II SA/Ol 505/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia postanawia odmówić zwolnienia Stowarzyszenia A od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, Stowarzyszenie A, zwane dalej Stowarzyszeniem, wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, iż Stowarzyszenie jest organizacją działającą od niedawna, zaś teren jego działalności to "[...]". Stowarzyszenie nie posiada majątku i nie prowadzi działalności zarobkowej. Dodano: "działamy społecznie". Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż Stowarzyszenie nie posiada majątku ani rachunków bankowych. W rubryce nr 10 wskazano, iż Stowarzyszenie nie uzyskuje również dochodów. Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, może być przyznane, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje bowiem jedynie stronom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, Stowarzyszenie nie wykazało, że z przyczyn od siebie niezależnych nie może pozyskać środków niezbędnych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, iż Stowarzyszenie, zamierzając prowadzić działalność, związaną z realizacją celów określonych w regulaminie, powinno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniach, w których uzna swój udział ze celowy i w stosownym czasie zabezpieczyć odpowiednie środki na ich pokrycie z własnego majątku. Z uwagi na to, że stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich, powinno co do zasady ustalić ich wysokość na takim poziomie, aby realizacja celów określonych w regulaminie była z tego źródła możliwa. Nawet bowiem jeśli stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie własnej działalności (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1172/14, z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 790/14, z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 632/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, skoro w niniejszej sprawie członkowie Stowarzyszenia zrezygnowali z ustalenia składek członkowskich na poziomie, który zapewniłby środki niezbędne do jego funkcjonowania w pełnym zakresie, to przyjąć należy, iż godzą się z ograniczonym w istocie charakterem działalności utworzonego przez nich Stowarzyszenia. W tej sytuacji, Stowarzyszenie nie może twierdzić, że z powodów od siebie niezależnych nie może pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie, szczególnie że nie wykazało, że wyczerpało wszystkie możliwe sposoby na pozyskanie tych środków, w tym przede wszystkim związane z ustaleniem składek członkowskich na odpowiednim poziomie. Wnosząc skargę do sądu, Stowarzyszenie powinno liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego związanych z jego prowadzeniem i wykorzystać wszelkie możliwe sposoby na pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Skoro tego nie uczyniło to wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy nie może być uznany za zasadny. W tej sytuacji, zwolnienie Stowarzyszenia z obowiązku poniesienia kosztów sądowych oznaczałoby przerzucenie ciężaru jego funkcjonowania na Państwo, a to prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.