II SA/Ol 599/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie rozbiórki i budowy obiektu oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Zaskarżonym postanowieniem z "[...]" r., nr "[...]", Wojewoda, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia A (dalej jako: "Stowarzyszenie"), utrzymał w mocy postanowienie Starosty z "[...]" r., odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie pozwolenia na rozbiórkę ruin oraz budowę nowego budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej na działce nr "[...]" w S. W uzasadnieniu organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga udziału społeczeństwa i stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, przepisu art. 31 k.p.a. nie stosuje się. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, przeprowadza się jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, dlatego uznano, że Stowarzyszeniu nie przysługiwał przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Stowarzyszenie wniosło o jego uchylenie. Zarzuciło, że organy nie uwzględniły m.in. art. 51 ust 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (powinno być art. 5 ust. 1 pkt 9) wobec faktu, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa narusza poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Podniesiono, że przedmiotowy obiekt jest jedynie jednym z elementów dużej inwestycji podzielonej bezprawnie na odrębne postępowania administracyjne w celu zrealizowania budowy fermy kur do przemysłowego chowu na terenie prawnie chronionym (2 obszary Natura 2000 i obszar chronionego krajobrazu). W przekonaniu Stowarzyszenia, przez wszczęcie odrębnych postępowań dotyczących budowy obiektów do przemysłowego chowu kur na sąsiadujących ze sobą działkach nr: "[...]", obręb S., gmina B., inwestor chce obejść prawo budowane i prawo ochrony środowiska. Skarżący podkreślił, że są to działki jednego gospodarstwa i ww. obiekty mają stanowić jeden ciąg technologiczny, budowane w są w jednym celu, czyli do przemysłowego chowu kur. Powyższe wymaga udziału społeczeństwa, zwłaszcza że ta uciążliwa inwestycja znajdować ma się w granicach administracyjnych wsi S. i bardzo newralgicznej części obszarów chronionych. Zdaniem Stowarzyszenia jego udział w postępowaniu na prawach strony jest zgodny z obowiązującymi przepisami i konieczny, w związku z zagrożeniem realizacji inwestycji niezgodnie z prawem, inwestycji szkodzącej społeczeństwu i przyrodzie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Tym samym, sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333, dalej jako: "P.b."), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 28 ust. 3 P.b. przepisu art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W myśl art. 28 ust. 4 P.b Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z dniem 13 maja 2021 r., na mocy art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 784) dodany został do art. 28 P.b. ustęp 3a, który stanowi, że do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86g i art. 86h ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 i 784), dalej jako: "u.i.ś.o". Stosownie do wymienionego art. 86g ust. 1 organizacji ekologicznej powołującej się na swoje cele statutowe, jeżeli prowadzi ona działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na inwestycję, także w przypadku gdy nie brała ona udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, lub stronie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach służy prawo do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. W postępowaniu odwoławczym organizacja ekologiczna uczestniczy na prawach strony. Odwołanie przysługuje w zakresie, w jakim organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję jest związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 86 pkt 2 (art. 86g ust. 2 u.i.ś.o). Zgodnie z art. 86g ust. 5 u.i.ś.o., organizacji ekologicznej lub stronie, o których mowa w ust. 1, służy skarga do sądu administracyjnego na zezwolenie na inwestycję, poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa w zakresie, o którym mowa w ust. 2, także w przypadku gdy organizacja ekologiczna lub strona nie brały udziału w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na inwestycję. Art. 28 ust. 3a ma zastosowanie do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, w których termin na wniesienie odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez strony tych postępowań nie upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 26 ust 1 ustawy zmieniającej). Przytoczone przepisy P.b. ograniczają dopuszczalny krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę. Na zasadzie tych przepisów organizacja społeczna, do której celów statutowych należy ochrona środowiska, może domagać się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeżeli przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę jest inwestycja wymagająca przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie do art. 59 u.i.ś.o ust. 1 przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. ust. 2. Realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1. Stosownie do art. 79 ust. 1 u.i.ś.o. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przyjmuje się, na podstawie tego unormowania, że nie wymaga udziału społeczeństwa postępowanie, w którym stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2037/14, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W związku z powyższym należy przyjąć, że nie wymaga udziału społeczeństwa inwestycja, co do której w postępowaniu środowiskowym stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko lub inwestycja, która w ogóle nie wymaga przeprowadzenia postępowania środowiskowego, gdyż nie jest kwalifikowana jako mogąca potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) określa rodzaje przedsięwzięć wymagających wydania decyzji środowiskowej. Mając powyższe na uwadze, uwzględnić należy, że przedmiotem postępowania, do którego dopuszczenia do udziału domaga się Stowarzyszenie jest pozwolenie na budowę budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej. Stosownie do § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) zabudowa zagrodowa to w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. W myśl § 3 pkt 8 tego rozporządzenia budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Tak rozumiana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących chociażby potencjalnie oddziaływać na środowisko. Z urzędu wiadomym jest Sądowi, w związku z rozpatrywaną równolegle skargą Stowarzyszenia w sprawie II SA/Ol 325/21, że na działce nr "[...]", obręb S. rzeczywiście istnieje zabudowa zagrodowa. Natomiast planowana przez tego samego inwestora zabudowa dotycząca chowu drobiu przewidziana jest do realizacji na sąsiedniej działce, ale w wyraźnym oddaleniu od zabudowy siedliskowej. Nie jest zasadne łączenie tych inwestycji w jedno zamierzenie. Nawet jeżeli wnioskowany budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej będzie także służył do przechowywania rzeczy związanych z chowem drobiu, to sam w sobie nie będzie oddziaływał znacząco na środowisko. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowa inwestycja dotycząca budowy budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej nie wymagała w ogóle postępowania określonego w u.i.ś.o., a tym samym w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 28 ust. 3a i ust. 4 P.b. W konsekwencji w sprawie ma zastosowanie wprost art. 28 ust. 3 P.b., który wyklucza dopuszczenie organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym tryb ten jest dopuszczalny, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służyło zażalenie.