II SA/Ol 574/25
WyrokWSA w Olsztynie2026-01-20
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który otrzymał dostateczną ogólną ocenę w opinii służbowej, może zostać zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a jeśli tak, to jakie okoliczności mogą uzasadniać takie zwolnienie pomimo jego długotrwałych zwolnień lekarskich i wcześniejszych pozytywnych ocen?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz zawodowy może zostać zwolniony z zawodowej służby wojskowej w przypadku otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, co wynika z art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny. Decyzja ta ma charakter uznaniowy, ale nie może być dowolna. Sąd stwierdził, że w analizowanej sprawie organ prawidłowo rozważył interes społeczny (potrzeby Sił Zbrojnych) przeważający nad interesem indywidualnym żołnierza, biorąc pod uwagę nie tylko opinię służbową, ale także inne czynniki, takie jak długotrwałe zwolnienia lekarskie, negatywne wyniki egzaminów sprawnościowych, brak wiedzy i poszanowania dla przełożonych, co uzasadniało zwolnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego A. B., który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej z powodu otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej za 2024 r. Organ pierwszej instancji wskazał na liczne problemy żołnierza, w tym długotrwałe zwolnienia lekarskie, negatywne wyniki egzaminów sprawnościowych i brak zaangażowania. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia, przesuwając ją, ale utrzymał w mocy podstawę zwolnienia. Żołnierz zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niewłaściwe uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy oddala skargę.
Rozkazem personalnym nr 39 Dowódcy (...) (dalej jako: Dowódca Brygady lub organ pierwszej instancji) z 15 kwietnia 2025 r., na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 4, art. 229 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 186 ust. 1 pkt 4 oraz art. 238 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248 ze zm., dalej jako: u.o.O.) oraz § 12 pkt 2, § 15 ust. 1, § 16 ust. 1, § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 433), orzeczono o zwolnieniu szeregowego A. B. (dalej jako: żołnierz lub skarżący) z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do pasywnej rezerwy z dniem 30 czerwca 2025 r. wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.
W uzasadnieniu rozkazu podniesiono, że w dniu 23 stycznia 2025 r. do Dowódcy Jednostki Wojskowej (...) wpłynął wniosek sporządzony przez dowódcę (...) Batalionu (...) w przedmiocie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej za 2024 r. Podano, że opinia służbowa została sporządzona przez bezpośredniego przełożonego w dniu 24 września 2024 r. i tego samego dnia żołnierz został zapoznany z jej treścią oraz otrzymał jej kopię. Wobec nieskorzystania przez żołnierza z możliwości poddania opinii kontroli instancyjnej, opinia stała się ostateczna z dniem 9 października 2024 r. Wskazano, że bezpośredni przełożony żołnierza szczególnie nisko ocenił jego wywiązywanie się z obowiązków lub zadań. Podano, że z uwagi na uznaniowy charakter decyzji wydawanej w trybie art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O. rozważeniu wymagały okoliczności wskazujące na zasadność zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W pierwszej kolejności podkreślono długi okres korzystania przez żołnierza ze zwolnień lekarskich. Podano, że żołnierz przebywał na zwolnieniach lekarskich w 2024 r. - 57 dni, oraz w 2025 r. - 93 dni. Zatem żołnierz ciągle przebywa na zwolnieniach lekarskich od 20 grudnia 2024 r. z przerwami na dni świąteczne oraz ustawowo wolne od służby, zaś ostatnie zwolnienie lekarskie zostało wystawione od 7 kwietnia 2025 r. do 18 kwietnia 2025 r. Podano, że permanentne przebywanie przez żołnierza na zwolnieniach lekarskich negatywnie oddziałuje na działalność całego pododdziału. Podniesiono także, że z rocznego egzaminu sprawności fizycznej w 2024 r. żołnierz otrzymał ocenę niedostateczną, a do terminu poprawkowego nie przystąpił. Wskazano, że żołnierz nie wykazuje należytego zaangażowania na zajęciach, a także nie można na nim wymusić samokształcenia i przyswojenia podstawowej wiedzy wymaganej na zajmowanym stanowisku służbowym, o czym świadczą załączone do wniosku o zwolnienie kserokopie sprawdzianów, z których otrzymał oceny niedostateczne. Podano także, że żołnierz wykazuje lekceważący stosunek do postawionych mu zadań służbowych, o czym świadczy nieprzygotowanie do pełnienia służby wewnętrznej w batalionie, w związku z czym nie został dopuszczony do jej pełnienia oraz dodatkowo ukarany naganą. Wskazano, że z wniosku o zwolnienie oraz z załączonych notatek służbowych z przeprowadzonych przez przełożonych rozmów ostrzegawczych wynika, że żołnierz ma problemy ze stosowaniem się do przepisów, norm i reguł zawartych w Regulaminie Ogólnym Żołnierza Wojska Polskiego, co stanowi zły przykład i obniża morale pozostałych żołnierzy służących w pododdziale. W związku z tym, w ocenie organu pierwszej instancji, zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej będzie zgodne z szeroko pojętym interesem Sił Zbrojnych RP, zwłaszcza w dobie rosnących zagrożeń, a co za tym idzie koniecznością ciągłego zwiększania zaangażowania żołnierzy w wykonywanie określonych zadań. Zatem w szeregach armii winni znajdować się żołnierze dyspozycyjni, dający rękojmię, że po otrzymaniu rozkazu, stawią się do jego wykonania we wskazanym miejscu i czasie.
Od decyzji tej się odwołał żołnierz, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając:
- obrazę przepisów art. 228 ust. 1 pkt 4 i art. 229 u.o.O. poprzez wydanie decyzji zwalniającej żołnierza z zawodowej służby wojskowej w związku z otrzymaniem dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, mimo braku wystąpienia przesłanek materialnoprawnych zastosowania tej instytucji w realiach sprawy;
- naruszenie art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a., 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady praworządności poprzez wydanie rozkazu personalnego bez dokonania wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, co następnie doprowadziło do błędnego przekonania o zaistnieniu przesłanek do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej;
- naruszenie § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy poprzez wydanie opinii służbowej żołnierza w sytuacji, gdy brak jest do tego podstaw prawnych i uwzględnienie tej opinii jako ostatecznej.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik żołnierza wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej żołnierza.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że wątpliwości budzi sam fakt opiniowania służbowego żołnierza w sytuacji, gdy przebywał on na zwolnieniu lekarskim w związku z urazem łącznie przez 150 dni, nie pełniąc służby wojskowej, co zdaniem żołnierza narusza z § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy. Zarzucono także, że organ nie wykazał, by interes społeczny, definiowany w tej sprawie jako potrzeby Sił Zbrojnych, przemawiał za zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Wskazano, że co prawda organ jest uprawniony do oceny wpływu przebywania żołnierza na długotrwałych zwolnieniach lekarskich na sposób wykonywania obowiązków służbowych, ale nieobecność spowodowana problemami zdrowotnymi jest usprawiedliwiona oraz niezawiniona, a przepisy u.o.O. nie przewidują możliwości zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich. Podniesiono, że w poprzednio wystawionych opiniach brak było uwag, czy zastrzeżeń co do przebiegu jego służby. Podano, że żołnierz jest osobą sumienną, zdeterminowaną, a wykonywane przez niego zadania są realizowane w terminie i z zaangażowaniem. Wykazuje poważny i zaangażowany stosunek do wykonywanych zadań i przejawia chęć dalszego pozostawania w zawodowej służbie wojskowej. Posiada także odpowiednie kwalifikacje do pełnienia zawodowej służby wojskowej, był żołnierzem zdyscyplinowanym, lojalnym i do chwili pojawienia się problemów zdrowotnych skutecznie realizował stawiane przed nim zadania.
Decyzją z 21 lipca 2025 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) w (...) (dalej jako: Dowódca Jednostki lub organ odwoławczy) uchylił rozkaz personalny Dowódcy Brygady w części dotyczącej ustalenia daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy w związku z otrzymaniem dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej i w tej części ustalił nową datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień 14 sierpnia 2025 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zostały spełnione warunki określone w art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O., gdyż żołnierz podlegał opiniowaniu służbowemu w wyniku, którego otrzymał dostateczną ogólną ocenę z opinii służbowej za 2024 r. i opinia ta stała się ostateczna. Odnosząc się do zarzutu, że żołnierz nie powinien podlegać opiniowaniu służbowemu, gdyż w ostatnim czasie łącznie przez 150 dni przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie pełniąc służby wojskowej wyjaśniono, że w okresie opiniowania służbowego przebywał na zwolnieniu lekarskim 32 dni. Zatem stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy brak było przeciwskazań do zaopiniowania żołnierza za 2024 rok. Ponadto, powołując się na orzecznictwo NSA wskazano, że opiniowanie żołnierza jest obowiązkiem wynikającym z ustawy, a zatem organ zobowiązany jest wydać opinię niezależnie od czasu faktycznego jej pełnienia. Sam fakt korzystania ze zwolnień lekarskich nie powoduje wygaśnięcia, czy zawieszenia stosunku służbowego, jak i nie uchyla obowiązku opiniowania. Podkreślono, że żołnierz nie skorzystał z możliwości poddania opinii kontroli instancyjnej dokonywanej przez wyższego przełożonego, wobec czego opinia stała się ostateczna. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. poprzez wydanie rozkazu personalnego bez dokonania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazano, że organ odwoławczy wziął pod rozwagę całokształt dokumentacji w sprawie, a także dopuścił i przeprowadził dowód z dokumentacji medycznej żołnierza. Wyjaśniono przy tym, że dokumentacja medyczna załączona do akt sprawy dotyczyła roku 2025 r., zaś żołnierz był opiniowany za okres od 23 sierpnia 2023 r. do 24 września 2024 r. Wskazano, że zaistniały okoliczności uzasadniające zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Taką okolicznością jest m.in. uzyskanie z egzaminu rocznego z wychowania fizycznego w 2024 r. oceny niedostatecznej i nieprzystąpienie do egzaminu poprawkowego oraz brak podejścia żołnierza do egzaminu z wychowania fizycznego w 2025 r. Podano, że ustalony w sprawie stan faktyczny w postaci notatek służbowych dotyczących m.in. braku elementarnej wiedzy wymaganej na zajmowanym stanowisku, braku poszanowania dla przełożonych oraz zasad dyscypliny wojskowej, a także orzeczenia nr 8/2024 wydanego bez wszczęcia postępowania dyscyplinarnego dotyczącego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego nie odzwierciedla postawy żołnierza opisywanej w odwołaniu, a wręcz obrazuje żołnierza w zupełnie innym świetle. Zatem organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w dobie profesjonalizacji Sił Zbrojnych w interesie społecznym, tożsamym z potrzebami armii leży, aby kluczowe stanowiska służbowe w Wojsku Polskim były obsadzane żołnierzami zawodowymi, którzy nie tylko spełniają wymagania formalne do ich objęcia, ale też dają gwarancję długoterminowego wykonywania powierzonych im zadań w sposób najbardziej profesjonalny. Podkreślono przy tym, że interes społeczny - tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP - bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony, gdyż w interesie Sił Zbrojnych jest, aby żołnierze pełnili służbę rzetelnie, profesjonalnie i wykazywali się sprawnością i dyspozycyjnością. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że rozkaz w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast uznano za konieczne uchylenie przedmiotowego rozkazu w części dotyczącej terminu zwolnienia, ponieważ wniesienie odwołania wstrzymało wykonanie decyzji. Z tego też względu ustalono nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, aby umożliwić żołnierzowi rzetelne rozliczenie się z jednostką wojskową.
W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił:
- obrazę przepisów tj. art. 228 ust. 1 pkt 4 i art. 229 u.o.O. poprzez wydanie decyzji zwalniającej skarżącego z zawodowej służby wojskowej w związku z otrzymaniem dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej;
- naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, a także nieprzeprowadzenie merytorycznego postępowania, ograniczając się w znacznej mierze do powtórzenia argumentacji organu I instancji, prowadzące w konsekwencji do ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie, w tym poprzez całkowite i bezzasadne umniejszenie okoliczności, że skarżący miał problemy zdrowotne, przedstawił przełożonym dokumentację medyczną;
- obrazę art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, pominięcie istotnych dowodów oraz okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego;
- naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania,
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych ewentualnie w razie przedłożenia spisu kosztów, zgodnie z jego wyliczeniem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że szczegółowe warunki i tryb zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej określa rozporządzenie w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Powołując się na § 12 pkt 2 tego rozporządzenia wskazano, że otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej może jedynie stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, ale kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie, mimo niskiej oceny. Zarzucono, że w opinii żołnierz uzyskał 48 punktów i ocenę ogólną dostateczną, ale brak było uzasadnienia tego stanowiska. Podniesiono, że organ nie wykazał, aby interes społeczny, definiowany w tej sprawie jako potrzeby Sił Zbrojnych, przemawiał za zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej, a twierdzenia organu I instancji pozostają ogólnikowe i wybiórcze. Podniesiono, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zwolnienia żołnierz ze służby wojskowej zobligowany jest nie tylko do przestrzegania przepisów prawa materialnego, ale musi zapewnić odpowiedni standard procedowania, by wydana decyzja nie przekraczała granic uznania administracyjnego. Wskazano, że organ zdecydował o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do pasywnej rezerwy z uwagi na zaistnienie potrzeb Sił Zbrojnych, ale w ocenie skarżącego uzasadnienia zaskarżonych decyzji obu instancji nie czynią zadość wymogom, którym powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji o charakterze uznaniowym. Nie zawierają one jakiejkolwiek oceny wykraczającej poza stwierdzenie, że absencja, czy otrzymana ocena przez żołnierza uniemożliwia mu nabycie umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych, a pozostawanie żołnierza w służbie wpływa negatywnie na jakość realizowanych zadań. W istocie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera oceny słusznego interesu odwołującego się w kontekście przyczyny jego nieuczestniczenia w zajęciach programowych, którą były również problemy zdrowotne i przebywanie z tych powodów na zwolnieniu, jak i oceny interesu społecznego. Zarzucono, że organ nie wyjaśnił powodów, dla których uznał, że żołnierz nie rokuje należytego wykonywania zadań i pozostania w czynnej służbie. Wskazano, że skarżący pełni służbę od 7 lat, a we wcześniejszych latach nie było do jego zachowania większych uwag i zastrzeżeń. Zatem jednorazowe otrzymanie oceny dostatecznej z opinii nie powinno przemawiać za automatycznym zwolnieniem go ze służby wojskowej. Podniesiono, że potrzeby wojska i szczególne okoliczności mogą wpływać na realizację celów kadrowych, ale wydana decyzja musi opierać się na rzetelnie zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym, co ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O. żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Użycie słowa "można" wskazuje, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Decyzja taka nie może być jednak dowolna. Organ administracji ma bowiem obowiązek dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz załatwić sprawę mając na względzie interes społeczny strony i słuszny interes obywateli, a w uzasadnieniu decyzji wskazać, jakimi względami kierował się podejmując rozstrzygnięcie o określonej treści. W takim przypadku wymaga się rozważenia słusznego interesu strony oraz interesu publicznego. Przy czym w takim przypadku interes społeczny jest tożsamy z interesem służby - potrzebami Sił Zbrojnych (por. wyrok NSA z 3 marca 2017 r., I OSK 170/16, dostępny w CBOSA).
Należy podkreślić, że w odniesieniu do żołnierzy zawodowych ustawodawca stawia szczególne wymagania dotyczące warunków jakie osoby te powinny spełniać ubiegając się o powołanie do służby wojskowej (art. 83 i nast. u.o.O.). Dotyczą one między innymi przymiotów osobistych, ale również sprawności fizycznej. Z kolei od żołnierza pełniącego zawodową służbę wojskową wymaga się stałego utrzymywania sprawności bojowej, sprawności fizycznej, podnoszenia kwalifikacji, dyspozycyjności i odporności na stres oraz trudy pełnienia służby (art. 332 u.o.O.). Jednym z narzędzi, służących ocenie wywiązywania się przez żołnierza z jego obowiązków jest opinia służbowa. Przy czym wskazać należy, że opiniowanie żołnierzy odbywa się według odrębnej procedury, a opiniowanemu żołnierzowi służy prawo wniesienia odwołania od opinii służbowej. Ostateczna opinia wiąże organ, który na jej podstawie, w przypadku uzyskania oceny dostatecznej, może zdecydować o pozostawieniu żołnierza w służbie, bądź o jego zwolnieniu.
W niniejszej sprawie opinia służbowa została sporządzana stosownie do wymogów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy (Dz.U. z 2024 r. poz. 461, dalej jako rozporządzenie w sprawie opiniowania). Opinia ta została doręczona skarżącemu wraz ze stosownym pouczeniem o sposobie i trybie wniesienia od niej odwołania. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał, a w związku z tym stała się ona ostateczna. Podkreślenia wymaga, że organ zwalniający jest związany wydaną opinią. Zatem nie może badać trafności ocen zawartych w opinii, jak też sposobu opiniowania, a wyłącznie to, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ i czy podlega wykonaniu, a zatem czy spełnia prawem przewidziane warunki formalne (por. wyroki NSA z: 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2732/12, 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2365/15, dostępne w CBOSA). W tej sytuacji nieskuteczne są zarzuty skarżącego odnoszące się do sporządzonej opinii.
Jak podniesiono wyżej zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy. Podkreślić zatem należy, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych ma ograniczony zakres, gdyż kontroli tej nie podlega uznanie samo w sobie, ale to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego oraz to, czy swobodne uznanie organu nie przekształciło się w uznanie dowolne. Sąd kontroluje zatem, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, że przyznanie prymatu dobra służby nad interesem skarżącego nie musi oznaczać przekroczenia granic uznania administracyjnego. W przypadku bowiem służb mundurowych, a zwłaszcza żołnierzy zawodowych, istotna jest konieczność zapewnienia wykonywania zadań z zakresu obronności państwa. W tego typu sprawach najważniejszym kryterium szczególnym jest dobro służby. Ma ono niejako prymat nad dobrem jednostki. Osoby pełniące służbę, w odróżnieniu od osób podejmujących pracę na podstawie stosunku pracy, pozostają z władzą służbową w takim stosunku podporządkowania, który charakteryzuje się m.in. wysoką dyspozycyjnością, zarówno co do sposobu wykonywania służby, w tym pod względem pory i miejsca świadczenia pracy, jak i innych warunków należących do treści tego stosunku prawnego. Pracodawca ma tu szeroką możliwość jednostronnego kształtowania treści tego stosunku i doboru funkcjonariuszy. Jest to praca jednostronnie wyznaczana, w odróżnieniu od pracy umownie podporządkowanej, podlegającej przepisom kodeksu pracy. Jednakowoż ograniczenia równoważone są pewnymi przywilejami, do których m.in. zalicza się dodatkowe elementy uposażenia, dodatki, urlopy, czy trwałość stosunku służbowego gwarantowaną też enumeratywnie wyliczonymi przyczynami zwolnienia ze służby. W tej materii kognicja sądów administracyjnych jest ograniczona. Niepodobna wkraczać sądom kontrolującym legalność tego rodzaju aktów na grunt doboru członków danego korpusu, poza przypadkami, w których jest to dopuszczone na mocy wyraźnego przepisu prawa (por. wyroki NSA z 26 września 2024 r., sygn. akt III OSK 227/24 i 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2243/15, dostępne w CBOSA)
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na podjęte rozstrzygnięcie wpływ miała nie tylko treść opinii służbowej, ale również inne okoliczności dotyczące sposobu wykonywania służby przez skarżącego, a mianowicie przebywanie na zwolnieniach lekarskich, ocena niedostateczna z egzaminu rocznego z wychowania fizycznego w 2024 r. i nieprzystąpienie do egzaminu poprawkowego, a także niepodchodzenie do egzaminu z wychowania fizycznego w 2025 r., brak elementarnej wiedzy wymaganej na zajmowanym stanowisku, brak poszanowania dla przełożonych oraz zasad dyscypliny wojskowej, a także wydanie w 2024 r. orzeczenia dotyczącego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Należy zatem wyjaśnić, że długotrwałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich stawia pod znakiem zapytania zasadność pozostawienia skarżącego w zawodowej służbie wojskowej, w której wymaga się od żołnierza utrzymywania sprawności fizycznej, dyspozycyjności, decyzyjności i odporności na stres. Organ jest zatem uprawniony do oceny wpływu przebywania żołnierza na długotrwałych zwolnieniach lekarskich na sposób wykonywania obowiązków służbowych. W tym wypadku, wbrew wywodom skargi, nad indywidualnym interesem skarżącego przeważa interes społeczny, tożsamy z potrzebami Sił Zbrojnych. Ponadto okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a znajdujące potwierdzenie w zebranej dokumentacji obrazują żołnierza w zupełnie innym świetle niż te, wynikające z twierdzeń pełnomocnika skarżącego zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze, a wskazujące na jego pełne zaangażowanie w służbę. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący nie tylko nie wypełnia obowiązku utrzymywania sprawności fizycznej, czy stałego podnoszenia kwalifikacji, ale także wykazuje lekceważący stosunek zarówno do wykonywania powierzonych mu zadań, jak i do swoich przełożonych. Przy czym ze znajdujących się w aktach sprawy notatek służbowych wynika, że ze skarżącym przeprowadzone zostały rozmowy ostrzegawcze, które jednak nie spowodowały zmiany jego podejścia do wykonywania obowiązków służbowych. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że zaistniały przesłanki do orzeczenia o zwolnieniu. Należy bowiem podkreślić, że żołnierz zawodowy wykonuje swoje obowiązki na podstawie stosunku służbowego, co wymaga pełnego zaangażowania, a także podporzadkowanie się zasadom podległości służbowej. Jeżeli zaś żołnierz zasady te ignoruje, bądź podchodzi do nich w sposób lekceważący, to nie może oczekiwać, że pozostanie w służbie, gdyż nie leży w interesie Sił Zbrojnych RP. Takie zachowanie skarżącego nie tylko bowiem narusza ustawowe obowiązki, jakie związane są z pełnieniem służby przez żołnierza zawodowego, ale stanowi także zły przykład i obniża morale pozostałych żołnierzy. Oceny tej nie podważa podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w przeszłości skarżący był opiniowany pozytywnie. Należy bowiem podkreślić, że znaczenie dla oceny zasadności pozostawienia żołnierza w służbie ma ocena ostatnia, a nie oceny wcześniejsze. Poprzednie dobre opinie czy nagrody i pochwały mogą dawać wskazówkę dla zastosowania innego środka, wszak pozostaje on w gestii organu (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2243/15, dostępny w CBOSA). W tych okolicznościach należy podzielić stanowisko organów, że interes społeczny, tożsamy z potrzebami Sił Zbrojnych, przeważa nad interesem strony.
Sad nie podziela także zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan sprawy pozwalał na wydanie decyzji merytorycznej, a jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast kwestia odmienności oczekiwań strony w zakresie podjętego rozstrzygnięcia nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie wymaga bowiem od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się jednak od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy faktycznego przekonania strony do prawidłowości podjętej decyzji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 124/10, dostępny w CBOSA).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło