II SA/Ol 658/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi I.O. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zameldowania oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie administracyjnych akt sprawy wynika, że pismem z dnia 30 sierpnia 2013r. I. O. wystąpiła do Prezydenta Miasta E. o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu przy ul. S. w E. Decyzją z dnia 4 października 2013r. Prezydent Miasta E. odmówił zameldowania I. O. na pobyt stały w lokalu przy ul. S. w E.. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy prowadzący ewidencje ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Zgodnie jednak z art. 47 ust. 2 powołanej ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ administracji. Ustalono, że I. O. została wymeldowana z przedmiotowego lokalu z pobytu stałego decyzją Prezydenta E. z dnia 23 maja 2013r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia 2 lipca 2013r. Wskazano, że w dacie złożenia dokumentów niezbędnych do zameldowania wnioskodawczyni nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, co sama przyznała składając wyjaśnienia. W związku z tym nie zaistniała przesłanka do zameldowania na pobyt stały, jaką jest faktyczny pobyt osoby ubiegającej się o zameldowanie w danym lokalu mieszkalnym. Wyjaśniono, że zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu osoby w danym lokalu. Meldunek jest kwestią wtórną do zamieszkania. Natomiast organy właściwe w sprawach ewidencji ludności winny podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o miejscu pobytu. Na skutek odwołania wniesionego przez I. O. Wojewoda decyzją z dnia 22 listopada 2013r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nie uwzględnił Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jako strony postępowania i nie dokonał we właściwy sposób zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania, skupiając się na wyjaśnieniu, czy zgłaszająca dane meldunkowe zamieszkała w miejscu pobytu stałego. Wskazano przy tym, że dla zameldowania strony niezbędne jest jej zamieszkanie w lokalu, w którym dokonuje zgłoszenia meldunkowego. Niedopuszczalne jest zatem zameldowanie na podstawie woli zamieszkiwania w danym lokalu. Wyjaśniono, że jeżeli strona jest osobą uprawnioną do zamieszkania w lokalu, a realizację jej praw uniemożliwiają inne osoby to winna wystąpić na drogę postępowania cywilnego. Decyzją z dnia 24 marca 2014r. Prezydent Miasta E. ponownie odmówił zameldowania I. O. na pobyt stały w lokalu przy ul. S. w E.. W uzasadnieniu organ I instancji powtórzył argumentację zawartą w swojej poprzedniej decyzji. Wskazano, że analizując całość zebranego materiału dowodowego ponownie uznano, że brak jest przesłanek do zameldowania wnioskodawczyni w przedmiotowym lokalu, gdyż w lokalu tym nie zamieszkiwała zarówno w dacie złożenia dokumentów wymaganych do zameldowania, jak i obecnie. Fakt ten potwierdziła wnioskodawczyni, jak i przesłuchani w sprawie świadkowie. Dodatkowo podano, że w dniu 3 grudnia 2013r. organ skutecznie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Od decyzji tej odwołała się I. O., zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że brak jest przesłanek potwierdzających zamiar strony zamieszkania na pobyt stały, a także błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie oględzin lokalu. Zakwestionowała także zasadność prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie zameldowania. Odwołująca się wskazała, że organ nie uwzględnił konieczności czasowego wyprowadzenia się z przedmiotowego lokalu z powodu stosowanej przemocy, co potwierdza wyrok sądu karnego. Podniosła także, że organ nie uwzględnił zeznań świadków, którzy podali, że próbowała wielokrotnie dostać się do lokalu, aby w nim zamieszkać, a ponadto że organ nie sprawdził, czy w lokalu są jej rzeczy osobiste i czy ma do nich dostęp. Zarzuciła także, że organ narusza zasadę praworządności poprzez kwestionowanie jej prawa do zameldowania się w lokalu, w którym mieszka od dziecka. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji została wydana z zachowaniem zasad procedury administracyjnej, gdyż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględnił Wojskową Agencję Mieszkaniową jako stronę postępowania. Podniesiono, że podstawą zameldowania na pobyt stały jest faktyczne zamieszkanie w lokalu z zamiarem pobytu stałego w tym lokalu. Ma to miejsce wówczas, gdy osoba zgłaszająca zameldowanie wykorzystuje ten lokal jako miejsce skoncentrowania osobistych i majątkowych interesów oraz realizuje w nim najistotniejszej życiowe potrzeby. Wskazano, że I. O. nie zamieszkuje w spornym lokalu i nie wykonuje w nim nawet minimum elementów niezbędnych do zameldowania na pobyt stały, a w związku z tym brak przesłanek do zameldowania. Wskazano przy tym, że nawet gdyby przyjąć za wiarygodny zamiar pobytu I. O. w przedmiotowym lokalu, to bez faktycznego w nim zamieszkania zameldowanie nie jest możliwe. Przy czym w przypadku zameldowania bez znaczenia jest fakt braku dostępu do lokalu, gdy to z zameldowania wynika prawo do lokalu i dostęp do niego, lecz ze stosunków cywilnoprawnych. Uprawnienia z tego tytułu podlegają dochodzeniu w drodze postępowania sądowego. Wskazano przy tym ze skarżąca nie podjęła żadnych działań na drodze sądowej, aby uzyskać dostęp do lokalu. Wyjaśniono, że organ I instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Fakt niezamieszkiwania w lokalu został bezspornie ustalony zarówno w oparciu o wyjaśnienia odwołującej się, jak i przesłuchanych świadków. W tej sytuacji materiał dowodowy jednoznacznie zaprzecza wiarygodności faktu zamieszkiwania I. O. w przedmiotowym lokalu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła I. O., zarzucając naruszenie przepisów postępowania polegającego na przyjęciu że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny jest stroną postępowania, a także naruszenie przepisów polegające na uznaniu, że w sprawie brak jest przesłanek pozwalających na zameldowanie. Skarżąca podniosła, że żaden przepis nie przypisuje WAM Oddział Regionalny przymiotu strony. Takim podmiotem jest wyłącznie Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W. W ocenie skarżącej skutkuje to nieważnością postępowania administracyjnego. Ponadto podniosła, że przyczyną opuszczenia przez nią lokalu była obawa o życie i zdrowe z uwagi na stosowaną wobec niej przemoc przez siostrę i jej konkubenta. Zatem skarżąca mogłaby zamieszkać w przedmiotowym lokalu, ale byłoby to dla niej niebezpieczne. W związku z tym chybiony jest argument organu o braku dochodzenia przez skarżącą przysługujących jej praw na drodze sądowej. Wyjaśniła przy tym, że wielokrotnie interweniowała z Policją w celu uspokojenia lokatorów Poza tym organy w ogóle nie rozważyły kwestii, czy skarżąca ma w lokalu rzeczy osobiste. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii dotyczącej braku oględzin wskazano, że dowód ten nie był niezbędny i konieczny do ustalenia stanu faktycznego, a biorąc pod uwagę zasadę szybkości postępowania także niecelowy. Natomiast co do stron postępowania wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organami agencji są również dyrektorzy oddziałów regionalnych, podlegający Prezesowi Agencji i działający jako jednostki wykonawcze. Przedmiotowy lokal podlega pod zakres działań Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W piśmie z dnia 30 czerwca 2014r. skarżąca ponownie podtrzymała stanowisko o braku zdolności Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do bycia stroną postępowania. Podała, że Agencja w sprawach cywilnych jest reprezentowana przez dyrektorów oddziałów regionalnych, lecz nie oznacza to, że oddziały te mają odrębną osobowość prawną. Powołała się na postanowienie Sądu Rejonowego w E., które dołączyła do pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej jako: ustawa o ewidencji ludności) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 30. dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca (art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym (art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Jeżeli jednak zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności). Ponadto zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności). W świetle powołanych wyżej przepisów słuszne jest stanowisko organów administracji, że zameldowanie może nastąpić tylko w przypadku spełnienia przesłanek, określonych w powołanych wyżej przepisach. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012r. (Sygn. akt II OSK 2305/10, LEX nr 125924) wymagana prawem przesłanka zameldowania jest spełniona, gdy istnieją łącznie warunki, a mianowicie dana osoba przebywa w lokalu i ma zamiar stałego w nim przebywania. Samo przebywanie pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze spełnienia przesłanki zameldowania, jeśli nie towarzyszą temu okoliczności wskazujące na zamiar stałego związania się z tym miejscem pobytu. Odwrotnie, zameldowanie nie jest również możliwe w sytuacji, gdy osoba miałaby zamiar stałego przebywania w lokalu, ale faktycznie w tym lokalu nie przebywa. Zamieszkiwanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby. Przy czym skoro czynność zameldowania ma potwierdzać pobyt danej osoby w określonym lokalu, to organ obowiązany jest ustalić w oparciu o obiektywne dowody, że osoba zameldowana w danym lokalu skoncentrowała w nim swoje centrum życiowe w dacie zameldowania. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, że skarżąca zarówno w dacie złożenia wniosku o zameldowanie, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zamieszkiwała w lokalu przy ul. S. w E.. Fakt ten potwierdziła zarówno sama skarżąca, jak i świadkowie przesłuchani w toku postępowania administracyjnego. Zatem nie została spełniona jedna z przesłanek niezbędnych do zameldowania. Nie mają przy tym znaczenia wskazywane przez stronę okoliczności dotyczące przyczyn opuszczenia przez nią przedmiotowego lokalu, jak i braku możliwości zamieszkania w nim. Z powołanych wyżej przepisów wynika bowiem jednoznacznie, że zameldowanie stanowi jedynie potwierdzenie stanu faktycznego i nie tworzy żadnych uprawnień do przebywania w lokalu. Zatem organ administracji orzekający w przedmiocie zameldowania nie jest uprawniony do badania okoliczności dotyczących przyczyn nieprzebywania skarżącej w lokalu. Co więcej organ administracji orzekający w przedmiocie zameldowania nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy uniemożliwienie skarżącej pobytu w lokalu stanowi naruszenie prawa, czy też jest z prawem zgodne. W związku z tym nie są zasadne zarzuty skarżącej, że organ niewłaściwie ocenił zebrany materiał dowodowy, czy też że nie przeprowadził oględzin. Wszystkie okoliczności niezbędne do ustalenia, czy zaistniały podstawy do zameldowania w przedmiotowym lokalu zostały przez organ w sposób wyczerpujący ustalone, a ocena materiału dowodowego – wbrew twierdzeniu skarżącej – została dokonana zgodnie z przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do kwestionowania przez skarżącą uczestnictwa w charakterze strony Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie administracyjne. W związku z tym kwestia oceny, czy dany podmiot może być stroną postępowania dokonywana jest w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 29 Kodeksu postępowania administracyjnego stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli (art. 30 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U. z 2010r. Nr 206 poz. 1367 ze zm.) Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jest państwową jednostka organizacyjna. Wskazać także należy, że w niniejszym postępowaniu Agencja występowała jedynie w charakterze dysponenta lokalu, którego właścicielem jest Skarb Państwa i o którego przydziale rozstrzygał Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w ramach uprawnień wynikających z art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, i którego Dyrektor Oddziału Regionalnego jest administratorem, co wynika z § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2010r. w sprawie nadania statutu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz.U. z 2014r. poz. 299). W tej sytuacji w ocenie Sądu wystarczające było zawiadomienie o toczącym się postępowaniu Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji. Przy czym skarżącej należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi tylko w takim przypadku, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem nawet gdyby organ dopuścił się ewentualnego uchybienia w powoływanym przez skarżącą zakresie, to okoliczność ta nie mogła mieć żadnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, skoro nie zaistniały przesłanki niezbędne do zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.