II SA/Ol 491/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału na prawach strony w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia I. odrzucić skargę. II. zwrócić skarżącemu stowarzyszeniu kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi Stowarzyszenie K. (dalej: stowarzyszenie, strona skarżąca) pismem z 10 lipca 2025 r. wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału, W. O. jako przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego w terminie 7 dni od dnia doręczania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone stronie skarżącej 25 sierpnia 2025 r. (k. 14 akt sądowych). Strona skarżąca w wyznaczonym terminie uzupełniła brak fiskalny skargi. Korespondencją nadaną w polskiej placówce pocztowej 26 sierpnia 2025 r. przesłała także egzemplarz pisma mający stanowić odpis skargi (k. 16-20 akt sądowych). W treści pisma przewodniego wskazano, że w odpowiedzi na wezwanie sądu stowarzyszenie przesyła odpis skargi. Zaznaczenia wymaga jednak, że skarga stowarzyszenia liczyła cztery strony. Kopia skargi, mająca stanowić jej odpis liczyła trzy strony. Analiza treści pisma wskazała, że zawiera ono pierwszą, drugą i czwartą stronę skargi z 10 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a w przypadku skargi pod rygorem jej odrzucenia), chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Regulacja opisana w art. 47 § 1 p.p.s.a. ustanawia zatem jeden z warunków formalnych jakie powinno spełniać pismo procesowe strony (w tym także skarga) wnoszone do sądu administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, iż jednym z obowiązków strony wnoszącej pismo do sądu administracyjnego (w tym skargę) jest obowiązek dołączenia do pisma odpowiedniej liczby jego odpisów, celem doręczenia ich wszystkim stronom, w tym również uczestnikom postępowania, z uwagi na brzmienie art. 33 § 1 p.p.s.a. Wymóg stanowiony przez art. 47 § 1 p.p.s.a. należy traktować na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 13/13 (opubl. CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uzasadnieniu NSA wskazał, że niedołączenie przez skarżącego odpisu skargi w sposób oczywisty wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania, jest brakiem, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Przyjęcie odmiennego poglądu nie daje się pogodzić z brzmieniem wskazanego przepisu oraz zasadą równości stron postępowania i zasadą kontradyktoryjności, a w konsekwencji niekiedy może prowadzić do stwierdzenia, że strona postępowania została pozbawiona możliwości udziału w tym postępowaniu. Sporządzanie odpisów pisma przez sąd w celu usunięcia braków za jedną ze stron postępowania nie tylko nie mieści się w zakresie dopuszczalnych czynności procesowych sądu, ale ponadto mogłoby wskazywać na działanie sądu w interesie jednej ze stron, a to z kolei podważałoby zasadę bezstronności sądu. Brak jest uzasadnienia prawnego dla stanowiska nakazującego sądowi uzupełnianie braków formalnych pisma procesowego za stronę w celu umożliwienia nadania mu dalszego biegu lub zapobieżenia sankcji prawnej w postaci odrzucenia pisma. W realiach niniejszej sprawy termin do uzupełnienia braków formalnych upływał z dniem 1 września 2025 r. Strona Skarżąca została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci załączenia jednego jej odpisu. Wezwanie zaopatrzono w pouczenie o skutkach prawnych niewykonania obowiązku. Strona skarżący w terminie wyznaczonym przez Sąd nie zdołała jednak uzupełnić braków formalnych skargi. Wskazać należy bowiem, że przy korespondencji z 26 sierpnia 2025 r. (nadanej w tym dniu w placówce pocztowej) przesłała pismo mające stanowić odpis skargi i realizować wezwanie sądu. Zastrzec należy jednak, że zgodnie ze stanowiskiem NSA podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego jest jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (Postanowienie NSA z 30.11.2021 r., III OZ 1147/21 CBOSA). Pismo jakie przy korespondencji z 26 sierpnia 2025 r nadesłano do sądu nie stanowi odpisu skargi. Co prawda z porównania treści skargi i treści powyższego pisma wynika, że częściowo są one zbieżne, jednakże nie są pismami identycznymi w swej zawartości co wykluczało ocenę, iż wypełniono obowiązek nadesłania odpisu skargi. Przypomnieć należy, że odpis skargi podlega doręczeniu pozostałym stronom i uczestnikom postępowania, którzy mają prawo uzyskać pełną wiedzę o zawartych w niej zarzutach. Tymczasem, jak wskazano w części historycznej uzasadnienia skarga stowarzyszenia liczyła cztery strony, pismo mające stanowić jej odpis ograniczało się do trzech stron. Analiza treści pisma wskazał, że zawiera ono pierwsza, drugą i czwartą stronę skargi z 10 lipca 2025 r. Powyższe uprawnia do wniosku, że strona skarżąca nie nadesłała odpisu skargi, a tym samym nie wypełniła obowiązku uzupełnienia jej braku formalnego. W tej sytuacji skarga pozostaje dotknięta brakiem formalnym. Brak ten samoistnie uzasadnia odrzucenie skargi, niezależnie od faktu uiszczenia wpisu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak pkt I sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji postanowienia znalazło swoje oparcie w art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.