II SA/Ol 579/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 24 września 2013 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania W.W. prawa pomocy - wobec tego, iż wykazując on stypendium szkoleniowe w wysokości 229,27 zł netto i oszczędności w kwocie ok. 400 zł jako jedyne źródła swego utrzymania, nie złożył wymaganego od niego dodatkowego oświadczenia ani dokumentów źródłowych (k. 23-24 akt). Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia skarżącemu doręczone zostało zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniesione na nie zażalenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 grudnia 2013 r. (k. 37). W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący zwrócił się w piśmie z 26 grudnia 2013 r. o zwolnienie od niego, stwierdzając, iż jest bezrobotny i nie ma żadnego dochodu (k. 48). Załączył kopię zaświadczenia z urzędu pracy. Wniosek złożony następnie na urzędowym formularzu (rozszerzony o postulat zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata) - z którego wynikać ma, iż skarżący dysponuje jedynie oszczędnościami w kwocie ok. 150 zł i nie posiada, tak samo jak jego rodzice, "żadnego dochodu" - nie został podpisany (k. 58-59). Wzywając do usunięcia tego braku formalnego, zobowiązano go powtórnie do podania przeciętnej miesięcznej wysokości poszczególnych wydatków i źródła pokrywania każdego z nich, wysokości wszelkich dochodów uzyskanych od maja ubiegłego roku (ze wskazaniem daty uzyskania dochodu i jego wysokości oraz tytułu jego uzyskania), w tym pomocy pieniężnej/rzeczowej ośrodka pomocy społecznej, bądź jakichkolwiek innych instytucji lub osób (ze wskazaniem jej źródła, rodzaju oraz daty otrzymania), oraz tytułu prawnego do lokalu stanowiącego miejsce zamieszkania, a ponadto przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (lub oświadczenia o ich nieposiadaniu w owym czasie) i kopii dowodów opłacenia należności związanych z mieszkaniem, za styczeń br. (k. 61). Mimo, iż skarżący został po raz kolejny poinformowany, że niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, w ostatnim dniu terminu uzupełnił wniosek jedynie swoim podpisem. Wobec powyższego stwierdza się, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., w skrócie: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie we wskazanych przepisach określenia "gdy wykaże" oznacza, że wnioskodawca powinien uwiarygodnić, iż znajduje się w którejś z określonych w nich sytuacji. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - jak niewątpliwie ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku - jest on obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 252 i art. 255 p.p.s.a.). Jak już wskazano w uzasadnieniu poprzedniego postanowienia, w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stwierdzając zatem, iż skarżący nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi prawnemu wykazania zasadności swego wniosku, orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.