II SA/Ol 646/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-10-16
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca dochody z pracy i działalności gospodarczej oraz posiadane nieruchomości, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd odmówił ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Dochody skarżącego i jego żony, a także posiadany przez nich majątek w postaci nieruchomości, wskazują na możliwość pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący L. L. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą rozbiórki budynku letniskowego. We wniosku przedstawił swoje oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z żoną i bezrobotnym synem, posiadane nieruchomości oraz dochody z pracy i działalności gospodarczej. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. L. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. L. na decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki budynku letniskowego postanawia odmówić ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego.
We wniosku z dnia "[...]" (data nadania), złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – L. L. wniósł o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu odniósł się do przedmiotu skargi. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dorosłym synem, który zgodnie z rubryką nr 10 jest osobą bezrobotną bez dochodu. W rubryce nr 7.1. skarżący wykazał mieszkanie o pow. "[...]", nieruchomość rolną o pow. "[...]" oraz garaż o pow. "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochody: własny ze stosunku pracy w wysokości "[...]" oraz żony z tytułu działalności gospodarczej w wysokości "[...]".
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny, o którym mowa w przytoczonym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż strona nie jest w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 844/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem wykazanie przez stronę, że poniesienie kosztów postępowania pogorszy sytuację materialną jej i jej rodziny. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie tych kosztów spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych ich potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi bowiem instytucję wyjątkową, dlatego też powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W konsekwencji, jeżeli strona ma środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, bądź też posiada majątek, szczególnie nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach postępowania (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 725-728 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca ustanowienie dla skarżącego radcy prawnego. Zauważyć należy, iż wysokość dochodu zarówno skarżącego, jak i jego żony, znacznie przewyższa wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Mając zatem na uwadze wysokość dochodów małżonków (łącznie "[...]"), przyjąć należy, że przy rozsądnym gospodarowaniu, umożliwiają one nie tylko zabezpieczenie środków na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb 3-osobowej rodziny, ale również pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. We wniosku skarżący nie wykazał bowiem, że poniesienie pełnych kosztów postępowania nie jest możliwe – czy to ze względu na określonego rodzaju wydatki, których ponoszenie w przypadku rodziny skarżącego jest obecnie konieczne, czy też wyższą od przeciętnej, a uzasadnioną sytuacją jego rodziny, wysokość określonych wydatków niezbędnych. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżący i jego żona posiadają również nieruchomości – nieruchomość rolną, mieszkanie i garaż. Co do zasady posiadany majątek może natomiast przynosić potencjalne pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych.
W konsekwencji, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, że nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym.
W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło