II SA/Ol 651/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2011r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania 1\ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2\ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3\ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Burmistrza G. orzeczono o wymeldowaniu G. P. z miejsca pobytu stałego w G. przy ul. K. 19/5. W uzasadnieniu podkreślono, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności ma na celu rejestrację danych o faktycznym miejscu pobytu osób i służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Wskazano, iż ze zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika, iż G. P. nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały co najmniej od kilku lat. Na trwały charakter opuszczenia przedmiotowego lokalu wskazuje założenie ośrodka interesów życiowych w nowym miejscu, tj. w lokalu mieszkalnym przy ul. K. 11/28 w G., a także okoliczność wieloletniego zamieszkiwania przez G. P. pod innym adresem i przeniesienia pod ten adres swoich rzeczy osobistych. W ocenie organu spełniona została również przesłanka dobrowolności opuszczenia lokalu, bowiem jak wynika z wyjaśnień strony oraz zeznań świadków G. P. opuścił lokal mieszkalny położony przy ulicy K. 19/5 w G. wraz z rodzicami z własnej woli i obecnie nie ma zamiaru powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały, co więcej nie wyobraża sobie możliwości zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Zaznaczono przy tym, iż okoliczność jednokrotnego nocowania wymienionego w lokalu przy ul. K. 19/5 nie wpływa na ocenę stanu faktycznego w niniejszej sprawie, gdyż pobyt ten nie nosił znamion powrotu i ponownego zamieszkania w spornym lokalu, a stanowił jedynie czynność pozorną i okazjonalną. Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. P., żądając jej uchylenia. Podniósł, iż sytuacja rodzinna jest bardzo skomplikowana, a okoliczności, z powodu których rodzina nie może zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu są bardzo zawiłe. Dodał, iż wszystkie dane i cały opis sytuacji znajduje się w aktach Urzędu Miasta w G., bowiem obecnie sprawa dotycząca konfliktu rodzinnego o mieszkanie będzie rozpatrywana przez Radę Miasta w G. Zaznaczył, iż chce wrócić do spornego lokalu, a składając wcześniejsze wyjaśnienia sądził, że nie ma szans na rozwiązanie konfliktu rodzinnego, a tym samym powrotu do lokalu. Jednak obecnie sytuacja zmieniła się, gdyż rodzice odwołującego się nie zostali wymeldowani z przedmiotowego lokalu, a zajęcie się sprawą przez Radę Miasta w G. w ocenie G. P. pomoże w rozwiązaniu wieloletniego konfliktu rodzinnego i umożliwi zamieszkanie im w przedmiotowym lokalu. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż organ pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadzących do właściwych wniosków. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że G. P. nie mieszka w lokalu przy ulicy K. 19/5 w G., ale w lokalu przy ulicy K. 11/28 w G. Okoliczność opuszczenia lokalu, w którym wymieniony był zameldowany, została potwierdzona nie tylko przez przesłuchanych w sprawie świadków – sąsiadów i członków rodziny, ale przez samego zainteresowanego. Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, iż miejscem pobytu danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, przedmioty do higieny osobistej), przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, iż G. P. powyższych czynności nie wykonuje w spornym lokalu, a tym samym lokal ten nie stanowi jego centrum życiowego. Jednocześnie organ podkreślił, iż opuszczenie przedmiotowego mieszkania było efektem dobrowolnej decyzji rodziców zainteresowanego o zmianie miejsca ich wspólnego pobytu, w związku z czym, nie można uznać, że G. P. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały pod jakimkolwiek przymusem. Organ pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, iż wymieniony opuścił sporny lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Ponadto opierając się na orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, iż długotrwały, utrzymujący się przez kilka lat stan faktyczny, w którym osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, a przebywając w tym czasie w innym lokalu nie wykazuje zamiaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyraźnie wskazuje na znamiona trwałości opuszczenia lokalu i winno skutkować wydaniem decyzji o wymeldowaniu w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, a jak wynika z całości zebranego materiału dowodowego G. P. do chwili podjęcia wiadomości o wszczęciu przez organ postępowania administracyjnego w sprawie jego wymeldowania z przedmiotowej nieruchomości nie przejawiał woli trwałego zamieszkania w budynku przy ulicy K. 19/5 w G. oraz nie podejmował żadnych czynności, które by o tym świadczyły. Natomiast okoliczność spędzenia przez wymienionego jednej nocy w spornym mieszkaniu, nie może wpłynąć znacząco na ocenę stanu faktycznego badanej sprawy, gdyż pobyt ten nie nosił znamion powrotu i ponownego zamieszkania w tym lokalu, a jedynie stanowił czynność pozorną i okazjonalną. Organ zaznaczył, iż opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal, co więcej pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu. W ocenie organu odwoławczego sporny lokal nie stanowi miejsca pobytu stałego G. P. od kilku lat, bowiem od dnia opuszczenia mieszkania żadne podstawowe funkcje życiowe nie są realizowane w miejscu jego zameldowania, do czego przyznaje się sam odwołujący. Organ odwoławczy podkreślił, iż zameldowanie służy wyłącznie potwierdzeniu faktu pobytu w danym lokalu i nie wynika z niego żadne uprawnienie do zamieszkiwania w tym lokalu, jak również nie stanowi faktu posiadania tytułu prawnego, bowiem prawo własności potwierdzone jest m.in. aktem notarialnym, wypisem z księgi wieczystej. Organ drugiej instancji zaznaczył również, iż podnoszona przez odwołującego się okoliczność wieloletniego konfliktu rodzinnego nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem zdarzenia przyszłe, a tym samym potencjalne i niepewne, nie mogą przesądzać o wyniku postępowania administracyjnego o wymeldowanie, w którym organ meldunkowy rozstrzyga w oparciu o bezspornie ustalony stan faktyczny istniejący w dniu orzekania. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. G. P., żądając jego uchylenia. Skarżący podniósł, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, a jego słowa i złożone w sprawie wyjaśnienia zostały błędnie zinterpretowane. Podał, iż jego rodzice zawsze starali się zamieszkiwać w mieszkaniu przy ulicy K. 19/5 w G., ale wieloletnie konflikty rodzinne to utrudniały. Spór o przedmiotowe mieszkanie toczy się od wielu lat i nadal ta sprawa wywołuje w nim wiele emocji. Skarżący dodał, iż tylko on został wymeldowany z mieszkania, mimo iż prowadzone były także postępowania o wymeldowanie jego rodziców oraz małoletniej siostry. Zaznaczył, iż chce mieszkać w przedmiotowym lokalu i nadal podejmuje działania, aby wrócić do tego mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i przedstawioną argumentację. Podkreślono, iż w toku postępowania wykazano ponad wszelką wątpliwość, iż pobyty skarżącego w przedmiotowym mieszkaniu mają charakter sporadyczny i krótkotrwały. Zebrany materiał dowodowy oraz występujące w sprawie okoliczności jednoznacznie dowodzą, iż niezbędne do wymeldowania przesłanki zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego na czas powyżej 3 miesięcy, jest zobowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku, gdy nie dopełni ona tego obowiązku, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie jej wymeldowania (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Zatem wymeldowaniu w drodze decyzji administracyjnej podlega osoba, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można zaś mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Przy czym wskazać należy, iż zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2007r. (Sygn. akt II OSK 133/06, LEX 327831) opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. W niniejszej sprawie organ uznał, iż skarżący opuścił dotychczasowe miejsce stałego zameldowania w sposób dobrowolny i trwały. Jednak w ocenie Sądu organ nie przeprowadził w tym zakresie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, zgodnie z regułami określonymi w art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ dokonał bowiem jedynie ustaleń odnośnie faktu nieprzybywania skarżącego w miejscu stałego zameldowania, pomijając kwestię dobrowolności opuszczenia tego miejsca. Należy zaś wskazać, iż zeznań świadków przesłuchanych w sprawie, a mianowicie Z. G. i T.G. wynika, iż skarżący opuścił dotychczasowe miejsce stałego pobytu w 2002r. Biorąc pod uwagę datę urodzenia strony – jak wynika z karty osobowej mieszkańca jest to 12 sierpień 1990r. - stwierdzić należy, iż w chwili opuszczenia lokalu był osobą małoletnią. W tej sytuacji trudno mówić o dobrowolnym opuszczeniu lokalu lub zamiarze jego opuszczenia przez samego skarżącego, skoro w myśl art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Zatem w takim przypadku kwestię opuszczenia lokalu i dobrowolności tego opuszczenia winno się badać w kontekście dobrowolności opuszczenia lokalu przez rodziców. Ze skargi wynika, iż postępowanie dotyczące wymeldowania toczyło się także w odniesieniu do rodziców skarżącego, tj. M. i A. P., lecz – jak podał skarżący – zakończyło się dla nich pozytywnie. W aktach sprawy brak jest decyzji wydanych w tych sprawach, a organ do argumentu tego w ogóle się nie odniósł. Zważyć zaś należy, iż skoro odmówiono wymeldowania rodziców skarżącego z lokalu, to organ musiał dojść do przekonania, iż nie opuścili oni w sposób dobrowolny i trwały przedmiotowy lokal. W tej sytuacji wątpliwości budzi dobrowolność opuszczenia lokalu przez skarżącego. Niedopuszczalna jest przy tym taka sytuacja, w której ten sam stan faktyczny jest różnie oceniany przez ten sam organ. Narusza to bowiem jedną z podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, określoną w art. 8 Kodeksu. Organ winien zatem ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mając na uwadze powyższe wskazania. Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania stosownie do art. 200 powołanej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.