II SA/Ol 583/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi S. P. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia 18 maja 2011 r. Wojewoda W. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej R. S.P. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że radny w dniach od 1 do 31 grudnia 2010 r. w ramach stosunku pracy w Urzędzie Gminy R. wykonywał obowiązki opiekuna uczniów dowożonych do szkoły. Okoliczność tę potwierdził Burmistrz Miasta i Gminy R. w pismach z dnia: 27 stycznia 2011 r., 17 lutego 2011 r. i 16 marca 2011 r., stwierdzając, że radny wprawdzie nie miał podpisanej z Urzędem Miasta i Gminy R. umowy o pracę, lecz faktycznie w powyższym okresie świadczył pracę, wykonując obowiązki opiekuna uczniów dowożonych do szkoły. Za tym, że była to umowa o pracę przemawia deklaracja ZUS RCA, na podstawie której z dniem 1 grudnia 2010 r. radny został zgłoszony przez Urząd Miasta i Gminy R., do ubezpieczenia emerytalno-rentowego jako pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin, a także przedstawiona przez Burmistrza lista płac za grudzień 2010 r. i wystawiona przez Urząd Miasta i Gminy R. informacja PIT-11, o dochodach radnego za 2010 r. W tym stanie faktycznym, w ocenie Wojewody, naruszony został art. 24b ustawy o samorządzie gminnym. W takim przypadku, zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 2a i ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 159 z 2003 r., poz. 15471 ze zm.) rada gminy powinna była stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego w drodze uchwały. Z uwagi na zaniechanie podjęcia tej uchwały, Wojewoda pismem z dnia 23 marca 2011 r. wezwał Radę Miejską R. do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego. Bezskuteczność wezwania obligowała organ do wydania przedmiotowego zarządzenia zastępczego. W złożonej skardze S.P. podał, że od dnia 3 września 2010 r. pracował w Zespole Szkół Samorządowych w R. na stanowisku opiekuna młodzieży w szkolnym autobusie. Wyjaśnił, że obowiązek organizowania i nadzorowania spraw związanych z dowożeniem uczniów do Zespołu Szkół Samorządowych w R., Publicznego Gimnazjum i Szkoły Podstawowej w U. Burmistrz scedował na Dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych w R., który prowadził wszystkie sprawy związane z dowożeniem dzieci do szkół. Skarżący zaznaczył, że nie podpisywał żadnej umowy o pracę z Urzędem Miasta i Gminy R., a jego zakładem pracy był od dnia 3 września 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. Zespół Szkół Samorządowych w R. Podkreślił, że podpis na umowie o pracę został sfałszowany, wobec czego Burmistrz Miasta i Gminy R. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa podrobienia dokumentu. Wszczęte w tej sprawie dochodzenie nie zostało zakończone. Skarżący zaznaczył, że powyższe okoliczności Burmistrz wskazywał w kierowanych do Wojewody wyjaśnieniach, który jednak nie ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Zdaniem skarżącego, Wojewoda powinien był zawiesić prowadzone postępowanie nadzorcze, gdyż ustalenie popełnienia przestępstwa podrobienia podpisu na umowie o pracę może mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Ze znajdujących się w aktach sprawy pism Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia: 27 stycznia 2011 r., 17 lutego 2011 r. i 16 marca 2011 r. wynika, że skarżący w okresie od 1 do 31 grudnia 2010 r., w ramach stosunku pracy wykonywał obowiązki opiekuna uczniów dowożonych do szkół na terenie gminy R. Radny nie miał podpisanej z Urzędem Miasta i Gminy R. umowy o pracę, która obejmowałaby ten okres, lecz faktycznie świadczył wówczas pracę i otrzymał za nią wynagrodzenie z Urzędu Miasta i Gminy R. Powyższe potwierdza treść deklaracji ZUS RCA złożonej przez Urząd Miasta i Gminy R. za grudzień 2010 r., zawierającej zestawienie należnych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z tytułu wypłaconego skarżącemu wynagrodzenia jako pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin. Z listy płac tej jednostki samorządowej za grudzień 2010 r. wynika również, że skarżący otrzymał z Urzędu Miasta i Gminy R. wynagrodzenie za pracę w grudniu 2010 r. W sprawie bezsporne jest, że przed przystąpieniem do wykonywania mandatu skarżący nie złożył wniosku o udzielenie urlopu bezpłatnego. Stosownie natomiast do art. 24b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego, osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskała mandat, oraz wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej tej gminy. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy. Niewypełnienie powyższego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej. Zgodnie bowiem z tym przepisem wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Z treści cytowanych przepisów wynika, że z woli ustawodawcy wykluczone jest m.in. wykonywanie przez radnego pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskał mandat. Jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej, w zakresie dotyczącym wygaśnięcia mandatu radnego, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni (art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). W razie zaś bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (ust. 2 art. 98a). Warunkiem skutecznego wydania zarządzenia zastępczego jest zatem uprzednie wezwanie rady gminy do podjęcia odpowiedniej uchwały w terminie 30 dni, a następnie powiadomienie przez wojewodę ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Wymogi te zostały spełnione w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 23 marca 2011 r. Wojewoda wezwał Radę Miejską R. do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego S.P. Następnie, wobec niepodjęcia przez Radę Miejską uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu, Wojewoda pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. zawiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o konieczności wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu tego radnego. Wbrew stanowisku skarżącego, Wojewoda prawidłowo uznał, że brak pisemnej umowy o pracę zawartej pomiędzy skarżącym i Urzędem Miasta i Gminy R. za miesiąc grudzień 2010 r. jest bez znaczenia w sprawie bowiem Skarżący faktycznie wykonywał pracę w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskała mandat (o czym świadczą zgromadzone w sprawie dowody). Tym samym Wojewoda nie miał obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie wygaśnięcia mandatu. Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego zarządzenia zastępczego jest również okoliczność, że bezpośrednim przełożonym skarżącego był dyrektor szkoły, któremu Burmistrz powierzył organizowanie i nadzorowanie spraw związanych z dowożeniem uczniów do szkół na terenie gminy R. Z opisanych wyżej dokumentów wynika wprost, że to Urząd Miasta i Gminy R. był pracodawcą skarżącego, gdyż to ta jednostka wypłacała skarżącemu wynagrodzenie i realizowała inne obowiązki pracodawcy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.