II SA/Ol 515/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-07-02
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda może odmówić wpisania (transkrypcji) zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego, jeśli jego treść jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z domniemaniem pochodzenia dziecka od męża matki?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Wojewoda prawidłowo odmówił wpisania zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego. Odmowa była uzasadniona tym, że transkrypcja aktu, który wskazywałby innego ojca niż ten wynikający z polskiego aktu urodzenia, naruszałaby podstawowe zasady porządku prawnego RP, w tym domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki. Rozstrzygnięcie kwestii pochodzenia dziecka należy do wyłącznej kompetencji sądów, a nie organów administracji publicznej.Stan faktyczny
Pełnomocnik J. B. C. złożył wniosek o wpisanie zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego. Akt ten wskazywał jako ojca L. L., podczas gdy istniejący polski akt urodzenia wskazywał jako ojca M. P. C. Kierownik USC zwrócił wniosek, a następnie odmówił wpisu, uznając, że transkrypcja aktu powstałego w wyniku transkrypcji byłaby sprzeczna z prawem. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika USC, powołując się na sprzeczność z porządkiem prawnym RP i konieczność sądowego ustalenia ojcostwa. Sąd administracyjny oddalił skargę J. B. C.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant starszy referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015r. sprawy ze skargi J. B. C. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wpisania zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego oddala skargę.
Wojewoda ( dalej jako Wojewoda ) decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", działając na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz. U. z 2014r., poz. 1741 ze zm. – dalej jako p.a.s.c. ), po rozpatrzeniu odwołania J. B. C. od decyzji Nr "[...]" Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w "[...]" ( dalej jako Kierownik USC ) z dnia "[...]" o odmowie wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu urodzenia J. B. S. L. nr "[...]" sporządzonego w dniu "[...]" w "[...]" w "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja zapadłą w poniższym stanie faktycznym.
W dniu 8 lipca 2014 r. adw. A. K. – pełnomocnik J. B. C. wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z wnioskiem o wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego, tj. aktu urodzenia mocodawczyni nr "[...]" sporządzonego w "[...]", w "[...]" na nazwisko J. B. S. L. urodzonej w dniu "[...]" w "[...]". Uzasadniając podał, że K. J. S. i L. L. zawarli w dniu "[...]" w "[...]" związek małżeński. Małżeństwo zostało zarejestrowane w USC w "[...]" i USC w "[...]" i trwało do "[...]", tj. do śmierci L. L. Jednocześnie K. J. S. w dniu "[...]" zawarła przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego "[...]" związek małżeński z M. P. C. ( odpis zupełny aktu małżeństwa Nr "[...]" ), który mocą wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 września 1988r. został unieważniony, albowiem K. J. S. pozostawała w ważnym związku małżeńskim z L. L. W dniu "[...]" urodziła się J. B. i w sporządzonym w Urzędzie Stanu Cywilnego w "[...]" w dniu "[...]" akcie urodzenie Nr "[...]" wpisane zostało nazwisko C., zaś nazwisko jej ojca – M. P. C.
Kierownik USC postanowieniem z dnia "[...]", znak. "[...]", na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267 j.t. – dalej jako k.p.a. ) zwrócił wnioskodawczyni jej podanie z dnia 6 czerwca 2014r. ( data wpływu wniosku do organu - 8 lipca 2014r. ). Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym jego uchwałę z dnia 10 maja 1994r., ( III CZP 65/94 – OSNC 1994/12/231 ) uznał, że rozstrzygnięcie zagadnienia, czy osoby ujawnione w akcie urodzenia nie są biologicznymi lub prawnymi rodzicami może być rozstrzygnięte wyłącznie w procesie sądowym. Nadmienił, że uwzględnienie wniosku mogłoby doprowadzić do obejścia art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz. U. z 2011r., Nr 212, poz. 11264 j.t. – dalej jako p.a.s.c. z 1986r. ) stanowiącego, że akta stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych i ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Wojewoda, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia "[...]" uchylił postanowienie Kierownika USC z dnia "[...]" i przekazał sprawę temuż organowi do ponownego rozpoznania. Uznał bowiem, że transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego, po myśli art. 73 ust. 1 p.a.s.c. z 1986r., nie należy do kognicji sądów powszechnych, gdyż w istocie nie jest to sprawa cywilna w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2014r., poz. 101 j.t. ).
Rozstrzygając ponownie Kierownik USC decyzją z dnia "[...]", działając na podstawie art. 73 ust. 1 p.a.s.c z 1986r., odmówił wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu urodzenia J. B. S. L. nr "[...]", sporządzonego w dniu "[...]" w "[...]", w "[...]". Uznał, że akt urodzenia nr "[...]" sporządzony w "[...]" w dniu "[...]" powstał w wyniku transkrypcji aktu urodzenia J. B. C., zaś sprzecznym z przywołanym art. 73 ust. 1 p.a.s.c z 1986r. byłoby dokonanie transkrypcji aktu stanu cywilnego powstałego w wskutek transkrypcji.
Wojewoda decyzją z dnia 1"[...]" – będącą przedmiotem skargi – na podstawie art. 11 ust. 2 p.a.s.c. utrzymał w mocy w/w decyzję Kierownika USC z dnia "[...]". Uzasadniając odmowę wpisania rzeczonego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego powołał się na art. 107 pkt 3 p.a.s.c stanowiącego, że kierownik u.s.c. odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli byłaby ona sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. W tej mierze podał, że transkrypcja "[...]" aktu urodzenia J. B. S. L. doprowadziłaby do sytuacji, w której dla jednej osoby sporządzone byłyby dwa polskie akty urodzenia zawierające inne dane dotyczące ojca, właściwie, z których wynikałoby inne ojcostwo, natomiast rozstrzygnięcie w zakresie pochodzenia dziecka należy do wyłącznej kompetencji sądów.
W skardze adw. A. K. – pełnomocnik J. B. C. decyzji Wojewody z dnia "[...]" zarzucił naruszenie:
1/ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
a/ art. 104 ust. 1 p.a.s.c. poprzez bezpodstawną odmowę wpisania zagranicznego aktu urodzenia J. B. S. L. do polskich ksiąg stanu cywilnego pomimo wniosku skarżącej w tym zakresie,
b/ art. 62 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. z 2015r., poz. 583 j.t. – dalej jako k.r.o. ) w zw. z art. 107 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia J. B. S. L. skutkowałaby powstaniem polskiego aktu urodzenia, którego treść byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP, tj. domniemaniem pochodzenia dziecka od męża matki oraz prowadziłby do obejścia przepisów dotyczących sądowego postępowania w przedmiocie danych dotyczących ojca dziecka,
2/ prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszo instancyjnej, mimo jej wadliwości wyrażającej się w bezpodstawnej odmowie transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka.
Uzasadniając podał, że art. 104 p.a.s.c ( dawny art. 73 ust. 1 p.a.s.c. z 1986r. ) ma charakter bezwzględny, co odmowę umiejscowienia zagranicznego aktu urodzenia w polskich księgach stanu cywilnego czyni nieuzasadnioną. Natomiast podniesione przez Wojewodę zagadnienie trybu zmiany danych ojca wpisanych do polskich ksiąg stanu cywilnego wykracza poza przedmiot postępowania, tj. transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia, a w każdym razie są przedwczesne, gdyż mogłyby być uwzględnione w postępowaniu o unieważnienie aktu urodzenia. W każdym razie organ nie jest uprawiony do weryfikacji treści zagranicznego aktu urodzenia i badania, czy zawarte w nim treści są zgodne z prawdą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą skarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Podstawą materialnoprawną decyzji kierownika USC z dnia "[...]" był art. 73 p.a.s.c z 1986r. stanowiący, że akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Wpisanie takie nazywane jest w doktrynie i orzecznictwie transkrypcją ( z łac. transcripto). Do polskich ksiąg stanu cywilnego można transkrybować akty stanu cywilnego bez względu na datę ich sporządzenia i na datę zdarzenia, a także bez względu na to, czy osoba, której akt ten dotyczy jest obywatelem polskim, czy w Polsce ma miejsce stałego zamieszkania. W tym względzie wskazany wyżej art.73 ust.1 nie wprowadza żadnych ograniczeń. W kwestii dotyczącej charakteru prawnego transkrypcji w doktrynie początkowo panowała rozbieżność poglądów. Jedni przedstawiciele doktryny uważali, że wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego ma charakter rejestracyjny, drudzy prezentowali stanowisko, że transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego, lecz jest jedynie przetransportowaniem pod względem językowym i formalnym obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów. W chwili obecnej w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiej księgi stanu cywilnego nie ma charakteru rejestracyjnego. W tej kwestii kilkakrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy, wskazując, że transkrypcja sprowadza się jedynie do "przetransportowania pod względem językowym i formalnym obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów" ( postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. V CK 6/2002, publ. OSNC 2004, z. 7-8, poz.131;z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. III CZP 12/2011, niepubl.; z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 259/2010, niepubl. oraz w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn.III CZP 58/2012, publ. Biuletyn SN 2012/11). W wyniku transkrypcji powstaje polski akt stanu cywilnego, który nie różni się treścią od aktu transkrybowanego, a pod względem formy, mocy dowodowej oraz zasad korekty, nie różni się od aktów stanu cywilnego rejestrujących zdarzenia krajowe (patrz: postanowienie SN z dnia 16 marca 2007 r. III CSK 380/06 - LEX 457689 ). Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego. Konsekwencją tak rozumianego pojęcia transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego jest niedopuszczalność wprowadzania zmian w jego treści w toku wpisywania do polskiej księgi urodzeń, małżeństw i zgonów. Czynność polegająca na wpisaniu zagranicznego odpisu aktu stanu cywilnego ma charakter formalnoprawny, nie wymaga przeprowadzania postępowania dowodowego i polega na przeniesieniu treści zawartej w odpisie zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiej księgi stanu cywilnego. Organ dokonując wpisu zagranicznego aktu stanu cywilnego nie może podać innej treści aktu, niż treść wynikająca z tego dokumentu. Zatem dane wpisane do polskich ksiąg stanu cywilnego w drodze transkrypcji stanowią odzwierciedlenie danych pochodzących z aktu zagranicznego (zob. A. Czajkowska, E. Pachniewska, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów, Wydawnictwo Lexis Nexis. Wyd. 2, Warszawa s. 196). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 71/12 "istota i charakter transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego wykluczają więc możliwość dokonywania przez kierownika urzędu stanu cywilnego jakichkolwiek zmian w treści aktu stanu cywilnego, który zostaje wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Na etapie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego nie jest więc możliwe sprostowanie nawet oczywistej omyłki istniejącej w transkrybowanym akcie zagranicznym ". Potwierdzeniem tak rozumianej transkrypcji jest aktualne jej uregulowanie w art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. p.a.s.c., obowiązującej od dnia 1 marca 2015r., który można uznać za ustanawiający definicję legalną tejże instytucji. Transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego zarówno językowo, jak i formalnie, bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie stanu cywilnego. W tym też duchu instytucję powyższą rozumie pełnomocnik skarżącej, jednak jego pogląd sprowadzający się do sekwencji zdarzeń, iż wpierw należy dokonać transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia, by następnie jeden z nich unieważnić w trybie art. 29 p.a.s.c z 1986r. ( wskazany w skardze ), czy też w będącym jego odpowiednikiem art. 39 p.a.s.c., nie zasługuje na uwzględnienie. Zagranicznym dokumentem urzędowym jest nie tylko jego oryginał, lecz również jego odpis bądź uwierzytelniony wyciąg (wyrok SN z dnia 31 stycznia 2007 r. II CSK 379/06). Akt urodzenia J. B. S. L. Nr "[...]", którego wpisania do polskich akt stanu cywilnego domaga się skarżąca, powyższy wymóg spełnia, jako, że jest wyciągiem z dnia "[...]" aktu urodzenia sporządzonego w "[...]" w dniu "[...]". Dostrzec jednak wypada, że art. 3 p.a.s.c ( będący jego wiernym odpowiednikiem art. 4 p.a.s.c z 1986r. ), stanowi, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Z zestawienia tych przepisów wynika, że zagraniczne akty stany cywilnego posiadają na terenie Polski moc dowodową taką samą, jak polskie akty stanu cywilnego niezależnie od tego czy zostaną transkrybowane do polskich ksiąg stanu cywilnego. Wynika to wprost z treść art. 104 ust. 1 p.a.s.c ( odpowiednio art. 73 ust. 1 p.a.s.c. ). Normatywnym potwierdzeniem powyższego jest art. 1138 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014r., poz.101 j.t., dalej jako k.p.c.) statuujący, że zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi. Mając to na względzie, należy stwierdzić, że zagraniczny akt stanu cywilnego jako dokument urzędowy ma na terenie Polski taką samą moc jak polski akt stanu cywilnego bez uprzedniej potrzeby ich transkrypcji i w myśl art. 3 p.a.s.c stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych. W rezultacie kwestia transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia jest w konsekwencji zagadnieniem drugorzędnym, skoro nie jest ona czynnością konieczną dla uzyskania mocy dokumentu urzędowego przez dokument zagraniczny, a problem, czy dokument ten jest objęty domniemaniem z art. 3 p.a.s.c. ( art. 4 p.a.s.c. z 1986r. ) nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, skoro przedmiotem sprawy jest obalenie wniosku domniemania budowanego w oparciu o polski akt urodzenia.
Odmowę wpisania wnioskowanego aktu urodzenia Wojewoda oparł na art. 107 p.a.s.c stwierdzającym, że odmowa dokonania transkrypcji byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Ową sprzeczność organy definiują koniecznością unieważnienia aktu stanu cywilnego J. B. C. sporządzonego przed Kierownikiem USC w "[...]" poprzez zaprzeczenie jej pochodzenia od M. P. C., jako warunku koniecznego do dokonania transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia skarżącej. W przeciwnym wypadku doszłoby, w ich ocenie, do naruszenia art. 3 p.a.s.c. ( dawniej art. 4 p.a.s.c. z 1986r. ), który to ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
Prezentowany pogląd Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela.
W rozpatrywanej sprawie w wyniku transkrypcji aktu urodzenia skarżącej powstałby akt, w którym w rubryce przeznaczonej na wpisanie danych ojca dziecka wpisany byłby obywatel "[...]" L. L., a nie obywatel RP M. P. C., jak to stwierdza przywoływany już akt urodzenia skarżącej Nr "[...]" sporządzony przed Kierownikiem USC w "[...]" w dniu "[...]". W związku z tym Wojewoda prawidłowo uznał, że najpierw należy ocenić, czy w tym wypadku transkrypcja aktu urodzenia nie wywoła skutków sprzecznych z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 lutego 2003 r. sygn. II CK 13/03, przez podstawowe zasady porządku prawnego należy rozumieć nie tylko fundamentalne zasady ustroju społeczno-politycznego, a więc zasady konstytucyjne, ale również naczelne zasady rządzące poszczególnymi dziedzinami prawa, w tym także prawa rodzinnego. Jak już wspominano artykuł 4 p.a.s.c. wprowadza wyjątek od ogólnej zasady swobodnej oceny dowodów, akty stanu cywilnego korzystają bowiem ze szczególnej mocy dowodowej, stanowiąc wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2002 r., I CK 348/02, niepubl. i postanowienie z dnia 24 maja 1999 r., II CKN 356/98, niepubl.). Jednakże, co wynika z art. 3 p.a.s.c. in fine, możliwe jest udowodnienie niezgodności z prawdą danych zawartych w tych aktach, wymaga to jednak przeprowadzenia odpowiedniego postępowania. W niniejszej sprawie przy ustalaniu podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej - na użytek klauzuli porządku publicznego - należało brać przede wszystkim pod uwagę przepisy zawarte w ustawie z dnia 25 lutego 1964r. Kodek rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. z 2015r., poz. 583 j.t. – dalej jako k.r.o. ), jako, że uregulowania Prawa o aktach stanu cywilnego nie wyczerpują jednak katalogu postępowań dotyczących danych stwierdzanych aktami stanu cywilnego. Jednym z nich jest domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki, jeżeli urodziło się w trakcie trwania małżeństwa lub przed upływem trzystu dni od jego unieważnienia – art. 62 § 1 k.r.o. Nie bez znaczenia pozostaje również charakter domniemania ojcostwa męża matki dziecka. Domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki (art. 62 § 1 i 2 k.r.o.) zostało ukształtowane jako domniemanie niewzruszalne, tzn. możliwe do obalenia jedynie w drodze zakwestionowania podstawy domniemania ( powództwa o zaprzeczenie ojcostwu - art. 62 § 3 k.r.o.). Następuje to przez wykazanie niepodobieństwa, aby mąż matki mógł być ojcem dziecka (por. art. 67 k.r.o.), a stosownej treści powództwo musi zostać wniesione przed upływem ustawowych terminów zawitych i tylko przez osoby, którym ustawa przyznaje legitymację czynną (art. 63, 64, 69 i 70 k.r.o.). Reasumując, dostosowanie treści aktu stanu cywilnego stwierdzającego zdarzenie niezgodne z prawdą do stanu rzeczywistego może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym. Nie może ono nastąpić w postępowaniu administracyjnym lub też sądowoadministracyjnym. Pogląd ten podziela Sąd rozpoznający sprawę i czyni go własnym. Takie samo stanowisko zajął też już wcześniej Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 maja 1994 r. III CZP 65/94, OSNC 1994/12/231 uznając, że " W sprawie o unieważnienie aktu urodzenia i ustalenie jego nowej treści ( art. 30 i 32 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (...) nie jest dopuszczalne unieważnienie aktu na tej podstawie, że osoby wpisane jako rodzice nie są biologicznymi lub prawnymi rodzicami. Rozstrzygnięcie tej kwestii może nastąpić w procesie. ". Powyższe rozważania w pełni uzasadniły wniosek jaki wyprowadził Wojewoda, że dokonanie transkrypcji przedmiotowego aktu urodzenia do polskich ksiąg pozostawałyby w sprzeczności porządkiem prawnym obowiązującym na terenie RP, gdyż doszłoby do obalenia domniemania z art. 3 p.a.s.c. nie w sposób wskazany w tymże artykule, a w trybie administracyjnym wskutek dokonania transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia. Zaistniała zatem podstawa do wydania decyzji o odmowie dokonania transkrypcji aktu urodzenia J. B. S. L. do polskich ksiąg stanu cywilnego na podstawie art. 107 pkt 3 p.a.s.c. i przepisami ustawy k.r.o. zawartymi w Dziale Ia "Rodzice i dzieci" Rozdziale I "Pochodzenie dziecka", Oddziale II " ojcostwo ". Za takim stanowiskiem przemawia również i to, jak ujął to Sąd Najwyższy w przywołanej już uchwale z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. III CZP 58/2012, publ. OSNC 2013/5, że akt stanu cywilnego sporządzony za granicą stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych także wtedy, gdy nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. W tym też kontekście zarzut skargi, iż zagadnienie unieważnienia aktu stanu cywilnego, w realiach niniejszej sprawy, pojawi się dopiero po dokonaniu umiejscowienia rzeczonego aktu urodzenia w polskich aktach stanu cywilnego, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w porządku prawnym funkcjonują już - o równoważnej mocy dowodowej - dwa akty urodzeń wzajemnie się wykluczające co do ojcostwa skarżącej, co biologicznie jest niemożliwe ( jednoczesne pochodzenie dziecka od dwóch biologicznych ojców ), a prawnie niedopuszczalne. Pozostaje zatem oczywiste, że jeden ze wspomnianych aktów potwierdza stan niezgodny ze stanem faktycznym.
Reasumując organy zastosowały dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy właściwe przepisy prawa materialnego, dokonały ich bezbłędnej interpretacji, przeprowadzając uprzednio postępowanie, nie naruszając przy tym przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło