II SA/Ol 594/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Starosta O. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 15 kwietnia 2024 r. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność E.S. (dalej: "skarżąca"), oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...], gm. D. poprzez udzielenie zezwolenia E. S.A. z siedzibą w G., oddział w O. na przebudowę urządzeń elektroenergetycznych w postaci wymiany stacji transformatorowej wraz z transformatorem. Od powyższej decyzji odwołanie zostało wniesione przez siostrę skarżącej – E.K. (dalej: "siostra skarżącej"). Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 2024 r., nr WIN-III.7581.30.2024.MJ Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej: "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania siostry skarżącej, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że w niniejszej sprawie należało najpierw określić, czy odwołanie zostało wniesione przez podmiot, któremu przysługuje interes prawny do bycia stroną postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm. – dalej: "u.g.n."). Wojewoda wskazał, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. jednoznacznie wskazuje, iż stroną postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest właściciel bądź użytkownik wieczysty tej nieruchomości. Tymczasem w niniejszej sprawie odwołanie zostało złożone w imieniu skarżącej, będącej właścicielką ww. działki, jednak zostało podpisane przez siostrę skarżącej. Pomimo wezwania siostry skarżącej do przedstawienia uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa upoważniającego do występowania w imieniu skarżącej, taki dokument nie został przedłożony w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Wojewody, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza, aby siostra skarżącej przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. – nie jest ona właścicielką działki i nie udowodniła przed organami administracji publicznej umocowania do działania w imieniu skarżącej. Wojewoda uznał, że skoro odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną, to zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego. Na powyższą decyzję siostra skarżącej w imieniu skarżącej złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że na każdym etapie postępowania skarżąca była reprezentowana przez swoją siostrę. Pominięcie tego faktu przez Wojewodę, w ocenie siostry skarżącej, stanowi naruszenie zasady zaufania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, iż jak wynika z materiału dowodowego korespondencja w prowadzonej przez organ I instancji sprawie była kierowana do skarżącej, również w postępowaniu odwoławczym z uwagi na brak uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa korespondencja była doręczana skarżącej. Wojewoda wniósł także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył Wojewoda, a skarżąca nie sprzeciwiła się temu wnioskowi w przepisanym terminie. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega decyzja Wojewody z dnia 26 czerwca 2024 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", którą organ II instancji - po rozpatrzeniu odwołania siostry skarżącej od decyzji organu I instancji - umorzył postępowanie odwoławcze. W takim przypadku kontrola Sądu ogranicza się jedynie do oceny czy istniały podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Umorzenie postępowania odwoławczego następuje w razie skutecznego cofnięcia odwołania albo w razie bezprzedmiotowości samego postępowania odwoławczego. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego może nastąpić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego z przyczyn przedmiotowych uzasadniać może brak przedmiotu odwołania (odwołanie od decyzji jeszcze niewydanej, czy uchylonej w innym trybie). Podmiotową bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego uzasadnia np. śmierć strony, gdy sprawa ma charakter osobisty, a także brak posiadania statusu strony przez podmiot odwołujący się (por. uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999 Nr 4, poz. 119, Lex nr 37956). Zatem na każdym etapie sprawy administracyjnej na organie spoczywa obowiązek badania, czy podmiot inicjujący postępowanie, a więc i odwoławcze, jest do tego legitymowany, a zatem czy może być stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie podkreśla się, że stwierdzenie interesu prawnego wymaga ustalenia istnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym jest więc związany z przepisem prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Bezspornym jest, że postępowanie przed organem I instancji dotyczyło ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, a nie jej siostry. Zatem siostra skarżącej nie legitymowała się interesem prawnym w ww. sprawie. Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w imieniu skarżącej, ale zostało podpisane przez siostrę skarżącej i pomimo wezwania jej przez Wojewodę do przedstawienia uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa upoważniającego do występowania w imieniu skarżącej, taki dokument nie został przedłożony w postępowaniu administracyjnym. Dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym takie pełnomocnictwo zostało przedłożone przez siostrę skarżącej. Zasadnie zatem Wojewoda uznał, że w postępowaniu odwoławczym siostra skarżącej, z uwagi na nieprzedłożenie pełnomocnictwa, nie była pełnomocnikiem skarżącej. Przepis art. 33 § 3 k.p.a. wprost stanowi, że pełnomocnik powinien dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis udzielonego pełnomocnictwa. Pełnomocnik ma zatem obowiązek przedłożenia do akt sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego zakres udzielonego pełnomocnictwa. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi bowiem dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 29 listopada 2019 r., II OSK 2832/18, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zaistniałej sytuacji Wojewoda nie miał podstaw do prowadzenia postępowania odwoławczego co do istoty sprawy, bowiem odwołanie nie zostało złożone przez stronę postępowania, jak również nie zostało złożone przez osobę uprawnioną do występowania w imieniu strony. Prawidłowo Wojewoda zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i umorzył postępowanie odwoławcze. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.