II SA/Ol 656/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-09-20
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zawiesić postępowanie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uwagi na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody, które ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie zawieszenie jest celowe, ponieważ wynik postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz na ustalenie kręgu stron postępowania.Stan faktyczny
Gmina zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Starosty o odmowie nieodpłatnego przeniesienia własności działki gruntowej na rzecz osób fizycznych. Sprawa dotyczyła sprzeczności między decyzjami dotyczącymi przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa, decyzją komunalizacyjną Wojewody oraz prawami wynikającymi z zasiedzenia i sprzedaży nieruchomości budynkowych. Gmina zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, co miało wpływ na status stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Zawiesił postępowanie sądowe z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy – Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości postanawia zwiesić postępowanie sądowe. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Decyzją Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w "[...]" z dnia "[...]" orzeczono o przejęciu na własność Państwa (za rentę) gospodarstwa rolnego nr "[...]" o pow. "[...]", położonego na terenie wsi "[...]", gmina "[...]", stanowiącego wówczas własność F. i A. S., z pozostawieniem w dalsze użytkowanie właścicieli - budynków wraz z działką siedliskową oraz "[...]" gruntów z działki nr "[...]". Następnie, decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Gminy w "[...]" zmienił powyższą decyzję (z dnia "[...]"), precyzując, iż wyłącza się spod przejęcia na własność Państwa budynki mieszkalne i gospodarskie wraz z działką siedliskową oraz "[...]" gruntów z działki "[...]". Uzasadnił, iż z akt sprawy oraz z uzasadnienia zmienionej decyzji wynika, że wyłączono spod przekazania budynki oraz działkę o pow. "[...]". Ponadto, na podstawie dokumentacji geodezyjnej ustalono, że zabudowania posadowione były na działce nr "[...]" o pow. "[...]", a po odnowieniu ewidencji gruntów obrębu "[...]" odpowiada to działce nr "[...]" o pow. "[...]". Na podstawie powyższej decyzji, dla zabudowań stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, została założona Księga Wieczysta Nr "[...]".
Decyzją komunalizacyjną Wojewody z dnia "[...]", znak: "[...]", działka nr "[...]" o powierzchni "[...]" przeszła na własność Gminy "[...]", co stanowiło podstawę wpisu prawa własności tej Gminy w Księdze Wieczystej Nr "[...]".
Prawo własności nieruchomości budynkowych opisanych w KW Nr "[...]" nabyli przez zasiedzenie z dniem "[...]" J. i P. S. (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia "[...]"). Spadkobierczyni J. i P. S. – M. S. aktem notarialnym z dnia "[...]" sprzedała J. i S. małż. B. powyższe nieruchomości budynkowe. Wnioskiem z dnia "[...]", J. i S. B. wystąpili do Starosty "[...]" o nieodpłatne przekazanie im na własność działki gruntu nr "[...]", o pow. "[...]", położonej w obrębie "[...]", gmina "[...]".
Decyzją Starosty "[...]" z dnia "[...]", utrzymaną w całości w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", odmówiono przyznania J. i S. B. własności działki nr "[...]" obręb "[...]", gm. "[...]".
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) wyrokiem z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1374/09, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. i S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 136/09, wydanego w sprawie ze skargi J. B. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego przyznania na własność nieruchomości gruntowej, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", jak też poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia "[...]". W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał m.in., że w ponownym postępowaniu winna być oceniona sprzeczność miedzy decyzjami z "[...]" i "[...]" i praw z nich wynikających, a decyzją komunalizacyjną z "[...]", a z oceny tej będzie wynikać ustalenie kręgu stron postępowania.
Następnie, decyzją z dnia "[...]" działający z upoważnienia Starosty – Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w "[...]" przeniósł nieodpłatnie na rzecz J. B. i S. B. prawo własności nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy "[...]", oznaczonej jako działka nr "[...]", o pow. "[...]", położonej w obrębie "[...]", gmina "[...]". Powyższa decyzja została utrzymana (w postępowaniu odwoławczym) w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]".
W dniu "[...]" Gmina "[...]", reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" zarzucając, że organy nie zastosowały się do zaleceń NSA zawartych w wyroku z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1374/09, ponieważ w ponownym postępowaniu nie dokonały oceny sprzeczności miedzy decyzjami z "[...]" i "[...]" dotyczącymi przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa i praw z nich wynikających, a decyzją komunalizacyjną z "[...]". Podniesiono, że wskazane naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku, gdyby okazało się, że decyzja Wojewody z "[...]" jest nieważna, małż. B. nie należeliby do stron niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze wstrzymało wykonanie zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia "[...]".
Wnioskiem z dnia "[...]" pełnomocnik Gminy "[...]" zwrócił się do Sądu o zawieszenie postępowania sądowego zainicjowanego skargą z dnia "[...]". Uzasadniając wniosek podniósł, że Wójt Gminy "[...]" zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody z dnia "[...]", znak: "[...]", w części stwierdzającej nabycie przez Gminę "[...]" z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości działki nr "[...]", o pow. "[...]", obręb "[...]". Wskazał, że w przypadku, gdyby okazało się, że decyzja Wojewody jest nieważna w zaskarżonej części, to J. i S. B. nie mieliby przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o nieodpłatne przekazanie własności nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd może zawieść postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Powyższy przepis przewiduje zatem zawieszenie postępowania z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem skorzystania z tej podstawy, która ma związek z wynikiem innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Z kolei przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) rozumieć należy przeszkodę powstającą lub ujawniająca się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (v: postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt: I OZ 45/05, oraz z dnia 7 czerwca 2008 r., sygn. akt: I OZ 382/08 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy m.in. od wyniku innego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych (v: wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji,
W związku z faktem, iż skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" (utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia na rzecz J. B. i S. B. prawa własności nieruchomości gruntowej – działki nr "[...]", obręb "[...]"), która została wydana przy uwzględnieniu treści komunalizacyjnej decyzji Wojewody z dnia "[...]", w przedmiotowej sprawie celowym jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, znak: "[...]". Rozstrzygnięcie Kolegium z dnia "[...]" opiera się bowiem na założeniu "prawidłowości" decyzji komunalizacyjnej w zakresie stwierdzenia nabycia przez Gminę "[...]" własności nieruchomości działki nr "[...]", o pow. "[...]", obręb "[...]". Mając na względzie, że właśnie stwierdzenia nieważności tej decyzji dotyczy wniosek Gminy "[...]" należy uznać, że prawomocne rozstrzygnięcie tej kwestii ma wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.
Konkludując powyższe rozważania, w ocenie Sądu rozstrzygnięcie w sprawie legalności aktu z dnia "[...]" jest zagadnieniem prejudycjalnym dla postępowania ze skargi na decyzję Kolegium z dnia "[...]". Sąd doszedł do przekonania, że ustalenie przez organy administracji publicznej, czy decyzja komunalizacyjna jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powodującymi jej ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego, ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania, a także przesądzić o zasadności wniosku J. i S. B. o nieodpłatne przekazanie własności nieruchomości – działki nr "[...]", obręb "[...]". Brak rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowi przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie przez Sąd niniejszej sprawy ze skargi Gminy "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]".
Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że należy zawiesić postępowanie w sprawie z urzędu, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zawieszone postępowanie, zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zostanie podjęte z urzędu po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia "[...]".
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło