II SA/Ol 571/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody Warmińsko-Mazurskiego o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 października 2008r. Sygn. akt II SA/Ol 571/08 w sprawie ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy Gietrzwałd z dnia 29 maja 2008r. nr XX/196/08 w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego postanawia uzupełnić wyżej wskazany wyrok w ten sposób, iż dotychczasową sentencję orzeczenia oznaczoną jako pkt. 1 i 2 uzupełnić o pkt 3 w brzmieniu: 3. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 – sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 28 października 2008r. (sygn. akt II SA/Ol 571/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Gietrzwałd z dnia 29 maja 2008r. Nr XX/196/08 w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, zaś w pkt 2 sentencji wyroku orzeczono, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wskazano, iż z uwagi na fakt podjęcia skarżonej uchwały z naruszeniem art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzono nieważność uchwały w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gietrzwałd w obrębie geodezyjnym Woryty. Pismem z dnia 20 listopada 2008r. pełnomocnik Wojewody Warmińsko - Mazurskiego wystąpił o uzupełnienie wyżej wskazanego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie poprzez przyznanie stronie skarżącej należnych kosztów postępowania. Wskazano, iż w skardze wniesionej w dniu 21 lipca 2008r. na uchwałę Rady Gminy Gietrzwałd Nr XX/196/08 organ nadzoru wnosił także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zaś w wydanym orzeczeniu w dniu 28 października 2008r. (sygn. akt II SA/Ol 571/078) kwestia ta została pominięta przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był umieścić z urzędu. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego organu nadzoru wniósł o uzupełnienie zapadłego w dniu 28 października 2008r. wyroku sądu poprzez rozstrzygniecie w przedmiocie należnych stronie kosztów postępowania. Stosownie do art. 200 ustawy ppsa. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl tego przepisu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi, a skoro w rzeczonym wyroku sądu uwzględniono skargę, gdyż orzeczono na podstawie art. 147 § 1 ustawy ppsa. o stwierdzeniu nieważności skarżonej uchwały, wobec czego należało orzec o kosztach postępowania. W tym stanie sprawy wniosek o uzupełnienie wyroku jest zasadny. Jednakże w ocenie sądu w niniejszej sprawie skarżącemu organowi nadzoru - Wojewodzie Warmińsko - Mazurskiemu nie przysługuje żądany zwrot kosztów postępowania sądowego. Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż przedmiotem rozpoznawanej sprawy była skarga Wojewody na uchwałę rady gminy. Postępowanie w takiej sprawie toczyło się między innymi w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591, ze zm.). Z mocy art. 100 tej ustawy postępowanie sądowe, o których mowa w artykułach poprzedzających, jest wolne od opłat sądowych. Przepisem poprzedzającym, o którym mowa w tej normie prawnej jest przepis art. 93 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zatem sam ustawodawca zwolnił występujący w takim postępowaniu organ nadzoru - skarżącego od obowiązku ponoszenia opłat sądowych stanowiących jeden z elementów kosztów sądowych, a tym samym możliwości dochodzenia ich zwrotu. Natomiast odnosząc się do kwestii żądania zwrotu kosztów postępowania sądowego, to jak już wskazano wyżej w art. 200 ustawy ppsa. należą się one skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności jeżeli są niezbędne do celowego dochodzenia praw. Jednakże w ocenie sądu koszty postępowania poniesione przez skarżącego nie mają takiego charakteru. Należy bowiem wskazać, iż postępowanie w sprawie ze skargi wojewody na uchwałę rady gminy jest postępowaniem szczególnym. Wprawdzie toczy się ono w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o samorządzie gminnym, jednakże nie należy zapominać o istotnych odrębnościach tego postępowania i szczególnej roli organu nadzoru jako skarżącego. Podkreślić należy bowiem, iż wprawdzie wojewoda jest uprawniony do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy (art. 93 ustawy o samorządzie gminnym), jednakże może to uczynić wyłącznie w przypadku przekroczenia 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 91 ust. 1 tej ustawy. Wniesienie skargi w terminie wcześniejszym skutkuje odrzuceniem skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1994r. Sygn. akt I SA 1706/94, ONSA z 1995r. Nr 3 poz. 144). Nie można stracić z pola uwagi podstawowej kwestii, iż w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia to właśnie organ nadzoru ma obowiązek wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały lub zarządzenia sprzecznego z prawem poprzez podjęcie stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego - art. 91 ust. 3 tej ustawy. Wniesienie skargi do sądu jest dopuszczalne dopiero wówczas, gdy organ nadzoru nie zachowa terminu do wyeliminowania wadliwej uchwały lub zarządzenia we własnym zakresie. Nawet zatem wniesienie skargi do sądu przez Wojewodę nie zmienia charakteru jego legitymacji procesowej, która nie wynika - jak to ma miejsce w przypadku innych skarżących - z istnienia naruszenia interesu prawnego takiego skarżącego. Skarżona uchwała nie nakłada bowiem na wojewodę żadnego obowiązku, ani nie przyznaje mu żadnych uprawnień. Prawo do zaskarżenia uchwały przez wojewodę wynika zaś wyłącznie z treści art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który takie uprawnienie przyznaje organowi nadzoru. Zatem w niniejszej sprawie skarżącym jest de facto organ, a nie podmiot który żąda ochrony ze względu na swój interes prawny. Wskazać zaś należy, iż z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji zwrot kosztów postępowania przysługuje od organu, a nie na jego rzecz. Wskazać ponadto należy, iż w przeciwieństwie do innych skarżących występujących przed sądem administracyjnym, dla których wniesienie skargi jest jedyną możliwością dochodzenia praw po zakończeniu postępowania administracyjnego, organ nadzoru jakim jest wojewoda jest uprawniony do działania we własnym zakresie. Zatem nie sposób uznać, aby koszty poniesione przez organ nadzoru wyłącznie z powodu nieskorzystania z własnych uprawnień w określonym terminie można zaliczyć do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W ten sposób bowiem organ nadzoru - nie wykonując swoich ustawowych obowiązków - dodatkowo przerzuca poniesione z tego powodu koszty na organ jednostki samorządu terytorialnego. Biorąc pod uwagę przepisy zarówno ustawy o samorządzie gminnym, jak i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi trudno uznać, aby taki był cel ustawodawcy. W związku z tym w ocenie Sądu żądanie skarżącego nie znajduje uzasadnienia. W związku z powyższym na podstawie art. 157 § 3 oraz art. art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak wyżej.