II SA/Ol 635/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółdzielni na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 – sentencja postanowienia Spółdzielnia wniosła do tut. Sądu skargę na opisaną w sentencji decyzję Wojewody w przedmiocie pozwolenia na budowę. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentowała, że rozpoczęcie budowy budynku wielorodzinnego w oparciu o wydaną decyzję o pozwoleniu na budowę spowoduje trudne od odwrócenia skutki zarówno dla strony jako współwłaściciela nieruchomości sąsiadujących z inwestycją, na którą wydano pozwolenie na budowę, na którą ma ona bezpośrednie oddziaływanie, jak również dla inwestora- w postaci rozpoczęcia, a nawet znacznego zaawansowania robót budowlanych, a także dla osób trzecich, które mogą być potencjalnymi nabywcami nieistniejących jeszcze lokali mieszkalnych (w formie umowy przedwstępnej). W przypadku uchylenia decyzji powrót do stanu poprzedniego będzie możliwy jedynie przy dużym nakładzie sił i środków i będzie wymagał dużo czasu. Rozpoczęcie inwestycji, a następnie uchylenie wadliwych decyzji spowodować może również znaczną szkodę finansową nie tylko dla inwestora, ale również innych osób trzecich, które dokonały przedpłat na lokale mieszkalne mające powstać w toku tej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania sądowoadministracyjnego, skarga do sądu administracyjnego nie powoduje, co do zasady, wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu - art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.). W razie wniesienia skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję może wstrzymać z urzędu lub na wniosek skarżącego wykonanie aktu (art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Po przekazaniu skargi, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 p.p.s.a., ale tylko wówczas jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji obciąża wnioskodawcę. By Sąd mógł stwierdzić czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z 22.02.2008r., sygn. II OZ 131/08 - niepubl.). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zaskarżona decyzja dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z dwoma garażami podziemnymi i dwoma zjazdami do garaży, instalacją zewnętrzną kanalizacji, murami oporowymi, totemem. Decyzja ta nadaje uprawnienia na dokonanie zabudowy, a realizacja tego uprawnienia, tzn. podjęcie prac budowlanych zależy wyłącznie od woli inwestora. Jednakże ryzyko związane z wykonywaniem prac budowlanych, mimo zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego, spoczywa na inwestorze. To on w razie uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, będzie zobligowany do podjęcia działań mających na celu przywrócenie stanu poprzedniego. Choć sam fakt wzniesienia obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny wiąże się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, to jednak na inwestorze spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego. Rozpoznanie przez sąd administracyjny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji następuje z uwzględnieniem wniosku skarżącego jaki i interesów inwestora, tj. przy uwzględnieniu interesów prawnych i stanowisk wszystkich uczestników postępowania (por. postanowienie NSA z 14.11.2007, sygn. II OZ 1122/07 - niepubl.). Zgodzić się należy z postanowieniem NSA z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 1026/2005, że "wykonywanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, jest realizacją "prawa zabudowy", określonego w art. 4 Prawa budowlanego, w związku z czym wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę powinno mieć charakter wyjątkowy, kiedy zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Prawo zabudowy, będące fundamentalną zasadą Prawa budowlanego, jest prawem podmiotowym każdego, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jest więc po części też realizacją konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w przepisach art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie." (publ. w systemie informacji prawniczej - LexPolonica nr 409847). Mając na uwadze powyższe względy, w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim wskazać należy, że kwestia potencjalnej niedogodności dla nieruchomości sąsiedniej ze strony inwestora realizującego określone zamierzenie budowlane, o ile nie wykracza ponad przeciętną miarę, nie może być uznana za którekolwiek z niebezpieczeństw z art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1391/14). Przy każdej inwestycji właściciele nieruchomości sąsiednich mogą być narażeni na pewne niedogodności, związane z budową. Jednak aby przyjąć, że niedogodności te mogą wiązać się ze szkodami materialnymi albo będą przekraczać zwykłe skutki realizacji inwestycji, której projekt zatwierdzono, nie wystarczą same ogólnikowe twierdzenia strony skarżącej. Należy także stwierdzić, iż wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę w zasadzie nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy przede wszystkim inwestora, a jedynie w niektórych przypadkach może odnosić się także do innych podmiotów. "Kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim sąd rozstrzygnie wniesioną przez sąsiada skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się wyłącznie na ryzyko inwestora, który musi być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie spowoduje konieczność poniesienia kosztów związanych z rozbiórką wznoszonego obiektu budowlanego" (por. postanowienie NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 22/05). W przedmiotowej sprawie to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd. Na nim bowiem spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. Także argument o trudnych do odwrócenia skutkach jest zbyt ogólny, by mógł uzasadniać udzielenie ochrony tymczasowej. Odnosząc się do kwestii szkody finansowej wskazać należy że potencjalne roszczenia o charakterze pieniężnym z natury rzeczy mają skutki odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi zapłacone kwoty podlegać będą zwrotowi tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przypomnieć należy w tym miejscu, że jeśli po osądzeniu sprawy Sąd stwierdzi wady uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji, to zarówno organy jak i inwestor będą zobowiązane te wady wyeliminować, co może się wiązać albo z odmową realizacji inwestycji albo z doprowadzaniem jej do stanu zgodnego z prawem, a więc de facto wyeliminowania szkodliwego oddziaływania, jeśli wady będą z nim związane. Ocena Sądu zawarta w wyroku nie ma związku z etapem realizacji inwestycji (stanu jej zaawansowania). Oznacza to w istocie, że to inwestor (niebędący w sprawie niniejszej skarżącym), a nie Skarżący, ponosi ryzyko realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę, które jest zaskarżone do sądu i którego legalności sąd jeszcze nie ocenił wyrokiem. Rolą tutejszego Sądu dopiero przy rozpoznaniu sprawy w jej głównym nurcie jest ocena, czy inwestycja może być realizowana na podstawie wydanego pozwolenia na budowę, które powinno być zgodne z prawem. Na marginesie Sąd zauważa, iż brak przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o losie skargi. Zostanie ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienie i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.