II OSK 2832/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2892/17 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek uczestnika postępowania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2892/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) oddalił skargę Wspólnoty [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2017 r., którą uchylono w części decyzję Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z [...] sierpnia 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji: budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wraz z infrastrukturą techniczną i elementami zagospodarowania terenu, na działce ew. nr [...], przy ul. [...] w W. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota [...] w W. zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. b) i c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo, iż w postępowaniu administracyjnym przed organem drugiej instancji doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a w każdym razie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 § 1 k.p.a., 33 § 3 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. przez pominięcie pełnomocnika w toku tego postępowania. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej – p.p.s.a.) Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1) lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., 33 § 3 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. okazały się niezasadne. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do wykazania, iż w odwoławczym postępowaniu administracyjnym toczącym się po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3255/16 pominięto pełnomocnika Wspólnoty czym naruszono art. 10 § 1 k.p.a., 33 § 3 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. Tożsame zarzuty zawarte były już w skardze, w której wskazano, że do poprzednio wniesionej skargi od decyzji SKO z [...] listopada 2016 r. pełnomocnik załączył udzielone mu 29 listopada 2016 r. pełnomocnictwo przez Wspólnotę [...], do jej reprezentowania w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednak po uchyleniu decyzji z [...] listopada 2016 r. wyrokiem WSA z 29 marca 2017 r., organ drugiej instancji rozpoznając sprawę ponownie pominął pełnomocnika, a wszelkie pisma kierował bezpośrednio do Wspólnoty. Zdaniem skarżącej doszło do uchybienia dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w związku z pozbawieniem strony udziału w postępowaniu administracyjnym, ewentualnie należałoby to uchybienie potraktować jako inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku strony skarżącej Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku prawidłowo przyjął, że nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) bądź pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a., pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu. W przypadku pisemnego pełnomocnictwa, art. 33 § 3 zd. pierwsze k.p.a. stanowi, iż pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Kategoryczne brzmienie zacytowanego fragmentu przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, ma obowiązek przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Oznacza to, iż udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. W kontekście rozpatrywanej sprawy należy zaakcentować odrębność postępowań administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Są to różne postępowania i złożenie do jednego z nich pełnomocnictwa nie oznacza procesowo konieczności uwzględnienia tego pełnomocnictwa z urzędu przez organ w innych odrębnych postępowaniach. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1993, s. 79, wyroki NSA: z dnia 1 marca 1999 r., II SA 1533/98, Lex nr 46787; z 21 kwietnia 2011 r., II FSK 2075/09). Nie sposób przyjąć automatycznie, że pełnomocnictwem udzielonym do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym jest dokument, który został złożony do akt sądowoadministracyjnych. Ustanowienie pełnomocnika jest prawem strony, zatem w każdym postępowaniu powinna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika (por. wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., II GSK 599/08; z dnia 27 lutego 2007 r., I GSK 700/06; z dnia 11 września 2007 r., II FSK 990/06; z dnia 24 października 2007 r., II FSK 1217/06; z dnia 13 lipca 2011 r., II FSK 367/10; z dnia z 8 stycznia 2019 r., II OSK 273/17). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie zaznaczył Sąd Wojewódzki, że pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi na decyzję z [...] listopada 2016 r. i następnie włączone do akt administracyjnych. Wprawdzie w treści pełnomocnictwa podano, że dotyczy ono postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi, to jednak istotne znaczenie ma okoliczność jego złożenia po zakończeniu postępowania administracyjnego, mianowicie po wydaniu decyzji ostatecznej. Jak wskazał Sąd Wojewódzki, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy pełnomocnik nie złożył pełnomocnictwa do akt administracyjnych dlatego organ doręczał pisma bezpośrednio Wspólnocie. Staranne działanie strony wymagało tego, aby zawiadomiła o woli działania przez pełnomocnika. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżąca Wspólnota otrzymała zarówno zawiadomienie o możliwości składania dodatkowych wyjaśnień i zapoznania się z aktami administracyjnymi oraz zaskarżoną decyzję. Przesyłki zawierające ww. pisma zostały doręczone zarządowi Wspólnoty. W takich okolicznościach należało przyjąć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopełniło obowiązku zapewnienia stronie czynnego udział w tym stadium postępowania i umożliwiło jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym nie naruszyło wskazanego w skardze kasacyjnej art. 10 § 1 k.p.a. Należy jednocześnie dostrzec, że w omawianej sytuacji kwestia skuteczności dołączonego do skargi pełnomocnictwa nie jest jednoznaczna, gdyż można się dopatrzeć pewnej niestaranności organu, który miał możliwość zapoznania się z pełnomocnictwem na etapie przekazywania skargi i akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dlatego Sąd Wojewódzki ocenił sprawę również przy założeniu, że dokument pełnomocnictwa został skutecznie złożony i obligował organ odwoławczy doręczania pism pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie. W rezultacie zgodzić się należało z wnioskowaniem Sądu Wojewódzkiego, że samo uchybienie wymaganiom z art. 40 § 2 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Wspólnota miała bowiem realną możliwość przekazania otrzymanych pism pełnomocnikowi, aby mógł on podjąć stosowne działania. Strona w skardze nie przedstawiła okoliczności mogących świadczyć o tym, że doszło do rzeczywistego ograniczenia możliwości jej działania w postępowaniu odwoławczym. W szczególności pełnomocnik Wspólnoty nie wskazał, jakie istotne czynności mógłby podjąć w sprawie, o ile korespondencja byłaby mu doręczana bezpośrednio. Również w skardze kasacyjnej zabrakło argumentacji świadczącej o tym, że wskazane uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. warunkuje skuteczność formułowanych zarzutów kasacyjnych. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony, jako nieznajdujący oparcia w przepisach ustawy.