II SA/Ol 499/13

Dnia 18 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant referent-stażysta Anna Zofia Głażewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 roku sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Powiatu Ełckiego z dnia 28 marca 2013 r., nr XXX.303.2013 w przedmiocie określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli 1. stwierdza nieważność uchwały Nr XXX.303.2013 Rady Powiatu Ełckiego z dnia 28 marca 2013 roku w sprawie określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 7 pkt 3-Karta Nauczyciela, w tym nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 28 marca 2013 r. Rada Powiatu Ełckiego powołując się na art. 42 ust. 7 pkt 3 i art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli podjęła uchwałę Nr XXX.303.2013 w sprawie określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 7 pkt 3-Karta Nauczyciela, w tym nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym wymiarze godzin. Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której organ nadzoru zażądał stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu skargi przedstawiono okoliczności dotyczące zaopiniowania przedmiotowej uchwały przez związki zawodowe, podnosząc, że kolejny projekt został negatywnie zaopiniowany przez ZNP. Starosta nie poinformował na piśmie związków zawodowych o odrzuceniu ich stanowiska, pomimo tego projekt ten został skierowany pod obrady Rady Powiatu, która podjęła w dniu 28 marca 2013 r. zaskarżoną uchwałę. W ocenie Wojewody w ten sposób naruszona została procedura określona w art. 19 ust. 2 i 3 ustawy o związkach zawodowych, gdyż unormowania te mają charakter obligatoryjny i nie można od nich odstąpić poprzez ustne konsultacje. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Ełckiego wniosła, jak się wydaje, o jej oddalenie, przyznając, że odrębnym pismem ZNP nie został poinformowany o odrzuceniu stanowiska zajętego przez tenże związek. Projekty uchwały przekazywane były związkom zawodowym na zasadzie informacji publicznej. Zajmować stanowisko w zakresie zbiorowych interesów pracowników mogą tylko te związki, które są reprezentatywne i tylko z takimi związkami można współdziałać. Przepis art. 25(1) ust. 2 nakazuje organizacjom związkowym przekazywać na ostatni dzień kwartału informację o liczbie członków, takiej informacji nie było, dlatego też w świetle uchwały Sądu Najwyższego ( III PZP 7/12 ) nie było obowiązku współdziałania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 79 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 595), uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru, a po tym terminie sąd administracyjny na skutek skargi wniesionej przez organ nadzoru. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest więc prawidłowa, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa, które zawierają upoważnienie do wydania takiego aktu oraz określają tryb postępowania prawodawczego. Sąd może zakwestionować zaskarżony akt tylko wtedy, gdy jest on niezgodny z prawem. W tej sprawie organ nadzoru przekroczył 30-dniowy termin do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, w tej sytuacji zaskarżył uchwałę do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie wnioskom i wywodom skargi nie można odmówić słuszności Zaskarżona uchwała dotyczy określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 7 pkt 3-Karta Nauczyciela, w tym nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym wymiarze godzin, tym samym zawiera normy powszechnie obowiązujące na terenie powiatu. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy. Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia (art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych). Natomiast w razie odrzucenia w całości lub w części stanowiska reprezentatywnej organizacji związkowej wyrażonego w opinii, właściwy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego informuje o tym związek na piśmie, podając uzasadnienie swego stanowiska. W razie rozbieżności stanowisk związek ten może przedstawić swoją opinię na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego (art. 19 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych). W rozpoznawanej sprawie, określony w art. 19 ustawy o związkach zawodowych tryb opiniowania projektów aktów normatywnych, nie został zachowany. Podkreślić należy, że pierwsza wersja projektu przedmiotowej uchwały przedstawiona związkom zawodowym w dniu 15 stycznia 2013 r. zaopiniowana została negatywnie pismem z dnia 5 lutego 2013 r. Kolejny przesłany projekt został również negatywnie zaopiniowany pismem z dnia 19 marca 2013 r. Jednak Związek Nauczycielstwa Polskiego nie został na piśmie poinformowany przez Starostę o odrzuceniu jego stanowiska, a Rada Powiatu Ełckiego nie uwzględniła zgłoszonych przez ten związek uwag do projektu uchwały, tym samym nie zapewniono związkowi możliwości obrony swojego stanowiska. Błędu tego nie może konwalidować ustne poinformowanie przedstawicieli związków o projektach uchwał i wysłuchaniu ich ustnych opinii co miało miejsce w dniu 20 lutego 2013 r. Nie budzi wątpliwości to, że nie zostało na piśmie podane uzasadnienie ani motywy odrzucenia stanowiska związku. Tymczasem przedstawiony w art. 19 ustawy tryb opiniowania projektów aktów normatywnych ma charakter obligatoryjny. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem ustawowego trybu opiniowania projektów uchwał przez związki zawodowe, a w szczególności z naruszeniem art. 19 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych. Nie można uznać że wyczerpanie tego trybu nastąpiło jedynie poprzez ustną dyskusję. Nie zasługiwało na podzielenie stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę dotyczące tego, że związki nie przedstawiły w danym kwartale informacji o liczbie członków, dlatego też konsultacje nie były konieczne. Wydaje się, że stanowisko to zostało skonstruowane na etapie udzielania odpowiedzi na skargę, bo procedura konsultacyjna ze związkami zawodowymi prowadzona była tylko w jednym kwartale, w pierwszym kwartale 2013 r. i wówczas nikt nie miał wątpliwości co do reprezentatywności Związku Nauczycielstwa Polskiego, jak i innych działających związków. Nie można też skutecznie powoływać się na to, że było to udzielanie informacji publicznej, skoro z wnioskiem o udzielenie takiej informacji nikt nie występował. Nadto z treści pism kierowanych do związków zawodowych w sposób jednoznaczny wynika, że chodziło o zaopiniowanie projektu uchwały. Biorąc pod uwagę, że udział związków zawodowych w procesie legislacyjnym jest regulowany ustawowo, sytuacja, w której nie poinformowano związku na piśmie o nieuwzględnieniu jego stanowiska i tym samym uniemożliwiono związkowi obronę jego stanowiska na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego, nie może być potraktowana inaczej jak tylko jako istotne naruszenie prawa. Stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały. Należy podkreślić, że prawidłowa pod względem prawnym uchwała musi spełniać niezbędne wymagania zarówno w aspekcie materialnym jak i formalnym. Oznacza to, że treść uchwały musi być zgodna z przepisami prawa, a ponadto tryb podjęcia uchwały musi odpowiadać określonym procedurom (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2006 r., IV SA/Wr 805/04, CBOSA). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O wstrzymaniu wykonania uchwały orzeczono na podstawie art. 152 ustawy.