II SA/Ol 550/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę. Pismem z dnia 14 lutego 2018r. W. B., będąca stroną postępowania w wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 25 budynków mieszkalnych na działkach nr "[...]" i "[...]", obręb M., gm. O., powołując się na art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm., dalej jako: k.p.a.), zwróciła się do Wójta Gminy O. o przesłanie jej wydanych w sprawie opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. (dalej jako: RDOŚ) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. (dalej jako: PPIS), gdyż nie zostały jej doręczone w toku postępowania i nie miała możliwości zapoznania się z nimi, przez co nie będzie mogła wnieść należycie umotywowanych środków zaskarżenia, co w sposób ewidentny narusza jej gwarancje procesowe, tj. prawo do czynnego udziału w postępowaniu i tym samym podważa jej zaufanie do organów współdziałających w tym postępowaniu. Pismem z dnia 27 lutego 2018r. Wójt Gminy O. poinformował W. B., iż zgodnie z art. 73 § 1a k.p.a. informacje są udostępniane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu, w związku z czym organ nie wysyła żadnych informacji drogą pocztową. W.B. złożyła pismo zatytułowane "zażalenie", podnosząc zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 73 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 k.p.a. i 126 k.p.a. i wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 27 lutego 2018r. i przesłanie jej żądanych opinii RDOŚ oraz PPIS. Podała, że w jej ocenie pismo Wójta Gminy O. z dnia 27 lutego 2018r. nosi cechy postanowienia wydanego na podstawie art. 74 § 4 k.p.a., przy czym postanowienie to jako bezprzedmiotowe jest wadliwe i powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Wskazała, iż wydanie uwierzytelnionych kopii z akt sprawy następuje na wniosek strony, a ona takiego żądania nie składała. Skoro zaś strona nie wystąpiła z takim żądaniem, nie można wydać takiej odmowy. Podniosła, iż oczekuje, że organ zrealizuje ciążący na nim obowiązek zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu wynikający z art. 10 k.p.a. Podkreśliła, iż ma prawo otrzymać wydane w niniejszej sprawie postanowienia RDOŚ oraz PPIS. Jednocześnie podniosła, iż rozpoznając zażalenie organ II instancji będzie dysponował kompletem akt sprawy i oczekuje, że w drodze czynności materialno-technicznej organ odwoławczy prześle jej wskazane postanowienia. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na pismo Wójta Gminy O. z dnia 27 lutego 2018r. W uzasadnieniu podano, że Kolegium nie dopatrzyło się w tym piśmie elementu rozstrzygnięcia. Miało ono charakter wyłącznie informacyjny. Wskazano, że w piśmie tym organ wyjaśnił stronie zasady ogólne dostępu do akt postępowania, wynikające z przepisów k.p.a. oraz omówił kwestie związane ze specyfiką postępowania środowiskowego, które nie może odnosić się do okoliczności nienależących do stanu faktycznego - zdarzeń przyszłych i niepewnych, w szczególności tych dotyczących zachowań ludzkich. Tym samym nie istniał przedmiot zaskarżenia, co czyniło wniesione przez stronę "zażalenie" na wskazane powyżej pismo niedopuszczalnym w rozumieniu art. 134 k.p.a. (niedopuszczalność przedmiotowa), mającym odpowiednie zastosowanie w sprawie na mocy art. 144 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do tut. Sądu wniosła W. B., domagając się jego uchylenia w całości. Skarżąca ponowiła zarzuty przedstawione w uprzednio złożonych pismach. Podkreśliła, iż jej działania mają na celu uzyskanie prawa czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia poprzez doręczenie jej postanowień organów opiniujących potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, tj. opinii RDOŚ oraz PPIS. Podkreśliła, że nie żądała wydania uwierzytelnionych kopii opisanych wyżej postanowień. Wskazała, iż rozstrzygnięcie każdej decyzji, czy też postanowienia ma charakter informacyjny, gdyż akt taki niesie w sobie pewien przekaz, skierowany do odbiorcy. Zatem ocena, czy pismo skierowane do strony zawiera rozstrzygnięcie winna być dokonana przez pryzmat okoliczności konkretnej sprawy oraz skutku, jaki ono powoduje. Jeśli z takiego pisma wynika odmowa spełnienia uzasadnionego prawnie żądania strony, należy przyjąć, iż stanowi ono odpowiednio do właściwych przepisów procesowych decyzję lub postanowienie. W zaskarżonym piśmie organ w sposób wyraźny powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia i poinformował, iż nie prześle żądanych postanowień. Tym samym, w ocenie skarżącej, organ rozpoznał jej wniosek w sposób negatywny, do tego w oparciu o uregulowania, które nie mogły mieć zastosowania, gdyż nie oczekuje wydania odpisu dokumentu, lecz doręczenia omawianych postanowień. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a k.p.a.). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 k.p.a.). Należy zatem wskazać, że w niniejszej sprawie skarżąca – jako strona postępowania – wystąpiła do Wójta Gminy O. o nadesłanie jej postanowień wydanych przez RDOŚ oraz PPIS, a więc postanowień wydanych nie przez ten organ, lecz przez tzw. organy opiniujące. W związku z tym pismem Wójta z dnia 27 lutego 2018r. skarżąca została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami w siedzibie organu, stosownie do powołanego wyżej art. 73 § 1a k.p.a. Nie sposób zatem uznać, aby w piśmie tym odmówiono stronie wglądu w akta sprawy, czy też wydania jej uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt. Wprawdzie organ poinformował skarżącą, że nie wysyła żadnych informacji pocztą, ale trudno uznać to za odmowę wydania jej żądanych dokumentów. Jak wynika bowiem zarówno z zażalenia do SKO, jak i ze skargi do tut. Sąd skarżąca nie domagała się wydania jej uwierzytelnionych odpisów postanowień wydanych przez RDOŚ i PPIS, lecz doręczenia jej tych postanowień jako stronie postępowania. Należy zatem wyjaśnić, że kwestie doręczania rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji regulują przepisy k.p.a., a także przepisy szczególne, w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017r. poz. 1405 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że niewątpliwie to organ opiniujący, a nie organ prowadzący tzw. postępowanie główne, doręcza wydane postanowienie stronom. Tylko takie bowiem doręczenie może skutkować rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, o ile takie w ogóle jest przewidziane przepisami prawa. Natomiast postanowienie opiniujące - z chwilą przesłania go organowi prowadzącemu postępowanie główne - staje się częścią materiału dowodowego, a w związku z tym podlega udostępnieniu stronom na zasadach określonych w powołanym wyżej art. 73 k.p.a. W zawiązku z tym strona może zapoznać się z jego treścią w siedzibie organu lub żądać wydania uwierzytelnionego odpisu wydanego postanowienia. W tych okoliczność słusznie Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wydał postanowienia o odmowie dostępu do akt sprawy, czy też o odmowie wydania z akt kopii lub uwierzytelnionych odpisów, gdyż skarżąca – jak sama podała w swoim zażaleniu – takiego wniosku nie składała, a jedynie poinformował o możliwości zapoznania się z aktami w siedzibie organu. Zatem jej zażalenie - jako wniesione od pisma organu - słusznie uznano za nieodpuszczalne w myśl art. 134 kp.a w zw. z art. 144 kp.a. Wobec powyższego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a