolności do czynności prawnych należy oceniać głównie poprzez ocenę zachowania ich przedstawicieli ustawowych, ewentualnie osób, które sprawują nad nimi faktyczną opiekę. W pewnych sytuacjach decyzja o zmianie miejsca pobytu dziecka może zostać podjęta przez sąd rodzinny, w związku umieszczeniem małoletniego w rodzinie zastępczej albo w placówce opiekuńczo-wychowawczej w przypadku, gdy jego dobro jest zagrożone (art. 109 § 2 pkt 5 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę małoletnią, będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu tej osoby w rodzinie zastępczej należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Ponadto w powołanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że fakt, iż dana osoba została w drodze czynności materialno – technicznej zameldowana pod oznaczonym adresem na pobyt czasowy nie oznacza, że w rzeczywistości jej pobyt pod tym adresem nie może mieć charakteru stałego. Podstawą zameldowania jest zgłoszenie przez daną osobę danych wymienionych w art. 11 ust. 1 ustawy, a w przypadku pobytu czasowego dodatkowo zgłoszenie zamierzonego czasu trwania tego pobytu (art. 12 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Dokonując czynności zameldowania na pobyt czasowy, organ opiera się zatem wyłącznie na oświadczeniu danej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego dotyczącym pobytu czasowego w określonym lokalu, nie prowadząc żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Mając na względzie powyższe uwagi podnieść należy, że w niniejszej sprawie organy słusznie orzekły o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego w O. przy ul. Z. małoletnich W. i W. O.. Z ustaleń organów wynika bowiem, że orzeczeniem Sądu Rejonowego "[...]" Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia "[...]" (sygn. "[...]") dla małoletnich ustanowiono rodzinę zastępczą w osobach małżonków W. i M. O. zamieszkałych w W. ul. A i małoletnie faktycznie stale tam zamieszkują. Ustalono przy tym, że w lokalu w O. zamieszkiwał dziadek małoletnich – K. S., który wraz z małżonką – T. S. stanowili rodzinę zastępczą dla małoletnich. Jednakże po śmierci K. S. powołanym wyżej postanowieniem Sąd Rejonowy rozwiązał rodzinę zastępczą w osobach T. S. i K. S.. W związku z tym małoletnie opuściły dotychczasowe miejsce pobytu stałego i zamieszkały u nowej rodziny zastępczej, gdzie zostały zameldowane na pobyt czasowy. Z ustaleń organu wynika także, że z uwagi na zaistniałą sytuację w czasie pobytów w O. małoletnie nie powracają do miejsca stałego zameldowania. Biorąc zatem pod uwagę ustalony stan faktyczny należy uznać, że małoletnie W. i W. O. opuściły dotychczasowe miejsce stałego pobytu. Przy czym z uwagi na to, że opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek orzeczenia sądu rodzinnego należy przyjąć, że miało ono charakter dobrowolny i trwały. Zatem zaistniała podstawa do wymeldowania małoletnich w drodze decyzji administracyjnej. Skarżącej należy przy tym wyjaśnić, że w wyroku z dnia 9 lipca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał jedynie na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czy w odniesieniu do małoletnich nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 8 ustawy o ewidencji ludności. W wyroku tym natomiast – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie stwierdzono, że brak jest podstaw do wymeldowania małoletnich. Uwzględniając okoliczności ustalone przez organ brak jest jednak podstaw do uznania, że pobyt małoletnich w domu ich opiekunów prawnych ma charakter czasowy, skoro małoletnie od czasu zamieszkania w lokalu opiekunów nie powróciły do miejsca stałego zameldowania. Przy czym sam fakt zameldowania ich na pobyt czasowy - jak wskazano wyżej – nie oznacza, że organ nie może poczynić własnych ustaleń co do jego rzeczywistego charakteru. Należy jednocześnie podkreślić, że czynność wymeldowania ma jedynie charakter ewidencyjny i ma na celu wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w lokalu, na co słusznie wskazały organy administracji. Zatem fakt wymeldowania nie ma żadnego znaczenia dla kwestii ewentualnego dochodzenia uprawnień do przedmiotowego lokalu w trybie cywilnoprawnym. W postępowaniu administracyjnym nie mogą być także uwzględniane zasady współżycia społecznego. Ocena zaskarżonej decyzji dokonywana jest wyłącznie pod kątem jej zgodności z prawem i żadne inne kryteria – poza przepisami prawa – nie mogą być uwzględnione. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło