II SA/Ol 631/14

WyrokWSA w Olsztynie2014-07-22

Skład orzekający: Janina Kosowska, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje małżonkowi sprawującemu stałą opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem, który zrezygnował z zatrudnienia, mimo że wniosek o zasiłek został złożony po kilku miesiącach od ustania zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego. Po pierwsze, obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinien być szerzej interpretowany i obejmować również współmałżonka, nawet jeśli nie jest on wprost wymieniony jako zobowiązany do alimentacji w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Po drugie, organy nieprawidłowo oceniły przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, opierając się wyłącznie na świadectwie pracy i ignorując oświadczenie pracodawcy oraz twierdzenia strony skarżącej, co narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. ubiegała się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad mężem, który przeszedł udar mózgu i wymaga całodobowej opieki. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, a ponadto zasiłek nie przysługuje małżonkowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podtrzymując argumentację o braku rezygnacji z pracy i wskazując na kilkumiesięczną przerwę między ustaniem zatrudnienia a złożeniem wniosku. Skarżąca podniosła, że musiała zrezygnować z dalszego zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad mężem i córką, a wniosek złożyła po tym, jak organ nie przyjął go wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. K. kwotę 23,80 zł (dwadzieścia trzy osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]" odmówił M. K. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem R. K.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na to, że w myśl art. 16a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł. W ocenie organu M. K. nie może zostać uznana za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Niezależnie od powyższego w ocenie organu M. K. nie można przyznać świadczenia, ponieważ specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje małżonkowi. Decyzja powyższa została zakwestionowana odwołaniem wniesionym przez M. K. w terminie prawem przewidzianym. W odwołaniu strona wskazała, że mąż w 2012 roku przeszedł udar mózgu, co skutkowało paraliżem prawostronnym i stanem po krwotoku śródmózgowym. Ma padaczkę i krwiaka mózgu. Stan męża wymaga całodobowej opieki. Wszystkie czynności pielęgnacyjne i gospodarcze spoczywają na niej. W okresie od 8 do 31 lipca podjęła zatrudnienie na okres próbny, a z dalszego zatrudnienia (pomimo propozycji pozostania w zakładzie) musiała zrezygnować z uwagi na zły stan zdrowia męża. Nie może liczyć na jakąkolwiek pomoc ze strony rodziny, która mieszka w znacznej odległości od niej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podniosło, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje tylko wówczas, gdy osoba ubiegająca się o niego faktycznie rezygnuje z wykonywanego dotychczas zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (rozumianych zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 22 uośr). W każdym jednak przypadku rezygnacja z zatrudnienia musi być powiązana z określonym celem, tzn. sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Kolegium M. K. nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium nie dostrzegło związku między pozostawaniem M. K. bez zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad mężem. Z przedłożonego świadectwa pracy wynika bowiem, że M. K. była zatrudniona ostatnio na okres od 8 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013r.. Natomiast z zaświadczenia pracodawcy wynika, że M. K. zrezygnowała z dalszego zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem i chorym mężem. Niemniej jednak M. K. wystąpiła do organu z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego dopiero w dniu 3 marca 2014 roku. Kolegium podkreśliło, że w przypadku decyzji związanej treść rozstrzygnięcia jest determinowana, niejako przesądzona "z góry" przez ustawodawcę już w treści normy prawnej powszechnie obowiązującej przez względnie wyraźne i precyzyjne określenie przesłanek, które muszą bezwzględnie wystąpić. W tym przypadku rola organu administracyjnego sprowadza się do wszechstronnego, skrupulatnego i szczegółowego zbadania stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, pod kątem określenia wystąpienia w sprawie wskazanych przez ustawodawcę w hipotezie normy prawnej przesłanek. Oznacza to sytuację, w której organ administracji wydający decyzję sprawdza jedynie, czy są spełnione przesłanki wydania decyzji, a jeśli tak, to wydaje ściśle określoną decyzję. Według organu odwoławczego strona nie spełniła przesłanek uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skargę na ww. decyzję wywiodła M. K.. W uzasadnieniu podniosła, że jej mąż przebył w 2012r. udar mózgu, ma padaczkę i krwiaka mózgu. Stan męża wymaga całodobowej opieki. Opiekuje się też siedmioletnią córką, która uczęszcza do I klasy. Do szkoły chodzi na dwie zmiany, dlatego codziennie musi odprowadzać i przyprowadzać dziecko ze szkoły. W okresie od 8 do 31 lipca 2013 roku podjęła zatrudnienie na okres próbny, z którego musiała zrezygnować. Z powodu opieki nad niepełnosprawnym mężem i córką nie może podjąć pracy. Wówczas nie wiedziała, że jednym z warunków uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym mężem jest rezygnacja z pracy. Kolegium w swojej decyzji podkreśliło, że od momentu wygaśnięcia umowy do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego minęło kilka miesięcy. Nie złożyła wcześniej wniosku, ponieważ organ nie przyjął go. Nie może liczyć na pomoc rodziny, która mieszka daleko. Wcześniej mieszkała wraz mężem z jej rodzicami, niepełnosprawnym bratem i bratem alkoholikiem. Musieli wyprowadzić się z domu z powodu awantur i nadużywania alkoholu. Zasiłek bardzo by jej pomógł, ponieważ są w trudnej sytuacji materialnej. Wydają duże kwoty na leczenie i rehabilitację męża oraz leczenie córki, która jest pod stałą kontrolą endykrynologa i alergologa. Do skargi strona załączyła dokumentację choroby męża. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" o odmowie przyznania M. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem R. K. Świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, o które skarżąca zwróciła się do organu uregulowane zostało w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1456), który dodano do ustawy z dniem 1 stycznia 2013 r., na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548). W wyniku powyższej nowelizacji ustawodawca ustanowił specjalny zasiłek opiekuńczy jako nowe świadczenie, występujące obok świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie ustanowiono zasady i kryteria przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego i dokonano istotnej zmiany kryteriów przyznania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013r., poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. raz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle art. 16a u.ś.r. przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało uzależnione od spełnienia następujących podstawowych przesłanek: 1) osoba ubiegająca się o zasiłek w związku z koniecznością sprawowania opieki nad daną osobą faktycznie tę stałą opiekę sprawuje; 2) na osobie ubiegającej się o zasiłek ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788, z późn. zm.; dalej: "Kodeks rodzinny i opiekuńczy", w skrócie "k.r.o."); 3) osoba ubiegająca się o zasiłek rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. - tj. z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą opieki; 4) osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji; 5) łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty tzw. kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 u.ś.r. (z zastrzeżeniem art. 16a ust. 3 u.ś.r., który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania); Przede wszystkim należy podnieść, że organ I instancji w wyniku dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego - uznał, że dyspozycja przepisu art. 16a ust. 1 in principio ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie obejmuje małżonka, który rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad współmałżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami. Niezgodne z normami konstytucyjnymi oraz celem i funkcją omawianego przepisu, jak również uprzednimi wyrokami Trybunału Konstytucyjnego jest zawężenie interpretacji omawianego unormowania wyłącznie do reguł wykładni językowej. Ujęte w ww. przepicie odesłanie do obowiązku alimentacyjnego ciążącego na opiekunie osoby niepełnosprawnej "zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy", należy bowiem interpretować szerzej, niż dokonał tego organ pierwszej instancji, w ten sposób, iż obejmuje ono również, a może przede wszystkim, współmałżonka. Wzajemny obowiązek alimentacyjny małżonków wynika przy tym zarówno z norm konstytucji oraz prawa materialnego, jak również z norm moralnych. Wskazać przyjdzie, że wynika to jednoznacznie z treści art. 130 k.r.o., według reguły a maiori ad minus. Skoro małżonek jest pierwszą osobą z kręgu zobowiązanych do alimentacji po ustaniu, unieważnieniu lub orzeczeniu separacji małżeństwa, to tym bardziej jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczania środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa, na podstawie art. 27 k.r.o. Dodatkowo należy wskazać na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone wielokrotnie na tle przepisów regulujących krąg osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w uprzednio obowiązującym brzmieniu (por. wyrok z dnia 18 lipca 2008 r., w sprawie o sygn. akt P 27/07 (OTK - A 2008/6/107). W ocenie Sądu, obowiązek opieki nad członkiem rodziny, jakim jest małżonek, nie może być wywodzony wyłącznie wprost z obowiązku alimentacyjnego, przewidzianego w normach k.r.o., a w szczególności z art. 128, który stanowi, że obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Rzeczony obowiązek wynika także z regulacji art. 23 i 27 k.r.o., które stanowią, że małżonkowie są zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli oraz, co istotne, do wzajemnej pomocy, pod pojęciem której należy rozumieć także pomoc w przypadku choroby. O ile faktem jest, że ustawodawca nie posłużył się dla regulacji wzajemnych obowiązków między małżonkami expressis verbis pojęciem obowiązku alimentacyjnego, to zdaniem Sądu, przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego należy stosować bądź wprost, bądź w drodze analogii także w przypadku rozważania wzajemnych obowiązków między małżonkami, w tym do obowiązku opieki na chorym, niepełnosprawnym małżonkiem. W ocenie Sądu, zastosowana przez organ administracyjny pierwszej instancji literalna wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wyklucza prawną możliwość przyznania świadczenia osobie sprawującej opiekę nad małżonkiem, w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, a w szczególności uregulowań zawartych w ustawie zasadniczej, nie podlega aprobacie. Wskazać trzeba, że organ odwoławczy w nieuprawniony sposób pominął obowiązek samodzielnej oceny spełnienia w okolicznościach sprawy powyższej przesłanki, przemilczając to zagadnienia w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Nie jest zatem możliwa pełna ocena, co stanowiło przyczynę tego przemilczenia, tj.: czy organ odwoławczy zaakceptował błędną wykładnię prawa materialnego dokonaną przez organ pierwszej instancji, aczkolwiek skupił się wyłącznie na omówieniu ustaleń w zakresie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, czy też stanowiska organu pierwszej instancji w omówionej wyżej kwestii nie podzielił, jednakże wobec ustalenia braku spełnienia przez skarżącą kolejnej przesłanki przyznania przedmiotowego zasiłku, kwestę ten pominął. Organ II instancji oparł natomiast swoją argumentację na tym, że strona skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kolegium nie dostrzegło związku między pozostawaniem M. K. bez zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad mężem. W tym kontekście organ odwoławczy wskazał, że z przedłożonego świadectwa pracy wynika, że M. K. była zatrudniona ostatnio na okres od 8 lipca 2013 r. do 31 lipca 2013r.. Skarżąca zaś wystąpiła do organu z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego dopiero w dniu 3 marca 2014 roku. W tym miejscu należy wskazać, że w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest mowa o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności. Rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w tym przepisie to rezygnacja, zgodnie z art. 3 pkt 22 ustawy, z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywania pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej winna być, podyktowana zamiarem sprawowania opieki nad osobą związaną z rezygnującym obowiązkiem alimentacyjnym, której stan zdrowia sprawia, iż bezwzględnie wymaga opieki. Istotą specjalnego zasiłku opiekuńczego jest bowiem pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki powinno być zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1411/06). W ocenie Sądu nie można z góry wykluczyć, że mimo konkretnych zapisów na świadectwie pracy w pewnych sytuacjach można będzie działaniom strony przypisać cechy rezygnacji z zatrudnienia. Tym samym niedopuszczalne jest wysnuwanie daleko idących wniosków mających wpływ na sytuacją prawną skarżącej właściwie tylko na podstawie jednego dokumentu w postaci świadectwa pracy, pomijając i nie wyjaśniając ani nie odnosząc się przy tym do innych, bardzo istotnych dla sprawy okoliczności. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z art. 80 k.p.a. z kolei wynika, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi z kolei, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu Kolegium naruszyło powyższe przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie swych ustaleń wyłącznie na treści świadectwa pracy, bez wskazania dlaczego akurat ten dokument był według organu wyłącznie wiarygodny nie spełnia wymogów zawartych w przytoczonych przepisach k.p.a. Zupełnie natomiast organy nie uwzględniły, ani nawet nie odniosły się do twierdzeń strony skarżącej zawartych w piśmie z dnia 10 marca 2014r. opatrzonym tytułem – "Oświadczenie", w którym to piśmie strona wyraźnie podkreśliła, że miała możliwość dalszego zatrudnienia, jednak nie była w stanie pogodzić go z opieką nad mężem (akta adm., k . – 36). To oświadczenie strony znalazło swoje potwierdzenie w zaświadczeniu pracodawcy skarżącej z dnia 18 marca 2014r., w którym stwierdził on, że z dniem 1 sierpnia 2013r. M. K. miała być zatrudniona na czas nieokreślony, gdyż wykonywała swoje obowiązki rzetelnie i sumiennie, jednak pracownica zrezygnowała z pracy ze względu na sytuację rodzinną, tj. konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem i chorym mężem (akta adm., k . – 35). Organ w żaden sposób nie odniósł się do tych twierdzeń, tym samym zaniechał wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Nie zwrócono również uwagi na to, że skarżąca pobierała zasiłek opiekuńczy na brata, wcześniej zaś pracowała. Skarżąca podniosła to na rozprawie przed Sądem w dniu 22 lipca 2014r. (akta sądowe, k. – 48). Tych okoliczności organy również nie wzięły pod uwagę. Tymczasem jak już wspomniano sprawę należało rozpatrzeć w całokształcie z uwzględnieniem i wyjaśnieniem wskazanych, istotnych przecież dla jej rozstrzygnięcia okoliczności. Sytuacja, w której organ analizuje materiał w sposób szczątkowy nie pozwala uznać, że postępowanie takie prowadzone jest w sposób budzący zaufanie jego uczestników do państwa. W ocenie sądu wniosku skarżącej nie może dyskwalifikować to, że złożyła go ona 8 miesięcy po ustaniu ostatniego zatrudnienia, ponieważ jej mąż w tym czasie był już osobą niepełnosprawną. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku i wyjaśnią przytoczone wyżej okoliczności oraz odniosą się do nich w swoim rozstrzygnięciu. Stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego należało w pkt 1 uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł w pkt 2, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono w pkt 3 na stosownie do art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło