II SA/Ol 651/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 651/17 w sprawie ze skargi W.N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wyliczenia i zwrotu części uposażenia postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 3 października 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 651/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę W.N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w E. z dnia "[...]" w sprawie wyliczenia i zwrotu zawieszonej części uposażenia wraz z obligatoryjnymi podwyżkami tego uposażenia wprowadzonymi w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, sporządzonym na wniosek skarżącego, został doręczony wymienionemu w dniu 30 października 2017 r. Następnie w dniu 24 listopada 2017 r. do tut. Sądu wpłynęła sporządzona osobiście przez skarżącego skarga kasacyjna od przedmiotowego wyroku. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 651/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniesioną przez skarżącego skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, bowiem została ona sporządzona przez nieuprawniony podmiot. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 grudnia 2017 r. Natomiast w dniu 29 grudnia 2017 r. (data nadania pocztowego) do tut. Sądu wpłynęła kolejna skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 651/17, sporządzona i podpisana przez adw. G. H., będącego pełnomocnikiem skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W złożonym wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, iż strona uchybiła terminu bez swojej winy, będąc bowiem stroną postępowania sądowo - administracyjnego złożyła podpisaną skargę we właściwym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywraca termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W doktrynie i orzecznictwie podkreślono, że "brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem" (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2005r., str. 333, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 stycznia 1972r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; 29 października 1999r., I CKN 556/98, LEX nr 50702; 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP - 2000, nr 12, poz. 488, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Jak wynika z akt sądowych niniejszej sprawy odpis wyroku z dnia 3 października 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 651/17) wraz z uzasadnieniem i właściwym pouczeniem co do sposobu i formy wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu 30 października 2017 r. Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku upłynął w dniu 29 listopada 2017 r. Tymczasem w dniu 24 listopada 2017 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez skarżącego, która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 651/17) została odrzucona jako niedopuszczalna, gdyż została sporządzona przez nieuprawniony podmiot. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 grudnia 2017 r. Natomiast w dniu 29 grudnia 2017 r. (data nadania pocztowego) do tut. Sądu wpłynęła kolejna skarga kasacyjna od przedmiotowego wyroku, sporządzona i podpisana przez adw. G. H., będącego pełnomocnikiem skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W złożonym wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, iż strona uchybiła terminu bez swojej winy, będąc bowiem stroną postępowania sądowo - administracyjnego złożyła podpisaną skargę we właściwym terminie. Zatem, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, należy uznać, iż strona skarżąca spełniła wymóg formalny, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wystąpić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże w ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej nie pozwalają na stwierdzenie, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art.175 § 2 p.p.s.a.). Ponadto przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art.175 § 2a p.p.s.a.). Skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami oraz przez rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 p.p.s.a.). Zatem skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek prawny, obwarowany przymusem adwokacko-radcowskim. Jednocześnie, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, należy podkreślić, że w przypadku, gdy skarga kasacyjna została wniesiona z naruszeniem art. 175 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny powinien ją odrzucić bez wzywania do usunięcia braków (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 19/12, LEX nr 1113639). Nie jest to bowiem brak formalny, który może zostać usunięty w trybie art. 49 p.p.s.a. Nie budzi zatem wątpliwości, iż skarżący w myśl art. 175 p.p.s.a. nie jest podmiotem uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego przez tut. Sąd wyroku i w tej sytuacji winien on skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w zakreślonym obowiązującymi przepisami terminie. Tymczasem skarżący w dniu 24 listopada 2017 r. wniósł sporządzoną osobiście skargę kasacyjną, która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 651/17) została odrzucona jako niedopuszczalna. Natomiast skarga kasacyjna sporządzona i podpisana przez pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem, tj. osobą uprawnioną do dokonania tej czynności stosownie do treści art. 175 p.p.s.a., została wniesiona do tut. Sądu w dniu 29 grudnia 2017 r. (data nadania pocztowego), a więc po terminie, który upłynął z dniem 29 listopada 2017 r. Jednocześnie w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od zapadłego w niniejszej sprawie wyroku pełnomocnik skarżącego nie podniósł żadnych okoliczności, które wskazywałyby na obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu dokonanie przedmiotowej czynności w terminie. Należy podkreślić, iż skarżący został prawidłowo pouczony co do sposobu i formy wniesienia skargi kasacyjnej, w tym o konieczności zachowania wymogu tzw. przymusu adwokackiego rozumianego jako obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez podmiot wymieniony w art. 175 p.p.s.a. Powoływanie się na bycie stroną postępowania nie uzasadnia niedopełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie ma zatem podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności, które uniemożliwiły stronie podjęcie stosownych działań z zachowaniem ustawowych terminów. Należy wyraźnie podkreślić, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2008r., Sygn. akt II OZ 712/08, LEX 493641). W świetle powyższych rozważań, należy zatem stwierdzić, iż wskazane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie pozwalają na uznanie, że uchybienie terminu było wynikiem przeszkody niezależnej od skarżącego, której nie mógł pokonać. W związku z tym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.