II SA/Ol 519/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 519/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę K. D. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję Wojewody . (dalej zwanego Wojewodą) z dnia "[...]" w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd ocenił, że powyższa skarga została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu. Podał, że skarżący złożył skargę bezpośrednio do Sądu, co jest nieskuteczne. Wskazał, że w takim przypadku za datę wniesienia skargi uznaje się dopiero datę jej przekazania przez Sąd do organu właściwego w sprawie, które w niniejszej sprawie nastąpiło 15 kwietnia 2016 r. Dodał, że termin do wniesienia skargi na powyższą decyzję upłynął z dniem 7 kwietnia 2016 r. Wnioskiem z dnia 23 maja 2016 r. skarżący zwrócił się do tutejszego Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu tego wniosku podał, że z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi dowiedział się, że złożył skargę w sposób nieprawidłowy. Wyjaśnił, że zasugerował się pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, które w jego ocenie zostało sformułowane w sposób błędny i nieprawidłowy. Przyjął, że pouczenie zawarte w tej decyzji sugeruje, że skargę należy złożyć bezpośrednio do Sądu, gdyż użycie w tym pouczeniu zwrotu "za moim pośrednictwem" w żaden sposób nie wskazuje, aby skargę należało złożyć na adres Wojewody. Stwierdził, że zwrot ten wprowadza w błąd, co więcej może się wydawać, aby zgodnie z takim pouczeniem, wnieść skargę na adres zamieszkania osoby, która podpisała decyzję. Podkreślił, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem, błędne pouczenie strony o sposobie odwołania od decyzji jest okolicznością, która uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu. Ponadto zaznaczył, że nie jest osobą biegłą w prawie, a zatem wniesienie przez niego skargi z naruszeniem właściwego trybu nie powinno skutkować tak daleko idącą sankcją, w postaci odrzucenia skargi. Wskazał na konstytucyjnie zagwarantowane mu prawo do jawnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Skonstatował, że przy zastosowaniu analogii do art. 125 ustawy Kodeks postępowania karnego, art. 369 § 3 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, czy też art. 65 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, wniesienie przez niego skargi bezpośrednio do Sądu w dniu 7 kwietnia 2016 r. winno skutkować zachowaniem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie mógł być wcześniej rozpoznany z uwagi na konieczność uprzedniego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, obejmującego m.in. ustanowienie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. Oba wyżej wymienione wnioski zostały opatrzone przez skarżącego jedną datą (23 maja 2016 r.), przy czym wniosek o przywrócenie terminu skarżący wniósł za pośrednictwem Wojewody, zaś wniosek o przyznania prawa pomocy skarżący złożył bezpośrednio do Sądu. Po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 519/16, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Olsztynie pełnomocnik dla skarżącego, pismem z dnia 20 sierpnia 2016 r., złożył opinię o braku podstaw prawnych do wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu o odrzuceniu skargi. Na mocy postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 519/16, pełnomocnikowi zostało przyznane stosowne wynagrodzenie za sporządzenie powyższej opinii. Postanowienie to jest prawomocne z dniem 1 października 2016 r. Przechodząc natomiast do rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1-4 powołanej ustawy, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi, strona powinna wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu, a ponadto równocześnie z wnioskiem złożyć skargę. Wskazane w powołanych przepisach przesłanki skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że nawet w przypadku zachowania przez wnioskodawcę warunków, o których mowa w art. 87 § 1-4 p.p.s.a., przywrócenie terminu będzie niedopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu było zawinione przez stronę. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ocenić bowiem należy, że skarżący, wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dopełnił warunków formalnych umożliwiających rozpoznanie tego wniosku. Wniosek ten został bowiem złożony za pośrednictwem Wojewody z zachowaniem 7-dniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak bowiem podaje skarżący, o niewłaściwym złożeniu skargi dowiedział się z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, które zostało mu doręczone w dniu 16 maja 2016 r. (k. 35 akt sądowych). O zachowaniu przez skarżącego warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi świadczy także wskazanie w treści tego wniosku okoliczności, które zdaniem skarżącego, uprawdopodobniają brak jego winy w uchybieniu terminu, oraz wniesienie wraz z tym wnioskiem skargi na decyzję Wojewody. Jak już podano, spełnienie przez wnioskodawcę warunków formalnych, o których mowa w art. 87 § 1-4 p.p.s.a., umożliwia jednak Sądowi jedynie rozpoznanie takiego wniosku, które w istocie polega na ocenie, czy podniesione przez wnioskodawcę okoliczności wyłączają jego winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Kryterium braku winy, jako przesłanka pozytywna wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się jednak z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, w tym związanych z wnoszeniem skargi. Przy ocenie braku winy należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i uwzględniać jedynie te przeszkody, których strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa w prowadzeniu swojej sprawy (por. postanowienie NSA z 27 września 2016 r., sygn. akt II OZ 948/16, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi było wynikiem braku należytej staranności z jego strony przy wnoszeniu tego środka zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w decyzji Wojewody zawarto prawidłowe pouczenie co do sposobu wniesienia skargi. Podano bowiem, że "na tę decyzję służy stronie prawo wniesienia skargi z powodu niezgodności z prawem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, za moim pośrednictwem". Co prawda w pouczeniu tym nie posłużono się zwrotami ustawowymi regulującymi tryb wniesienia skargi, niemniej jednak z treści tego pouczenia wyraźnie wynika, że skarga nie jest wnoszona bezpośrednio do Sądu, ale za pośrednictwem organu wydającego decyzję. Zauważyć należy, że organ wydający decyzję został prawidłowo oznaczony na pierwszej stronie tego aktu. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, aby użycie w pouczeniu zwrotu "za moim pośrednictwem" mogło rodzić istotne wątpliwości co do organu, za którego pośrednictwem należy wnieść skargę. Dostrzec należy, że skarżący mimo poddawania w wątpliwość precyzyjności tego określenia, mogącego - w jego ocenie - sugerować, aby zgodnie z takim pouczeniem, wnieść skargę na adres zamieszkania osoby, która podpisała decyzję, nie wykazał aby podjął próby ustalenia takiego adresu i wniesienia skargi w taki sposób. Skarżącemu wyjaśnić zaś należy, że konstytucyjne prawo do sądu nie jest prawem bezwzględnym, a jego realizacja w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzależniona jest od spełnienia przez stronę przesłanek skutecznego wniesienia skargi, w tym zachowania terminu i trybu wniesienia skargi określonych w art. 53 i 54 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga także, że skoro przesłanki te uregulowane zostały kompleksowo w przepisach p.p.s.a. to niedopuszczalne byłoby przyjmowanie w tym zakresie rozwiązań opartych na analogii do przepisów prawa regulujących inny rodzaj postępowań. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.