II SA/Ol 670/07

Dnia 5 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 roku sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zaliczki alimentacyjnej - oddala skargę. Decyzją "[...]" Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał J. D. zaliczkę alimentacyjną w kwocie 170,00 złotych miesięcznie na okres od 1 grudnia 2006 roku do 31 sierpnia 2007 roku. W uzasadnieniu wskazano, iż zostały spełnione przesłanki określone w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 15 grudnia 2006r. W dniu 8 lutego 2007r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło pismo J. D. zatytułowane "odwołanie", w którym zwróciła się o wyjaśnienie decyzji dotyczącej przyznanej jej zaliczki alimentacyjnej. Wskazała, iż przekroczenie wysokości uzyskiwanych dochodów uprawniających do zaliczki alimentacyjnej w kwocie 250 złotych nie równoważy utraconej części kwoty zaliczki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało stronę do określenia charakteru powyższego pisma poprzez wskazanie, czy należy je traktować jako odwołanie od decyzji wydanej "[...]", czy też jako prośbę o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, jednakże nie nadesłała ona żadnych wyjaśnień. Do Kolegium wpłynęło jedynie pismo D. D. – matki strony, która ponownie zakwestionowała rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, prosząc o pozytywne załatwienie sprawy. Postanowieniem "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji będącej przedmiotem odwołania wynika, że została ona doręczona stronie w dniu 15 grudnia 2006r. i zawierała prawidłowe pouczenie o organie i terminie wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 29 grudnia 2006r., a strona wniosła odwołanie w dniu 8 lutego 2006r. Organ wskazał ponadto, iż strona nie złożyła prośby o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, w której uprawdopodobniłaby fakt, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. W związku z tym wyjaśniono, iż Kolegium nie mogło merytorycznie rozpatrzyć odwołania. Na powyższe postanowienie skargę wniosła J. D., prosząc o rozpatrzenie jej prośby przez Sąd. Podała, iż Kolegium stwierdziło iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i dlatego nie mogło rozpoznać sprawy merytorycznie. Podniosła, iż przyznana jej zaliczki alimentacyjnej jest o 80 złotych niższa i jest to dla niej istotna różnica, bowiem kwota przekroczenia wysokości dochodu, który jest podstawą do wyliczenia należnej zaliczki alimentacyjnej, nie równoważy kwoty utraconej zaliczki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśniono, iż fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu znajduje pełne potwierdzenie w materiale sprawy. Natomiast skarżąca podnosi zarzuty dotyczące wysokości przyznanej pomocy, co nie było przedmiotem zaskarżonego postanowienia, gdyż wobec niezachowania terminu do wniesienia odwołania Kolegium nie mogło rozpatrzyć sprawy merytorycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy podnieść, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Przede wszystkim należy wskazać, iż zarzuty podniesione w skardze odnoszą się nie do zaskarżonego postanowienia, lecz do decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (strona kwestionuje wysokość przyznanej jej zaliczki alimentacyjnej). Jednakże przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdyż zgodnie z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Rozpoznając skargę na takie postanowienie, Sąd ogranicza się zaś jedynie do badania, czy zaistniały prawne przesłanki do stwierdzenia uchybienia terminu. Sąd nie może natomiast poddać ocenie zgodności z prawem decyzji, której dotyczy odwołanie. Decyzja taka podlegać może kontroli instancyjnej, a następnie sądowej tylko wówczas, gdy skuteczną będzie czynność, od której zależy uruchomienie postępowania odwoławczego. Zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy wniesienia środka prawnego z naruszeniem terminu, organ ten obowiązany jest wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 129 § 1 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przy czym termin do złożenia odwołania jest terminem zawitym. Czynność procesowa dokonana po upływie takiego terminu jest z mocy prawa bezskuteczna – i to bez względu na przyczyny spóźnienia. Z istoty tego terminu wynika, iż nie może on być przedłużany, może być natomiast przywrócony. Warunkiem przywrócenia jest jednak brak winy po stronie zainteresowanego oraz wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (wyrok NSA z dn. 02.10.1996r., SA/Ka 1742/95). Jednakże w sytuacji, gdy wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (wyrok WSA w Warszawie z dn. 17.03.2005r., I SA/Wa 149/04). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania, doręczona została matce skarżącej, a więc dorosłemu domownikowi, w dniu 15 grudnia 2006r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 29 grudnia 2006r. Natomiast skarżąca złożyła pismo, w którym domagała się ponownego zbadania sprawy dopiero w dniu 8 lutego 2007 roku, a więc znacznie po terminie. Przy czym wskazać należy, iż pomimo wezwania Kolegium o wskazanie, czy pismo to stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie udzieliła żadnej odpowiedzi, zaś w piśmie wniesionym przez je matkę (bez właściwego umocowania) znalazły się jedynie zarzuty merytoryczne dotyczące wysokości zaliczki, a brak było jakiegokolwiek wskazania przyczyn, dla których strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Należy przy tym skarżącej wyjaśnić, iż w sytuacji gdy wniosła odwołanie z przekroczeniem terminu, obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie jest to bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, tj. art.134 kpa (wyrok NSA z dnia 29.01.1997r. I SA/Gd 1482/96). W związku z tym decyzja organu pierwszej instancji o przyznaniu jej zaliczki alimentacyjnej stała się ostateczna, a jej wzruszenie może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Jeśli zatem strona nie dochowała terminów ustawowych do wniesienia odwołania, pomimo prawidłowego pouczenia, to nie mogła skutecznie zakwestionować rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu administracji. Strona nie może bowiem traktować procedury administracyjnej w sposób dowolny i domagać się rozpatrzenia jej sprawy nie podporządkowując się rygorom określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza terminom w nim określonym . Z tych względów zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa. W związku z tym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.