II SA/Ol 566/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie udzielenia koncesji na wydobycie kruszywa naturalnego – uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia 31 października 2008 r. Starosta K., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.) w związku z art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.), zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku D.M. – "[...]" w sprawie udzielenia koncesji na wydobycie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]". Starosta podał w uzasadnieniu, że w toku postępowania Wójt Gminy K. poinformował, że Gmina nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego, lecz w dniu 19 grudnia 2007 r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr XV/82/2007 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. Wójt wyjaśnił też, że w uchwalonym przez Radę Gminy K. w dniu 23 marca 2001 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K. nie wskazano wprawdzie obszarów, na których można eksploatować kopaliny, lecz dokument ten nie zawiera zakazu pozyskiwania kopalin z terenów, na których zostaną udokumentowane geologiczne złoża. Kolejnymi pismami z dnia 14 sierpnia 2008 r. i 17 października 2008 r. Wójt poinformował, że trwają prace związane z opracowaniem koncepcji planu miejscowego, obejmującego między innymi działkę nr x. W tej sytuacji Starosta uznał, że rozpatrzenie sprawy udzielenia koncesji na wydobycie kruszywa naturalnego zależy od uprzedniego przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. przedmiotowej nieruchomości na kopalnia kruszywa mineralnego, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Stwierdził też, że wydanie koncesji w oparciu o uzgodnienie sprzeczne z przepisami Prawa geologicznego i górniczego, naruszałoby przepisy tej ustawy. W złożonym zażaleniu D.M. – "[...]" zarzucił, że Starosta bezprawnie podważył uzgodnienia w zakresie udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego, zawarte w postanowieniu Wójta Gminy K. z dnia 20 czerwca 2008 r. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., na podstawie art. 144 w zw. z art. 134 K.p.a., stwierdziło, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu Kolegium podało, że strona odebrała postanowienie organu pierwszej instancji w dniu 19 listopada 2008 r. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wnoszenia zażalenia. Zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie mogło być wniesione najpóźniej dnia 26 listopada 2008 r. Przesyłka zawierająca zażalenie została natomiast nadana w dniu 27 listopada 2008 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Żalący się wraz z zażaleniem nie złożył prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W związku z tym, Kolegium nie mogło merytorycznie rozpatrzyć zażalenia. W złożonej skardze D.M. wyjaśnił, że adresem jego przedsiębiorstwa jest adres zamieszkania rodziców przy ul. "[...]", natomiast on z żoną mieszka przy ul. "[...]" w tej samej miejscowości. Podał, że rodzice z reguły odbierają korespondencję adresowaną na przedsiębiorstwo, którą następnie przekazują skarżącemu. Zaznaczył, że nie został poinformowany o odbiorze przesyłki od Starosty K., gdyż w tym okresie jego matka zajęta była opieką nad swoim chorym teściem. Skarżący podniósł, że w dniu 20 listopada 2008 r. jego żona odebrała postanowienie o zawieszeniu postępowania, adresowane na żonę skarżącego, dlatego skarżący nie pytał rodziców o przesyłkę, lecz wysłał zażalenie pocztą w przekonaniu, że przesyłki na adres przedsiębiorstwa i dla żony zostały doręczone w tym samym dniu. Z wcześniejszej praktyki wynikało, że przesyłki na adres firmy były doręczane później niż dla żony i gdyby skarżący miał wątpliwości co do terminu, złożyłby wniosek o jego przywrócenie. Dodatkowo, skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji, że wiedząc o jednodniowym uchybieniu terminu nie poinformował go o tym fakcie i nie pouczył o możliwości przywrócenia terminu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podkreśliło w uzasadnieniu, że ze skargi wynika, iż rodzice skarżącego byli uprawnieni do odbierania przesyłek skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 133/09, uchylił zaskarżone postanowienie. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wskazanego wyżej wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 594/09, uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania. NSA uznał bowiem ocenę Sądu pierwszej instancji, iż brak jest dowodów, że matka skarżącego była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, za budzącą wątpliwości. Zaznaczył, że skarżący w złożonym temu Sądowi na rozprawie piśmie z dnia 20 kwietnia 2009 r. podał, że nie kwestionuje prawidłowości doręczenia i odebrania przesyłki. W ocenie NSA, skarżący decydując, że swoją działalność gospodarczą będzie prowadził w mieszkaniu rodziców, przesądził jednocześnie, że przychodzące do niego pisma będą odbierane przez rodziców. Z akt sprawy wynika, że do czasu doręczenia kwestionowanego postanowienia, doręczanie skarżącemu pism w sposób przyjęty przez skarżącego, realizowane było bez przeszkód. NSA stwierdził, że w sytuacji gdy zamieszkujący pod adresem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, rodzice odbierali przesyłki przychodzące do skarżącego za jego pełną wiedzą i aprobatą, brak było podstaw do uznania, że ich odbiór dokonywał się bez upoważnienia, a tym samym, że był nieskuteczny. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się natomiast z zarzutami skargi kasacyjnej, dotyczącymi naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje. Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. W dniu 19 listopada 2008 r. doręczono skarżącemu, na adres miejsca zamieszkania jego rodziców, postanowienie Starosty Kętrzyńskiego z dnia 31 października 2008 r. Zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Upływ terminu do wniesienia zażalenia organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu. W razie stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz - co do zasady - ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. Przepis ten przewiduje, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 26 listopada 2008 r., zażalenie zostało zaś wniesione w dniu 27 listopada 2009 r. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 K.p.a., uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Bezsporne jest, że skarżący prowadzoną działalność gospodarczą zarejestrował pod adresem zamieszkania rodziców w "[...]" i ten adres wskazał organowi pierwszej instancji. Przede wszystkim stwierdzić należy, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie zaś do art. 190 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA przesądził w powołanym wyżej wyroku, że podając we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, skarżący zadeklarował tym samym, że kierowane do niego w postępowaniu administracyjnym pisma należy doręczać na ten właśnie adres. Ponadto, doręczenie przesyłki do siedziby prowadzonego przez osobę fizyczną przedsiębiorstwa, powinno nastąpić do rąk adresata – właściciela tego przedsiębiorstwa lub do rąk osoby przez niego upoważnionej. Przy czym, pojęcie osoby upoważnionej do odbioru pism należy rozumieć szerzej niż pojęcie pełnomocnika lub reprezentacji. W ocenie NSA, dla potrzeb niniejszej sprawy przez osobę upoważnioną, o której mowa w art. 45 K.p.a. należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję, została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej. Powyższe należy także odnieść do sytuacji dokonywania odbioru pism dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w miejscu siedziby prowadzonej firmy, które jest jednocześnie miejscem pracy przedsiębiorcy. Organizując swoją działalność gospodarczą skarżący zadecydował, że będzie ją prowadził w mieszkaniu rodziców. Przesądził tym samym, że przychodzące do niego pisma będą przez nich odbierane. Należy zatem stwierdzić, iż w sytuacji gdy zamieszkujący pod adresem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej rodzice odbierali przesyłki przychodzące do skarżącego za jego pełną wiedzą i aprobatą, brak było podstaw do uznania, że ich odbiór dokonywał się bez upoważnienia, a tym samym że był nieskuteczny. W tej sytuacji, doręczenie pisma rodzicom skarżącego należy traktować jak doręczenie bezpośrednio do rąk adresata, co powoduje, że skarżącego wiążą skutki działania osoby, której decyzję doręczono tak, jakby została ona doręczona wprost. W tej sytuacji, skoro powyższą postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 19 listopada 2008 r., zatem termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 26 listopada 2008 r. Zażalenie zostało zaś wniesione w dniu 27 listopada 2009 r. Organ odwoławczy zobligowany był więc stwierdzić w drodze postanowienia, wydanego na podstawie art. 134 K.p.a., uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazać nadto należy, iż okoliczności dotyczące przyczyn uchybienia terminu nie mogą być brane pod uwagę przez Sąd na etapie dopuszczalności skargi na postanowienie o uchybieniu terminu. Zgodnie bowiem z art. 59 § 2 K.p.a. rozpoznanie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wymaga wydania przez organ administracyjny odrębnego postanowienia, które także podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Tego typu postanowienie nie jest jednak przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z akt administracyjnych dotychczas skarżący nie złożył takiej prośby do organu. Prośbę o przywrócenie terminu należało wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, o czym stanowi art. 58 § 2 K.p.a. (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1225/06, LEX nr 320589 i z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt V Sa/Wa 1718/06, LEX nr 306401). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.