II SA/Ol 643/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 21 sierpnia 2025 r. nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). Wójt Gminy L. (dalej jako: Wójt) wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej jako: Kolegium) z 21 sierpnia 2025 r., uchylającą w całości decyzję z 3 kwietnia 2025 r. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy L. przez Sekretarza Gminy Lubawa w sprawie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pn.: Budowa od podstaw 9 budynków inwentarskich wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną na dz. nr (...),(...),(...) obręb (...) L. gm. L. i ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn.: Budowa od podstaw 9 budynków inwentarskich wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą techniczną na dz. nr (...),(...),(...) obręb (...) L. gm. L. w proponowanym przez inwestora wariancie. Zarzucono naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 80, art. 82 art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 51 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 poz. 1839 ze zm.), art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.) oraz przepisów k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie. Podano, że Gmina Wiejska L. nie miała legitymacji strony w przedmiotowym postępowaniu, a w myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawowo przyznano takie uprawnienie (art. 50 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez Wójta, a jej przedmiotem jest decyzja Kolegium, którą uchylono wydane przez Wójta rozstrzygnięcie i ustalono środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia. Należy zatem zauważyć że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ administracji publicznej, który wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną w sprawie, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w sprawie na decyzję administracyjną wydaną w wyniku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04, dostępny w CBOSA). Pogląd ten uzasadniony jest faktem, że organ wydający decyzję w pierwszej instancji nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. Ponadto dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w danej sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (zob. wyrok NSA z 30 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1579/16, dostępny w CBOSA). Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane także w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r. (sygn. akt I OPS 2/15, dostępne w CBOSA), w której wskazano, że w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób stanowczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. W uzasadnieniu tej uchwały NSA podkreślił, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest w związku z tym stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różne pozycje - raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy. Tym samym, ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostek samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego. W tej sytuacji uznać należało, że Wójt występujący w niniejszej sprawie jako organ administracyjny, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium, wydaną w trybie odwoławczym. W konsekwencji skarga wniesiona przez Wójta jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.