II SA/Ol 632/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego,( dalej: PINB), decyzją z dnia [...] r. po rozpatrzeniu wniosku R. L. i M. Z. zatwierdził projekt budowlany zamienny dotyczący przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się w E. przy ul. W. Jednocześnie na inwestorki nałożony został obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że prowadzone postępowanie miało na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Zmiany w budynku zostały zbadane i ocenione przez osoby uprawnione w orzeczeniach i opiniach technicznych. Przedłożony projekt spełnia wymogi co do zgodności z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego dalej: P.b. ( Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ). Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła D. P. zarzucając, że wydana decyzja stanowi próbę zalegalizowania przestępstwa budowlanego. Zalegalizowana została również ta część budynku usytuowana na granicy z działką skarżącej. Konieczne jest orzeczenie rozbiórki celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z przepisami. Decyzją z dnia [...] r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "WINB"), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania prowadzonego od 2008 r. Wskazał, że jest związany oceną prawną dokonaną przez sąd w sprawie II SA/Ol 202/18, w wyroku tym sąd przesądził o prawidłowości zastosowania art. 51 P.b. Niniejsze postępowanie nie dotyczy samowoli budowlanej, a odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przedłożony projekt po analizie organu I instancji został uznany za zgodny z przepisami, zaś art. 51 ust. 4 P.b. wprost wskazuje co powinien zrobić organ nadzoru budowlanego w przypadku przedłożenia projektu zamiennego. Skarżąca nie zakwestionowała prawidłowości, czy kompletności projektu zamiennego oraz nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogły mieć wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie. W wywiedzionej skardze D. P. zażądała stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, wskazując na przewlekanie sprawy przez organy i poświadczanie nieprawdy, co do kluczowych okoliczności. Trzecia kondygnacja budynku sąsiadów została wybudowana bez pozwolenia na budowę na granicy z działką skarżącej. Pogwałcony został wyrok NSA z 1989 r., podobnie jak wyrok sądu karnego z 1994 r., zaś w postępowaniu naprawczym dotyczącym przestępstwa budowlanego obowiązkowe jest doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami technicznymi szczególnie o usytuowaniu. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 poz. 1842 ze zm.), wobec uznania rozpoznania sprawy za konieczne w związku z obowiązkiem terminowego rozpoznania sprawy, istnieniem zagrożenia dla życia i zdrowia stron oraz brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co wynika z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana sprawa stanowi kontynuację prowadzonych od wielu lat postępowań przed organami administracji i sądem administracyjnym, dlatego też w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na zapadłe wcześniej orzeczenia sądowe. WSA w Olsztynie wydawał orzeczenia w dniu 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 730/09, w dniu 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15 oraz 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 202/18. Powyższe powoduje, że zarówno organy, jak i sąd w składzie rozpoznającym obecnie niniejszą sprawę, są związane wykładnią, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w zapadłych w tej sprawie wyrokach. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponownie rozpatrując sprawę organy oraz orzekający aktualnie sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w przywołanych wyżej wyrokach. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Już z dwóch pierwszych wyroków tj. w sprawach II SA/Ol 730/09 i II SA/Ol 1381/15 wynikał obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Ostatecznie tę kwestię przesądził prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z 29 stycznia 2019 r., w sprawie II SA/Ol 202/18. Wówczas to sąd potwierdził, że wylot przewodu kominowego został zlikwidowany, a miejsce po kominie zabezpieczone dachówką ceramiczną. Likwidacja przedmiotowego wylotu przewodu dymowego spowodowała, iż usunięta została jego niezgodność względem skraju korony drzewa znajdującego się na nieruchomości należącej do skarżącej. Organy obu instancji nie stwierdziły - i znajduje to potwierdzenie w aktach sprawy - innego naruszenia przepisów w związku z dokonanymi istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. A zatem brak było podstaw do wydawania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie sądu wówczas orzekającego konieczność nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego została już "przesądzona" we wcześniejszych wyrokach sądu. W tej sytuacji wyrokiem sądu potwierdzona została prawidłowość zastosowania postępowania naprawczego, jak i zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 51 ust 1 pkt 3 P.b. Zatem, obowiązkiem inwestorów było przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, który musi być opracowaniem kompleksowym, obejmującym całość zamierzenia budowlanego, podlega także w całości sprawdzeniu przez organu nadzoru budowlanego, a zatwierdzenie tego projektu jest możliwe po stwierdzeniu jego zgodności ze wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Celem tego postępowania jest doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przy czym pamiętać należy, że po likwidacji przewodu kominowego nie stwierdzono, aby inne odstępstwa od projektu budowlanego naruszały przepisy prawa. Podkreślić należy, że projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu jak projekt pierwotny i dopiero po sprawdzeniu spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 P.b. możliwe jest jego zatwierdzenie. Organ nie jest jednak uprawniony do prowadzenia ustaleń faktycznych, czy przyjęte rozwiązania konstrukcyjne projektu są prawidłowe. Uprawnienia kontrolne organu zostały ograniczone do przypadków ściśle określonych w art. 35 ust. 1 P.b., a orzecznictwo sądowe jest w tym przypadku jednolite i utrwalone ( np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2008 r. w sprawie II OSK 940/07, z dnia 3 lutego 2017 r. w sprawie II OSK 1323/15 ). Podkreślić należy to projekt budowlany zamienny po poddaniu go analizie został uznany za zgodny z przepisami prawa, również skarżąca nie zgłosiła żadnych merytorycznych zastrzeżeń do przedłożonego projektu zamiennego ograniczając się do argumentacji wcześniej podnoszonej. Natomiast za organami administracji powtórzyć należy, że w 2002 r. Prezydent E. wydał decyzję o pozwoleniu na budowę w zakresie wykusza na poziomie I piętra w budynku przy ul W. Organ wówczas zaakceptował m. in. budowę na granicy nieruchomości od strony działki przy ul. W. oraz nadbudowę budynku nad garażem i pomieszczeniem gospodarczym. Procedura określona w art. 51 ust. 4 P.b. ma na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem w zakresie stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i cel ten został osiągnięty, dlatego też sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.