II SA/Ol 62/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-03-03
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Alicja Jaszczak-Sikora
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej oraz za przejazd pojazdem z wadliwym urządzeniem rejestrującym jest zasadne, gdy przedsiębiorca twierdzi, że nie miał wpływu na naruszenie i obciąża odpowiedzialnością kierowcę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nałożenie kar pieniężnych było zasadne. Wykonywanie przewozu drogowego bez prawidłowo wypełnionej i umieszczonej karty opłaty drogowej jest równoznaczne z nieuiszczeniem opłaty. Ponadto, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów, nawet jeśli dopuścił się ich kierowca, ponieważ ma obowiązek organizować pracę kierowców i nadzorować przestrzeganie przepisów.Stan faktyczny
Organ celny nałożył na Spółkę A karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z wadliwym urządzeniem rejestrującym oraz za przejazd bez uiszczenia opłaty drogowej. Spółka odwołała się, twierdząc, że uiściła opłatę, a wadliwe wypełnienie karty wynikało z pośpiechu kierowcy, a uszkodzenie tachografu było wypadkiem losowym. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że spółka ponosi odpowiedzialność. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnego i wykonawczego oraz niekonstytucyjność rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
UZASADNIENIE:
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia "[...]", nałożył na Spółkę A w B., nazywanej dalej spółką, karę pieniężną w kwocie 2000,- zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów oraz karę pieniężną w kwocie 3000,- zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ponadto organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności wyznaczając 21- dniowy termin do uiszczenia wymierzonej kary. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art.42 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 8
i ust. 4 oraz art. 93 ust. 1, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zmianami) oraz lp. 4.1 oraz 11.1lit. b załącznika do tej ustawy, a także art. 15 ust. 1 załącznika 1 rozdział III litera "c" pkt 4 litera "f" pkt 1 – 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zmianami). Organ ustalił, że "[...]" na drodze krajowej nr "[...]" funkcjonariusze Referatu Grup Mobilnych Izby Celnej
przeprowadzili kontrolę, należącego do wymienionej spółki samochodu "[...]", o dopuszczalnej masie całkowitej "[...]" i numerze rejestracyjnym "[...]". Pojazdem kierował pracownik spółki, który okazał prawo jazdy, dowód rejestracyjny, wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, tarcze tachografu z "[...]" i "[...]" oraz dobową kartę opłaty drogowej ważną od "[...]". Okazana karta opłaty drogowej nie posiadała wypełnionego pola z numerem rejestracyjnym pojazdu a jej część samoprzylepna nie była naklejona na przednią szybę pojazdu. W wyniku analizy kreskówek okazanych przez kierowcę stwierdzono, że nie zawierają one wymaganych zapisów, dotyczących aktywności kierowcy – prowadzenia pojazdu, rejestrowania kilometrów, prędkości, prac innych i dyspozycji. Przesłuchany przez kontrolujących kierowca wyjaśnił, że brak na przedniej szybie pojazdu karty opłaty drogowej oraz niewpisanie w karcie numeru rejestracyjnego samochodu, było spowodowane pośpiechem i nadmiarem obowiązków, wykonywanych tego dnia. Ponadto kierujący pojazdem wyjaśnił, że wadliwość tachografu zauważył "[...]". Po powrocie do bazy zgłosił to przełożonemu, na którego polecenie została umówiona naprawa i legalizacja urządzenia rejestrującego na dzień "[...]". W dniu "[...]" kierowca przewoził "[...]" do klienta spółki, na prośbę kierownika. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół, który został podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę – pracownika spółki. Z ustaleń dokonanych przez organ w toku postępowania wynika, że przedmiotowy przejazd odbywał się w związku i na potrzeby prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. W związku z tym na spółce ciążył, określony w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, obowiązek uiszczenia opłaty drogowej oraz, określony w art. 87 ust. 2 tej ustawy, obowiązek okazania karty opłaty drogowej. Organ powołał się także na przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy, regulujące sposób uiszczania opłaty drogowej oraz przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Z uwagi na to, że spółka dokonywała przejazdu bez uiszczenia opłaty drogowej a także pojazdem wyposażonym w wadliwe urządzenie rejestrujące, zasadnym było nałożenie kary przewidzianej w art. 92 ust. 1 ustawy w wysokości przewidzianej w pkt 11.1 litera "b" oraz pkt 4.1. załącznika do ustawy.
Spółka A w B. wniosła odwołanie, w którym zarzucała, iż organ I instancji błędnie zakwalifikował naruszenie obowiązków oraz nie zastosował w sprawie przepisu art. 92 "a" ust.1 i 4 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie odwołującej się z okoliczności sprawy wynika, że spółka uiściła stosowną opłatę, czego dowodem jest faktura zakupu karty opłaty drogowej. Zakupu winiety dokonał kierowca poza siedzibą przedsiębiorstwa, które nie miało wpływu na prawidłowe jej wypełnienie i umieszczenie w pojeździe. W ocenie odwołującej się spółki bezzasadne jest stanowisko organu, że posiadanie nieprawidłowo wypełnionej bądź uwidocznionej karty opłaty drogowej jest równoznaczne z nieuiszczeniem tej opłaty. Skoro karta opłaty znajdowała się w pojeździe i została okazana, to co najwyżej możliwe było nałożenie kary, przewidzianej w pkt 4.3. załącznika do ustawy. Spółka podnosiła także, że uszkodzenie tachografu było wypadkiem losowym a organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w tym, komu kierowca zgłosił uszkodzenie tachografu i kto mu polecił wyjazd z uszkodzonym urządzeniem rejestrującym. Ponadto spółka zarzucała, iż powoływany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji § 3 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. jest niekonstytucyjne, bowiem wykracza poza zakres delegacji ustawowej.
Dyrektor Izby Celnej przed rozpatrzeniem odwołania przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, podczas którego przesłuchał członków zarządu spółki, po czym decyzją z dnia "[...]" utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Stwierdził, iż bezsporny jest fakt dokonywania poprzez spółkę przewozu podlegającego przepisom ustawy o transporcie drogowym. Strona nie kwestionowała okoliczności, iż podczas kontroli karta pojazdu nie była prawidłowo wypełniona i umieszczona oraz, że urządzenie rejestrujące nie rejestrowało wszystkich wymaganych elementów. Odpowiedzialnością za te naruszenia obciążała jednak kierowcę twierdząc, że spółka nie miała możliwości przeciwdziałania stwierdzonym naruszeniom.
Organ II instancji nie zgodził się z argumentacją strony stwierdzając, iż obowiązek uiszczenia opłaty drogowej, o której mowa w art. 42 ust. 1 ustawy
o transporcie drogowym obciąża podmiot, wykonujący przewóz drogowy. Na podstawie art. 42 ust. 7 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat z przejazd po drogach krajowych, ( Dz. U Nr 86, poz. 721), które reguluje kwestie, dotyczące rodzaju stawek i trybu wnoszenia opłat oraz wzory dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty. Organ z powołaniem się na § 3 ust. 3, 4 i 5 tego rozporządzenia stwierdził, że uiszczenie przedmiotowej opłaty następuje nie tylko przez zakup karty opłaty drogowej, ale i poprzez jej prawidłowe wypełnienie i przyklejenie w określony sposób. Niespełnienie wymogu prawidłowego wypełnienia i przyklejenia karty skutkuje brakiem posiadania opłaty. W ocenie organu skoro okazany przez kierowcę odcinek kontrolny nie miał wpisanego numeru rejestracyjnego i nie był przyklejony w prawym dolnym rogu szyby pojazdu, to została spełniona przesłanka określona w § 3 ust. 5 rozporządzenia i zasadnym było nałożenie kary za przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty drogowej. Wobec tego organ celny nie mógł nałożyć kary, określonej w pkt 4.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu odwoławczego zasadnym było także wymierzenie kary za przejazd pojazdem wyposażonym w urządzenie, które z powodu awarii nie rejestrowało wszystkich wymaganych elementów, co stanowi naruszenie regulacji art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń stosowanych w transporcie drogowym oraz załącznika I do tego rozporządzenia rozdział III litera "c" punkt 4. Organ II instancji wywodził, że awaria tachografu została stwierdzona "[...]", kierowca zjechał do siedziby firmy i umówił się na naprawę. Od tego dnia spółka nie mogła użytkować pojazdu z uszkodzonym tachografem. Organ powołał się też na art. 10 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i WE 2135/98 oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, który nakłada na przedsiębiorstwa transportowe (w tym wykonujące przewozy na potrzeby własne) obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Przedsiębiorstwo odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca i powinno zorganizować pracę kierowcy tak, aby nie dochodziło do wskazanych naruszeń. Nałożenie na kierowcę obowiązków służbowych, obciążenie go wyłączną odpowiedzialnością za ich naruszenie oraz brak bieżącej kontroli kierowcy nie może zwalniać przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Przepis art. 92 "a" ust. 4 nie może być interpretowany w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy od obowiązków nałożonych na niego ustawą o transporcie drogowym. Organ zauważył, iż odpowiedzialność kierowcy na podstawie art. 92 "a" ust. 1 ustawy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego przeciwko przedsiębiorcy. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie znajdowało oparcie
w szczególnej regulacji, jaka jest przepis art. 93 ust. 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu. Kara została nałożona zasadnie i w prawidłowej wysokości, określonej w pkt 4.1. i 11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję organu II instancji Spółka A w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 42 ust. 1 i 7, art. 87 ust. 1 i art. 92 "a" ust. 1, 2 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz zastosowanie w sprawie niekonstytucyjnych przepisów § 3 ust. 3,4 i 5 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, jako wydanych z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu skargi spółka podnosiła, że opłaty za przejazd po drogach krajowych pobiera się nie od pojazdu samochodowego w ogólności, a jedynie od pojazdów, które aktualnie poruszają się po drogach. Dlatego wymóg wpisywania na skasowanej winiecie numeru rejestracyjnego pojazdu jest nieracjonalny i niczym nieusprawiedliwiony. W niniejszej sprawie kierowca spełnił obowiązek, określony w art. 87 ust. 1 ustawy, ponieważ okazał skasowaną na dzień "[...]" dobową kartę opłaty drogowej. Uzasadniając zarzut wydania decyzji w oparciu o niekonstytucyjne przepisy rozporządzenia spółka wywodziła, że przepis art. 42 ust. 7 upoważnił Ministra wyłącznie do określenia " trybu wnoszenia opłat" nie dając upoważnienia do określania skutków niezastosowania się do tego trybu. Zdaniem spółki wydanie przez Ministra przepisu, iż nienaklejenie karty opłaty drogowej na szybie pojazdu, niweczy skutki uiszczenia opłaty, jest nieuprawnionym wkroczeniem przepisu wykonawczego w materię, objętą regulacją ustawową i wywołuje skutki sprzeczne z tą ustawą. Ponadto opłatę uiszcza się za korzystanie z drogi, a nie za posiadanie pojazdu. Karta dobowa powinna więc upoważniać do korzystania z dróg przez jeden pojazd (niekoniecznie ten sam) w całym okresie 24 -ech godzin. Brak wpisania numeru rejestracyjnego pojazdu nie powinien zatem skutkować odpowiedzialnością za brak opłaty drogowej.
Skarżąca podnosiła także, że konstrukcja przepisów o odpowiedzialności za nieprzestrzeganie przepisów ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że
w pierwszej kolejności odpowiedzialność ta obciąża kierowcę. Odpowiedzialność przedsiębiorstwa powinna wchodzić w grę tylko w przypadkach udowodnionych zaniedbań przedsiębiorcy w zakresie dbałości o sprzęt i właściwej organizacji pracy kierowcy. W niniejszej sprawie organy nie wykazały jakich konkretnie zaniedbań dopuściła się spółka, jednocześnie odstępując od ukarania kierowcy i stosując wobec niego tylko środek wychowawczy w postaci pouczenia, równocześnie nakładając bardzo dolegliwą karę na przedsiębiorstwo. Spółka podnosiła także, że powoływane w uzasadnieniu decyzji dyrektywy europejskie mają na celu ochronę czasu i warunków pracy kierowców a także bezpieczeństwa w komunikacji drogowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że wysokość kary ustawodawca przypisał do konkretnie określonych naruszeń przepisów ustawy. Odpowiedzialność kierowcy i przedsiębiorcy są od siebie niezależne. Fakt od odstąpienia od ukarania kierowcy nie miał wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Spółka nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności na podstawie art. 92 a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Podmiot prowadzący działalność gospodarczy winien sprostać obowiązkom nałożonym ustawą. Do obowiązków tych należy nadzór nad pracownikami i takie organizowanie im pracy, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów prawa. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w typowej sytuacji, jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga, jako bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia zakresu kontroli sądowo administracyjnej. Otóż, zgodnie z zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Podczas tej kontroli sąd nie bierze pod uwagę innych kryteriów aniżeli zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem materialnym
i procesowym. Sąd administracyjny nie uwzględnia przy ocenie zaskarżonej decyzji innych, poza legalnością, aspektów w tym ekonomicznych ani celowości jej wydania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł więc brać pod uwagę, podnoszonych przez skarżącą okoliczności, iż nałożona kara jest dolegliwa i nieproporcjonalna do stwierdzonego naruszenia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania, ani też innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej jako: p.p.s.a.) tylko takie naruszenia dają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie poddana kontroli sądowej decyzja jest zgodna z prawem, a podniesione w skardze zarzuty
i argumenty nie podważają jej legalności. Wbrew twierdzeniom skargi Sąd nie dopatrzył się, aby Dyrektor Izby Celnej, podejmując zaskarżony akt, naruszył prawo. W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje decyzję organu celnego, nakładającą na spółkę karę pieniężną z tytułu wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków, nałożonych przepisami ustawy
z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym (Dz. U z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zmianami, dalej powoływanej jako ustawa). Jednym z obowiązków podmiotu wykonującego przewóz po drogach krajowych jest uiszczenie opłaty drogowej. Stanowi o tym przepis art. 42 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie skarżąca twierdziła, że uiściła przedmiotową opłatę, czego dowodem jest faktura zakupu winiety dobowej oraz skasowana karta tej opłaty, przedstawiona przez kierowcę podczas kontroli. Stanowisko skarżącej nie zasługuje na aprobatę. Samo wykupienie winiety nie może być uznane za realizację obowiązku, o którym mowa w cytowanym art. 42 ust. 1 ustawy. Ustawodawca nie uregulował trybu wnoszenia opłaty drogowej upoważniając do tego w art. 42 ust. 7 Ministra właściwego do spraw transportu. W dniu wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia
5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. (Dz. U Nr 86, poz. 721 ze zmianami), dalej powoływane jako rozporządzenie. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych następuje poprzez nabycie karty opłaty. Skarżąca wywodzi, iż dopełniła obowiązku uiszczenia opłaty, ponieważ nabyła kartę opłaty. Zapomina jednak o tym, że normodawca w dalszej części rozporządzenia określa kolejne czynności niezbędne dla uznania, że opłata rzeczywiście została uiszczona. Samoprzylepna część winiety musi być przyklejona w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu ( § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia); odcinek kontrolny, przechowywany w pojeździe i okazywany na żądanie uprawnionych osób musi być przedziurkowany przez pracownika jednostki sprzedającej winietę ( § 3 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia) i wypełniony przez podmiot wykonujący przewóz, poprzez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu ( § 4 ust. 1
i 2 rozporządzenia). Dopiero prawidłowe dokonanie wszystkich wymienionych czynności powoduje, iż opłata jest uiszczona. Okazanie podczas kontroli karty opłaty drogowej, która nie została wypełniona, bowiem nie wpisano do niej numeru rejestracyjnego pojazdu, nie może stanowić dowodu potwierdzającego uiszczenie przedmiotowej opłaty. Nieuprawniony jest pogląd skarżącej spółki, iż częściowe wykonanie obowiązków, polegające na wykupieniu winiety, stanowi wypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy. Niedopuszczalne jest wybiórcze stosowanie przepisów, regulujących kwestię sposobu uiszczania opłaty drogowej. Aby można było mówić o faktycznym uiszczeniu opłaty, należy spełnić wszystkie wymagane prawem czynności łącznie. W okolicznościach niniejszej sprawy organy orzekające słusznie uznały, że niewpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu stanowiło naruszenie obowiązku, określonego w art. 42 ust. 1 ustawy. Ustawodawca rozróżnił sytuacje, w których kara nakładana jest za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty ( l.p. 4. 1 załącznika do ustawy) i za przejazd z nieprawidłowo wypełniona kartą ( l.p. 4.3 tego załącznika). W ocenie skarżącej spółki organy mogły co najwyżej wymierzyć karę w wysokości ustalonej w pkt 4.3 załącznika do ustawy, ponieważ kierowca okazał wykupioną i przedziurkowaną winietę, która nie była prawidłowo wypełniona. Stanowisko to nie jest słuszne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, iż wadliwość wypełnienia winiety, umożliwiająca wielokrotne użycie karty w okresie jej ważności przez kierowców różnych pojazdów, jest uznawana za wykonywanie przewozu bez uiszczenia opłaty drogowej. (niepublikowane wyroki NSA: z dnia 13 czerwca 2007 r.
I OSK 1004/06, z dnia 28 maja 2008 r. II GSK 150/08; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. II GSK 186/08 publikowany: ONSA i WSA 2009/6/12).Wadliwością taką jest
z pewnością niewypełnienie karty w polu przeznaczonym na wpisanie numeru rejestracyjnego samochodu. Ten brak bowiem dawał możliwość ponownego użycia karty podczas wykonywania przewozu innym pojazdem. Istotą prawidłowego udokumentowania faktu uiszczenia opłaty drogowej jest bowiem okazanie nie jakiejkolwiek karty opłaty, lecz karty opłaty drogowej, dotyczącej tego konkretnego przewozu. Niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącej, iż wymóg wpisywania na skasowanej winiecie numeru rejestracyjnego pojazdu jest nieracjonalny i niczym nieusprawiedliwiony. Przeciwnie jest to uzasadnione potrzebą identyfikacji, czy karta opłaty dotyczy pojazdu, którym wykonywany jest przewóz. W przeciwnym wypadku karta taka mogłaby być używana wielokrotnie, co mijałoby się z celem pobierania opłat za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że kierowca nie udokumentował uiszczenia opłaty drogowej i prawidłowych zapisów urządzenia rejestrującego. Z tego powodu organy celne zasadnie nałożyły na spółkę karę
w wysokości, określonej w pkt 4.1 i pkt 11.1 lit. "b" załącznika do ustawy.
Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego zastosowania przez organy orzekające w sprawie niekonstytucyjnych przepisów wykonawczych do ustawy, Sąd stwierdza, iż kwestionowane przez spółkę § 3 ust. 3 - 5 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych mieszczą się w zakresie delegacji przewidzianej w art. 42 ust. 7 ustawy. Przedmiot regulacji w § 3 ust. 3 omawianego rozporządzenia, stanowiący o postaci opłaty, jako składającej się z dwóch części, w tym jednej umieszczanej trwale na przedniej szybie pojazdu, a także przewidziany w § 3 ust. 4 wymóg przedziurkowania winiety i jej odcinka kontrolnego, odpowiadają tej części ustawowego upoważnienia zawartego w art. 42 ust. 7 ustawy, który dotyczy kwestii rodzaju opłaty oraz trybu jej wnoszenia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut niekonstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów rozporządzenia nie jest zasadny, ponieważ problematyka uregulowana w kwestionowanych przez skarżącą przepisach rozporządzenia, mieści się w pojęciu rodzaju opłat za przejazd po drogach krajowych i trybu ich wnoszenia. Sąd nie podziela argumentacji spółki, iż ustawodawca upoważnił właściwego Ministra wyłącznie do określenia " trybu wnoszenia opłat" nie dając upoważnienia do określania skutków niezastosowania się do tego trybu. Skoro delegacja ustawowa obejmuje upoważnienie do określania
w przepisach wykonawczych przesłanek pozytywnych, to nie ma przeszkód, aby przepisy wykonawcze regulowały także przesłanki negatywne. Oznacza to, iż rozporządzenie może określać, co stanowi dowód uiszczenia opłaty drogowej, a co dowodu takiego nie stanowi.
Sąd nie podziela również zarzutu skargi, iż to kierowca wykonujący przejazd po drogach krajowych ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy jest niezależna od odpowiedzialności kierowcy
z tytułu popełnienia wykroczenia. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie jest oparta na zasadzie winy i związana jest z faktem wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty. Sankcje określone w art. 92 ust. 2 ustawy stosowane są wobec przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy. Podmiotem, którego dotyczy wymieniony przepis jest sam przedsiębiorca, a nie osoba, przy pomocy której przewóz jest realizowany. Kierowca bowiem nie wykonuje transportu drogowego. Podmiot wykonujący transport drogowy ma natomiast obowiązek tak organizować pracę kierowcy i oddziaływać na niego, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Stosunek pracy został tak ukształtowany, że pracodawca posiada ku temu stosowne instrumenty prawne. Nieuzasadnione jest więc stanowisko skarżącej, że organ winien zastosować w sprawie przepis art.92 "a" ust. 4 ustawy. Przepis ten stanowi, iż postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu,
o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy
i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca spółka, jako pracodawca kierowcy, miała wpływ na powstanie naruszeń przepisów ustawy.
W niniejszej sprawie zaistniały więc przesłanki do nałożenia kary za wykonywanie przewozu bez uiszczenia opłaty drogowej. Zasadnym było też nałożenie kary za przejazd bez sprawnego tachografu. Okoliczność, iż przewóz był wykonywany z uszkodzonym urządzeniem rejestrującym, była bezsporna. Skarżąca odpowiedzialnością za taki stan rzeczy obciążała kierowcę. Jednakże stanowiska takiego nie można zaakceptować, ponieważ odpowiedzialność administracyjna za wykonywanie przewozu z naruszeniem przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych, dotyczących przewozów drogowych obciąża podmiot wykonujący przewóz.
W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszeń przepisów procesowych. Postępowanie wyjaśniające zostało prawidłowo przeprowadzone przez organ I instancji i uzupełnione przez organ odwoławczy. Przed wydaniem decyzji stronie umożliwiono zapoznanie się ze zgromadzonymi dowodami i złożenie wniosków. Kwestia wyjazdu pracownika spółki pojazdem z uszkodzonym tachografem została wyjaśniona na podstawie zeznań kierowcy i nie było potrzeby dowodzenia, kto zlecał kierowcy wyjazd, skoro pozostawał on w stosunku pracowniczym, charakteryzującym się podległością służbową.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło