II SA/Ol 636/10
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-10-25
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego od rozpoznania sprawy jest uzasadniony, gdy skarżący powołuje się na wcześniejsze rozpatrywanie przez tych samych sędziów jego skarg na organy administracji oraz wniosków o wyłączenie innych sędziów?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoby te złożą oświadczenie o braku stosunku osobistego lub innych okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Samo rozpatrywanie przez sędziów wcześniejszych skarg strony lub wniosków o wyłączenie innych sędziów, nawet z różnymi skutkami procesowymi, nie stanowi podstawy do wyłączenia z mocy prawa ani nie świadczy o braku bezstronności.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył wniosek o wyłączenie sędziów NSA, sędziów WSA w Olsztynie oraz referendarzy sądowych od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/OI 636/10. Uzasadnił to podejrzeniem braku obiektywizmu, wskazując na wcześniejsze rozpatrywanie przez nich jego spraw, w tym wniosków o wyłączenie innych sędziów oraz skarg na organy administracji. Sędziowie i referendarze złożyli oświadczenia o braku stosunku osobistego mogącego wywołać wątpliwości co do ich bezstronności i braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego NSA, sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz referendarzy sądowych od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/OI 636/10.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o wyłączenie sędzi NSA "[...]", sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: "[...]" oraz referendarzy sądowych: "[...]" od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/OI 636/10 ze skargi A. Z. na niewykonanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędzi NSA "[...]" , sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: "[...]" oraz referendarzy sądowych: "[...]" od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/OI 636/10.
II SA/OI 636/10
UZASADNIENIE
A. Z. dnia 19 września 2011r. złożył wniosek na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a i art. 19 p.p.s.a. o wyłączenie sędzi NSA "[...]" , sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: "[...]" oraz referendarzy sądowych : "[...]" od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/OI 636/10.
Wniosek uzasadnił tym, że zachodzi uzasadnione podejrzenie braku obiektywizmu tego Sądu i w/w sędziów. Skarżący wskazał, że domagał się już ich wyłączenia w innych sprawach. Sędziowie rozpatrywali wnioski wniesione przez skarżącego o wyłączenie sędziów. Ponadto rozpatrywali jego skargi na organy administracji z różnymi skutkami procesowymi, a wydane przez nich orzeczenia były zaskarżane do NSA w Warszawie.
Sędzia NSA "[...]" , sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: "[...]" oraz referendarze sądowi: "[...]" w złożonych oświadczeniach wskazali, że między nimi a stroną nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto dodatkowo podnieśli, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 18 § 1 p.p.s.a, wedle których zachodziłaby podstawa do wyłączenia ich z mocy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Przepis ten dodany do katalogu wyłączeń z art. 18 p.p.s.a. na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 1736) wszedł w życie z dniem 23 października 2009 r., rozszerzając katalog wyłączeń z art. 18 p.p.s.a. Jak powszechnie wskazuje się w doktrynie (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na "sprawę administracyjną" w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Natomiast art. 19 p.p.s.a. dotyczy wyłączenia sędziego z powodu braku jego bezstronności. Przepis ten obejmuje tylko te sytuacje, w których przyczyną braku bezstronności jest stosunek osobisty sędziego ze stroną w rozumieniu art. 12 p.p.s.a. lub jej przedstawicielem. Stosunek ten należy rozumieć przede wszystkim jako stosunek emocjonalny. Może to być także stosunek natury gospodarczej, jednakże zależności tej nie należy traktować jako przyczyny, która z reguły uzasadnia wyłączenie sędziego (A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r.). Istnieniu takich relacji pomiędzy stroną a sędziami i referendarzami wymienionymi we wniosku przeczą złożone przez nich oświadczenia. Zarzutu braku bezstronności nie można zarzucić sędziom czy też referendarzom tylko na tej podstawie, że rozpatrywali jego skargi na organy administracji z różnymi skutkami procesowymi, a wydane przez nich orzeczenia były zaskarżane do NSA w Warszawie.
Należy zwrócić uwagę, że chodzi tu o brak tego rodzaju związków, które utrudniałyby postępowanie bezstronne z uwagi na istnienie okoliczności mogących skłaniać sędziego lub referendarza do kierowania się względami kwalifikowanymi jako stronnicze (własnym interesem, więzami rodzinnymi, uczuciowymi). Brak jest przesłanek wskazujących, że sędziowie i referendarze nie znajdują się w sytuacji bezstronności. Dopiero wykazanie braku sytuacji bezstronności może prowadzić do postępowania stronniczego, choć istnienie określonych względów nie jest równoznaczne z kierowaniem się (czy uwzględnianiem ich ) we własnym postępowaniu. Niemniej jednak istotne jest, że po pierwsze, wspomniany brak możności kontroli rzeczywistych motywów sędziego lub referendarza uzasadniałby podejrzenie o wpływ tych okoliczności na treść podejmowanych rozstrzygnięć. Po drugie zaś , wydaje się dość oczywiste, iż znajdowanie się w sytuacji, w której sędziego lub referendarza łączą ze stroną lub sprawą określone powiązania, znacznie utrudnia mu psychologicznie podejmowanie rozstrzygnięć. ( por. Zygmunt Tabor , Bezstronność sędziego, WP LexsisNexsis ).
Sędzia NSA "[...]" , sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: "[...]" oraz referendarze sądowi : "[...]" w złożonych oświadczeniach wskazali, że między nimi a stroną nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto dodatkowo podnieśli, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 18 § 1 p.p.s.a, wedle których zachodziłaby podstawa do wyłączenia ich z mocy prawa. Skoro sędziowie i referendarze, których dotyczy wniosek, złożyli oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie, prawdziwość ich oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o ich wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., a w odniesieniu do referendarzy także art. 24 p.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło