II SA/Ol 643/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi T. E. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznych polegających na zameldowaniu 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Ol 643/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 czerwca 2004r. Burmistrz Miasta B. odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały T. E. z dziećmi A., K., S. i P. w lokalu nr "[...]" w R. W uzasadnieniu podano, iż 5 października 1999r. organ meldunkowy dokonał zameldowania na pobyt stały T. E. z dziećmi A., K. i S. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego J. E. przez właścicielkę lokalu – H. S. Natomiast dziecko P. E. urodzone "[...]"r. zostało z urzędu zameldowane pod adresem matki. Ustalono, iż T. E. zamieszkuje w lokalu nr "[...]" w R. od 1991r. i zamieszkiwała tam także w dacie dokonania czynności meldunkowej. Z oświadczenia J. E. wynika, iż dokonując zameldowania T. E. z dziećmi działał w dobrej wierze, gdyż nie wiedział o sprzeciwie siostry – właścicielki lokalu - odnośnie meldunku i nie zgłaszała ona żadnych zastrzeżeń co do zajmowania lokalu przez T. E. Wskazano, iż wprawdzie H. S. powołuje się na swoje oświadczenie złożone w organie meldunkowym odnośnie sprzeciwu co do meldunku, lecz dokument ten nie zawiera potwierdzenia wpływu do organu. Podano, iż wyrokiem z dnia 27 maja 2002r. Trybunał Konstytucyjny uznał, iż art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który uzależniał zameldowanie od potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu jest niezgodny z Konstytucją. W związku z tym organ oceniał jedynie, czy osoby zameldowane w lokalu przebywały w nim w dacie dokonania czynności meldunkowej. Biorąc zaś pod uwagę poczynione ustalenia nie znaleziono podstaw do uchylenia przedmiotowej czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu. Wskazano przy tym, iż meldunek jest tylko rejestracją miejsca pobytu i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Natomiast wymeldowanie może nastąpić jedynie w przypadku trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu lub opuszczenia lokalu na skutek eksmisji orzeczonej przez sąd. Od decyzji tej odwołała się H. S. , wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, iż notarialne zastrzeżenie dotyczące meldowania osób trzecich w lokalu nr "[...]" w R. zostało sporządzone na z polecenia urzędu meldunkowego w B. i tam złożone do akt. Nie jest jednak w stanie wyjaśnić, dlaczego na dokumencie tym brak jest potwierdzenia jego wpływu. Wskazała także na fakt, iż pomimo zamieszkiwania od 1991r. T. E. zameldowała się w przedmiotowym lokalu dopiero w 1999r. Decyzją z dnia 9 sierpnia 2004r. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, iż istota uchylenia czynności materialno-technicznej w postaci zameldowania polega na tym, że organ administracji stwierdza bezspornie iż czynność ta była chybiona, niezgodna z prawem w czasie jej dokonania. Obowiązujące w 1999r. przepisy określały, iż przy dopełnianiu obowiązku meldunkowego na pobyt stały lub czasowy powyżej 2 miesięcy należało przedstawić potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie. W związku z tym nakazano organowi pierwszej instancji wyjaśnienie, czy notarialne pełnomocnictwo z dnia 15 lutego 1989r. udzielone J. E. przez H. S. upoważniało pełnomocnika do wyrażenia zgody na zameldowanie T. E. wraz z dziećmi w przedmiotowym lokalu oraz czy wyrażenie przez niego zgody na to zameldowanie przekroczyło tzw. zwykły zarząd. Ponadto wskazano, iż czynność zameldowania nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Wyjaśniono także, iż wszelkie spory cywilnoprawne dotyczące zarządzania nieruchomością należy kierować do sądu cywilnego. Na tę decyzję skargę wniosła T. E. Zarzuciła, iż powołany przez organ odwoławczy przepis uzależniający zameldowanie od potwierdzenia uprawnień do lokalu został uznany za niezgodny z Konstytucją, a w związku z tym nie rozumie na jakiej podstawie miałby być stosowany w jej sprawie i to z mocą wsteczną. Podała, iż w lokalu nr "[...]" w R. zamieszkuje od 1991r. i wprowadziła się do niego za zgodą H. S. i jej brata, będącego pełnomocnikiem notarialnym właścicielki lokalu. W dacie zameldowania zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu i przebywa w nim nadal. Podniosła, iż zarówno H. S., jak i jej pełnomocniczka w sprawie – K. W. wiedziały o fakcie zameldowania jej w przedmiotowym lokalu i nie zgłaszały w tym zakresie żadnego sprzeciwu, a także nie żądały wynagrodzenia z tego tytułu. Wyjaśniła, iż do czasu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie pełnomocnik notarialny – J. E. nie wiedział o oświadczeniu H. S. odnośnie sprzeciwu co do meldowania osób trzecich. Zarzuciła przy tym, iż przedłożone kserokopie oświadczeń właścicielki lokalu różnią się od siebie, zaś twierdzenie K. W. iż była świadkiem złożenia tego oświadczenia w urzędzie jest niewiarygodne, zwłaszcza iż jest ona osobiście zainteresowana sprawą z powodu nabycia przedmiotowego lokalu już po wszczęciu postępowania. Podniosła ponadto, iż córki H. S., które nabyły przedmiotowy lokal przejęły go wraz z korzyściami i ciężarami obciążającymi nabytą nieruchomość, zaś ich wiarygodność podważa fakt, iż podały nieprawdziwe dane o miejscu zamieszkania. W związku z powyższym skarżąca wniosła o rozpatrzenie sprawy, podnosząc iż ze względu na dzieci nie wymelduje się dobrowolnie z lokalu, chyba że otrzyma lokal zastępczy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż decyzja organu odwoławczego nie rozstrzygała sprawy merytorycznie, zaś zapis odnośnie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem znalazł się w uzasadnieniu decyzji omyłkowo. Wyjaśniono ponadto, iż podjęcie decyzji merytorycznej wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy podnieść, iż zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego prawo do złożenia odwołania przysługuje stronie. Pojęcie strony definuje art. 28 Kpa, stanowiąc iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 lutego 1997r. sygn. akt OPS 9/96 (ONSA 1997, z. 3 poz. 102) stwierdził, iż istnienie interesu prawnego oznacza w istocie związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić i - w konsekwencji – decyzją administracyjną, stanowiącą rozstrzygnięcie sprawy, czyli autorytatywne ustalenie tych uprawnień lub obowiązków. Przy czym zgodnie z powszechnie przyjmowanym w literaturze i orzecznictwie poglądem interes prawny może znajdować oparcie w przepisach szeroko rozumianego prawa materialnego - nie tylko prawa administracyjnego, ale także np. prawa cywilnego. W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła H. S., która w toczącym się postępowaniu występowała jako właścicielka lokalu nr "[...]" w R. Jednakże z wypisu z księgo wieczystej według stanu na dzień 3 lipca 2004r. wynika, iż właścicielami przedmiotowego lokalu na podstawie umowy notarialnej z dnia 15 kwietnia 2004r. zostały K. W. i E. S. po ½ części. Odwołanie wniesione przez H. S. wpłynęło do organu w dniu 12 lipca 2004r., a zatem w dacie w której zgodnie z wypisem z księgi wieczystej nie była już właścicielką lokalu. W związku z tym zachodzi uzasadniona wątpliwość co do skuteczności jej odwołania. Organ odwoławczy winien zatem najpierw ustalić, czy H. S. w chwili wniesienia odwołania miała interes prawny w toczącym się postępowaniu, a tym samym czy istniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia jej odwołania. Wyjaśnić przy tym należy, iż wprawdzie prawdopodobnie okoliczność ta nie była znana organowi odwoławczemu w dacie orzekania, lec zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Wobec powyższego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.