II SA/Ol 612/18
PostanowienieWSA w Olsztynie2018-09-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, ponieważ skarżący nie wykazał przesłanek określonych w art. 61 § 3 PPSA, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że decyzja lokalizacyjna sama w sobie nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu przepisów PPSA, a jedynie stwierdza pewien stan faktyczny i prawny z punktu widzenia wymogów planistycznych.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie kanalizacji sanitarnej. Inwestycja miała przebiegać częściowo przez działki skarżących. Skarżący zarzucili naruszenie zasad postępowania administracyjnego i wnieśli o uchylenie decyzji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że narusza ona ich interesy i istnieje możliwość poprowadzenia inwestycji wzdłuż drogi publicznej. Kolegium wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że decyzja lokalizacyjna nie nadaje się do wykonania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku E N i J N o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E N i J N na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W dniu "[...]"r. (data nadania przesyłki u operatora pocztowego) E N i J N złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O z dnia "[...]"r. Nr "[...]", którą po rozpoznaniu odwołania skarżących, utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy M z dnia "[...]"r. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie kanalizacji sanitarnej w miejscowości C, gm. M oraz M i M gm. M. Z załącznika do zaskarżonej decyzji wynika, że kanalizacja sanitarna w części będzie przebiegać wzdłuż drogi, jednakże w przypadku działek ewidencyjnych przyległych do działki skarżących tj. działki nr "[...]", będzie ona przebiegać bezpośrednio przez te działki. Zarzucili decyzji naruszenie zasad postępowania administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy M.
W skardze zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, w trybie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do czasu wydania przez Sąd prawomocnego orzeczenia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przy wydawaniu decyzji w tym przedmiocie swoistym podsumowaniem całego postępowania jest uwzględnienie także interesów osób trzecich. W ocenie skarżących lokalizacja inwestycji nie tylko narusza interes skarżących ale także innych właścicieli sąsiednich nieruchomości. Równolegle bowiem do planowanej na tym odcinku kanalizacji usytuowana jest droga publiczna, wzdłuż której istnieje możliwość prowadzenia tej inwestycji. Odległość od ogrodzenia posesji do drogi wynosi w tym miejscu ok. 1,5 m. W ten sposób inwestor uniknąłby konieczności prowadzenia robót na terenach prywatnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Odnośnie złożonego przez skarżących wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że akt ten nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. Decyzja lokalizacyjna stwierdza bowiem tylko istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego z punktu widzenia wymogów planistycznych. Nie rodzi ona prawa do konkretnego terenu, nie narusza własności i uprawnień osób trzecich, nie upoważnia inwestora do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302) zwanej dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawy ppsa.).
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sad Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA).
Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony wnoszącej o taką tymczasową ochronę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zgłosili wprawdzie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednakże poza samym zgłoszeniem takiego wniosku nie uwiarygodniono zgłoszonego żądania poprzez wykazanie powstania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody, jak również przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt, iż skarżona decyzja dotyczy możliwości dalszego prowadzenia postępowania inwestycyjnego dotyczącego budowy takiej sieci kanalizacji sanitarnej nie świadczy jeszcze o zaistnieniu trudnego do odwrócenia skutku prawnego, skoro przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują środki prawne do zweryfikowania takiego rozstrzygnięcia, czy też skutek prawny może zostać odwrócony w wyniku orzeczenia sądu administracyjnego.
Nadto nie budzi wątpliwości okoliczność, że przedmiotem takiej ochrony tymczasowej mogą być jedynie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2009r. sygn. II OZ 665/09, dostępne CBOSA). Przy czym przez "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy bowiem akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie, nie każdy wymaga wykonania (por. J.P. Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2012, str. 224 i nst.)
Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądu przedstawicieli nauki wynika, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie nadaje się do wykonania bowiem stwierdza tylko istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego z punktu widzenia wymogów planistycznych. Nie rodzi ona prawa do konkretnego terenu, nie narusza własności i uprawnień osób trzecich, nie upoważnia inwestora do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji. Podstawę taką stanowi bowiem dopiero ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.
Nadto ostateczna decyzja o warunkach zabudowy czy lokalizacji inwestycji celu publicznego uprawnia inwestora do wystąpienia ze stosownym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę i w tym zakresie decyzja ta wywołuje skutki prawne, jednakże jest to dopiero następny etap postępowania inwestycyjnego, który będzie można także kwestionować.
Powyższe oznacza, że skarżący nie uwiarygodnili zgłoszonego żądania. Zasadności wniosku nie można upatrywać w tym, że decyzja w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego narusza prawo, bowiem podjęta została z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie wykonanie skarżonej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bądź też zachodzi w tym wypadku niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło