II SA/Ol 594/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł A. O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdził, iż: "Sytuacja materialna (jego) firmy, jak i rodzinna jest bardzo zła w związku z ciągłymi podwyżkami cen paliw, części oraz walut. Do tego aby przetrwać trwający kryzys musieli(-) zaciągnąć pożyczki oraz posiada(ją) kredyty hipoteczne w CHF. (Jego) żona jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym i ma(ją) trójkę dzieci na utrzymaniu." Według oświadczenia, majątek czteroosobowej rodziny składa się z domu (180 m2) i mieszkania (50 m2), obciążonych hipotekami, a jej dochód miesięczny brutto, z tytułu działalności gospodarczej skarżącego, wynosi 2660 zł. Postanowieniem z dnia 1 września 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, uznając iż bycie zarazem właścicielem mieszkania i domu świadczy o statusie materialnym wykraczającym ponad przeciętny poziom, a związane z tym ograniczenie zdolności płatniczej nie może mieć wpływu na podejmowane rozstrzygnięcie ze względu na niedopuszczalność przerzucenia ciężaru zaspokajania potrzeb niezasługujących na miano niezbędnych dla utrzymania danej osoby na resztę społeczeństwa. Z zachowaniem przewidzianego ku temu terminu, A. O. wniósł sprzeciw od tegoż postanowienia. Stwierdził, iż wykazał dobitnie, że sytuacja materialna jego rodziny kwalifikuje go do zwolnienia z kosztów sądowych. Posiadanie domu i mieszkania nie świadczy o aktualnej zamożności, więc nie można na tej podstawie wysnuwać wniosków. Kredyty hipoteczne zaciągał parę lat temu, gdy powodziło im się lepiej, natomiast w tej chwili z miesiąca na miesiąc jest coraz gorzej i jeżeli Sąd nie zwolni go z obowiązku zapłaty, najprawdopodobniej nie będzie miał możliwości udowodnienia swoich racji. W wyniku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, straciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami.; w skrócie "p.p.s.a."). Skarżącego zobowiązano do dostarczenia w terminie 7 dni wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, uprzedzając, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie, doręczone adresatowi w dniu 5 października 2011 r., pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Wezwanie wystosowane na tej podstawie w niniejszej sprawie miało na celu uzyskanie danych obrazujących sytuację finansową gospodarstwa domowego. Stworzona w ten sposób dodatkowa możliwość wykazania przez skarżącego, że zasługuje on na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy nie została przez niego wykorzystana. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II FZ 444/11, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z tej przyczyny, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w sentencji.