II SA/Ol 565/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-06-23

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który od 2007 r. korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo niewielkiego wzrostu wysokości renty i zadłużenia u osoby trzeciej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał brak realnych możliwości finansowych do poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo niewielkiego wzrostu renty, sytuacja materialna skarżącego nie uległa zauważalnej zmianie od 2007 r., a wzrost wydatków na utrzymanie domu i leczenie spowodował zmniejszenie środków dostępnych na bieżące potrzeby. W związku z tym przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, powołując się na swoją niezdolność do pracy, niską rentę i utrzymanie niepracującej żony. Przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, zadłużenia i majątku. Sąd analizował jego sytuację materialną w kontekście wcześniejszych postępowań, w których również korzystał ze zwolnień od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż jest rencistą całkowicie niezdolnym do pracy, mającym na utrzymaniu niepracującą żonę, która z uwagi na jego stan zdrowia sprawuje nad nim opiekę. Ze zwolnień korzysta od 2007 r. ze względu na pogarszającą się sytuację materialną. Na potwierdzenie załączył postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 czerwca 2009 r. (sygn. akt II SAB/Ol 18/09). Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z żoną. Nie posiadają oni żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro ani też samochodu osobowego. Majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 110 m2. Skarżący posiada kredyt odnawialny w kwocie 4000 zł oraz jest zadłużony u osoby fizycznej na kwotę 3000 zł. Wyłącznym źródłem dochodu rodziny jest renta skarżącego w wysokości 1515,07 zł. W rubryce nr 11 formularza skarżący nadmienił, iż wzrost kosztów utrzymania udowodnił, przekazując stosowne dokumenty do sprawy o sygn. akt II SAB/Ol 18/09. W uzasadnieniu wydanego w tejże sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy podano, iż w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 491/09, w odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożył pisma procesowe z 25 i 26 maja 2009 r. W pierwszym z nich przedstawił wykaz uśrednionych wydatków rodziny, które wynoszą w zaokrągleniu w zależności od wysokości wydatków na leki ok. 946-976 zł miesięcznie. Składają się na nie koszty: energii elektrycznej, gazu, wody, wywozu odpadów, usług telekomunikacyjnych, ubezpieczenia na życie, podatku od nieruchomości, abonamentu RTV, wizyt lekarskich i lekarstw. Wysokość większości z nich znajduje potwierdzenie w załączonych do tego pisma kserokopii dokumentów - faktur i pokwitowań. W przedmiotowym piśmie skarżący wskazał ponadto, iż kwota pozostała do dyspozycji, po zabezpieczeniu środków pieniężnych na wykazane wydatki, wydawana jest na żywność, środki czystości i inne drobne zakupy. Jest to kwota ok. 542-572 zł. Wolnych środków na realizację niezbędnych remontów domu skarżący obecnie nie posiada. W piśmie procesowym z dnia 26 maja 2009 r. skarżący uzupełnił złożone w poprzednim piśmie wyjaśnienia dotyczące zadłużenia u osoby trzeciej. Do pisma procesowego z dnia 25 maja 2009 r. załączył kserokopie: pokwitowania odbioru kwoty 3000 zł, decyzji ZUS o waloryzacji renty, z której wynika, iż aktualnie jej wysokość wynosi 1518,07 zł, zeznania podatkowego za 2008 r., wyciągów z rachunku bankowego oraz dokumentów medycznych, uprawdopodabniających konieczność ponoszenia wydatków na leczenie. W uzasadnieniu powołanego postanowienia wskazano, iż od 2007 r. skarżący jest zwalniany od kosztów sądowych w związanych z prowadzonymi przez niego sprawami sądowymi, czego potwierdzeniem są dostarczone przez niego kopie orzeczeń (postanowienia Naczelnego Sąd Administracyjnego z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1325/07 oraz postanowień referendarzy sądowych wojewódzkich sądów administracyjnych z 4 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 806/08 i z 18 marca 2009 r., sygn. akt VII SAB/Wa 19/09). Prawo pomocy we wskazanym zakresie było przyznawane J.S. również postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 lipca 2008 r. (sygn. akt II SA/Ol 243/08 i II SO/Ol 7/08) oraz z dnia 10 lipca 2008 r. (sygn. akt II SAB/Ol 15/08). W tym stanie rzeczy zważono, co następuje: Stosownie do unormowania zawartego w art. 245 § 3 i 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych bądź poszczególnych ich składników (opłat sądowych, wydatków) lub ich części, stanowiąc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze stan faktyczny przedstawiony w uzasadnieniach wskazanych postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a wynikający ze złożonych przez skarżącego oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazania wymaga, iż w 2008 r. 2-osobowa rodzina skarżącego utrzymywała się z dochodu w kwocie 1419,68 zł. Jej wydatki wynosiły natomiast, z wyłączeniem wydatków na żywność oraz inne rzeczy niezbędne w życiu codziennym, 838,45 zł. Powyższe oznacza, że do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostawała wówczas kwota 581,23 zł. Dokonując porównania informacji zawartych w rozpatrywanym obecnie wniosku z ustaleniami przyjętymi za podstawę wskazanych wyżej postanowień stwierdzić należy, iż od tego czasu sytuacja materialna skarżącego, pomimo wzrostu wysokości jego renty, nie uległa zauważalnej zmianie. Skarżący nie posiada już wprawdzie zadłużenia w banku, lecz nadal jest zadłużony u osoby trzeciej. Z uwagi na wzrost wydatków na utrzymanie domu i leczenie zmniejszeniu uległa również kwota środków pieniężnych, jakimi dysponuje obecnie rodzina skarżącego na utrzymanie własne. Wobec powyższego w warunkach niniejszej sprawy zachowuje aktualność stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w uzasadnieniach wskazanych wyżej postanowień, zgodnie z którym skarżący wykazał, iż nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w konsekwencji czego zachodzi przesłanka przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło