II SA/Ol 654/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 roku sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany do uchwały określającej zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2/ orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Rada Gminy, działając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733, ze zm.),podjęła w dniu "[...]" uchwałę Nr "[...]" w sprawie zmiany uchwały Nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Wojewoda w dniu 23 sierpnia 2006r złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o stwierdzenie nieważności w całości uchwały Rady Gminy z dnia "[...]" Nr "[...]" w sprawie zmiany uchwały Nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Zarzucił, iż w § 2 tej uchwały Rada Gminy zadecydowała o jej wejściu w życie z dniem podjęcia, przy czym zaznaczono, iż uchwała ta podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa. Zdaniem skarżącego przyjęty tryb wejścia w życie zaskarżonej uchwały jest sprzeczny z postanowieniami i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2005r., Nr 190, poz. 1606). Stosownie do powołanego przepisu akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące są obowiązkowo ogłaszane w dziennikach urzędowych i wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt określi termin dłuższy. Zaskarżona uchwała zmieniająca jest aktem prawa miejscowego. Wojewoda wskazał, iż uchwała z dnia "[...]" została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2006r. Nr "[...]", poz. "[...]", zatem uchwała ją zmieniająca jest także aktem prawa miejscowego i wobec tego dla jej wejścia w życie winno być także przewidziane minimalne vacatio legis, jak dla aktów normatywnych zawierających przepisy powszechnie obowiązujące. Nie zachowanie w skarżonej uchwale trybu wejścia w życie określonego w art. 4 ust. 1 ww. ustawy rażąco narusza prawo. Błędne ustalenie daty wejścia w życie uchwały skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności w całości. W piśmie przekazującym skargę do Sądu Wójt Gminy oświadczył, iż uznaje za zasadne argumenty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Z zasady legalności wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydany akt jest zgodny z prawem obowiązującym w dacie jego wydania (vide: wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1999r., sygn. akt II SA 4731/97, niepubl.). Wskazać należy również na zapis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm), zwanej dalej ustawą ppsa., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona w takich zakresie kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa. Na wstępie Sąd zbadał dopuszczalność skargi wniesionej przez Wojewodę. Stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, ze zm) po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten nie wprowadza żadnego ograniczenia terminem prawa Wojewody do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy wskazać należy, iż prawidłowo Wojewoda zakwalifikował skarżoną uchwałę zmieniającą jako akt prawa miejscowego. Rzeczona uchwała zmieniała bowiem wcześniejszą uchwałę z dnia "[...]" Nr "[...]", określającą zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy w P., podjętą na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733, ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że uchwała w tym przedmiocie jest aktem prawa miejscowego, bowiem zawiera normy o charakterze generalnym (czyli nie odnoszące się do indywidualnie oznaczonego podmiotu, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjnym (czyli nie są konsumowane przez jednokrotne zastosowanie, lecz mogące być wykorzystane w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości), a nadto wydana została przez ustawowo wskazany organ administracji. Skoro uchwała ustalająca zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy w P. jest aktem normatywnym należącym do prawa miejscowego, to taki sam charakter prawny posiada uchwała zmieniająca te zasady. Fakt, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy są podejmowane na podstawie upoważnień ustawowych i w ich granicach kwalifikuje je właśnie jako akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 94 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Okoliczność, że uchwały dotyczące określania zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, jak również uchwały je zmieniające są przepisami prawa miejscowego obowiązującymi na obszarze jednostki samorządu terytorialnego przesądza o kompetencyjnych i proceduralnych aspektach ich stanowienia i ogłaszania. W myśl art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Rada Gminy w P. nie uznała jednakże, za akt prawa miejscowego skarżonej uchwały zmieniającej i w związku z powyższym nie zastosowała trybu jej wejścia w życie zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718, ze zm), gdyż wprawdzie stwierdzono, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa lecz jej wejście w życie określono z dniem podjęcia, a nie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Obowiązek ogłoszenia aktów normatywnych został wyrażony wprost w art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym "warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie". Zgodnie z treścią art. 42 ustawy o samorządzie gminnym zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718, ze zm). W tym stanie rzeczy Sąd uznając za zasadne zarzuty naruszenia prawa, na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy z dnia "[...]" Nr "[...]" w sprawie zmiany uchwały Nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy P. Sąd rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej uchwały podjął w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy.