II SA/Ol 54/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi E.N. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uiszczając wpis od skargi, E.N. wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu stwierdził, iż: "jest(-) emerytem i otrzymuj(e) w wys. 1460, zł. brutto. Synowie na (jego) utrzymaniu są bezrobotni. Jest(-) osobą w podeszłym wieku z licznymi chorobami (...), które wymagają stałego leczenia. Z tym wiążą się wydatki na zakup leków." Według oświadczenia, we wspólnym gospodarstwie pozostają ze skarżącym dwaj synowie (25 i 27 l.) oraz żona (62 l.), emerytka. Majątek to dom (88 m2) i oszczędności w kwocie 12000 zł. W rubryce 8 formularza, w której należy wskazać odrębny majątek osób współgospodarujących z wnioskodawcą, skarżący zaznaczył, iż posiada rozdzielność majątkową z żoną. Jej dochody nie zostały podane. Wobec powyższego stwierdza się, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; dalej w skrócie "p.p.s.a."), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Możliwość poczynienia na rzecz strony wyjątku od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania sądowego (art. 199 p.p.s.a.) zależna jest więc od tego, czy przekona ona sąd, iż uiszczenie całości lub nawet części kosztów sądowych spowoduje zachwianie jej sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zasadnicze w tym względzie znaczenie ma oświadczenie składane na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Winno ono obejmować dokładne dane o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej dane te nie są kompletne. Skarżący myli się co do skutków pozostawania z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej. Przypomnieć należy, iż stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późniejszymi zmianami), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 tejże ustawy, małżonkowie mają m.in. obowiązek wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza stosowania tych przepisów. Dlatego zawsze, gdy jeden z małżonków toczy dla dobra rodziny spór sądowy, może liczyć na wsparcie finansowe drugiego, który w takiej sytuacji jest zobowiązany nieść pomoc także w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego. Stąd też właśnie w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy wymagane jest wykazanie sytuacji materialnej obojga małżonków. Prowadzenie w tym względzie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego (art. 255 p.p.s.a.) uznano jednak w niniejszej sprawie za zbyteczne. Okoliczność, iż skarżący wpłacił 500 zł wpisu od skargi i posiada 12000 zł oszczędności nie przemawia bowiem za tym, iż nie stać go na poniesienie kosztów sądowych. W oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, orzeczono zatem jak w sentencji.