II SA/Ol 68/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-03-15

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup okularów, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest uzasadniona brakiem środków finansowych i ogólną potrzebą pomocy innym osobom, bez szczegółowego zbadania zasadności konkretnej potrzeby wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach, muszą przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające dotyczące konkretnej potrzeby wnioskodawcy, a nie jedynie powoływać się na ogólne trudności finansowe lub większe potrzeby innych osób. Odmowa przyznania świadczenia musi być oparta na szczegółowej analizie sytuacji, a nie na uznaniu administracyjnym pozbawionym wszechstronnego rozważenia interesu strony.
Stan faktyczny
J.S. wnioskował o sfinansowanie zakupu okularów w kwocie 492 zł, tłumacząc zniszczenie poprzednich okularów w wyniku zdarzenia w autobusie. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego, ograniczone środki finansowe ośrodka oraz fakt otrzymywania przez wnioskodawcę znacznej pomocy finansowej w poprzednich miesiącach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając dyskryminację i brak należytego rozpatrzenia jego potrzeby.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Wnioskiem z dnia 12 lipca 2010r. J. Ś. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o sfinansowanie zakupu dwóch par okularów do chodzenia i czytania na łączną kwotę 492 zł. Uzasadnił, iż poprzednia para okularów została mu zniszczona. Wyjaśnił, że w czasie jazdy zatłoczonym autobusem ktoś potrącił go w głowę zaczepiając o okulary, które spadły i zostały zdeptane przez ludzi. Decyzją z "[...]"., znak: "[...]", wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając na podstawie art. 41 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) odmówił beneficjentowi przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego na zakup okularów w miesiącu VII 2010r. Uzasadniając powyższe stanowisko organ wskazał, że przy rozpatrywaniu wniosku wzięto pod uwagę, nie tylko potrzeby i oczekiwania wnioskodawcy ale również uwzględniono możliwości finansowe Ośrodka oraz potrzeby innych osób zgłaszających się z podaniem o pomoc na leki i żywność. Organ podał, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, posiada orzeczoną II grupę inwalidzką na stałe, otrzymuje świadczenie rentowe z ZUS. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E. Ś., osobą w wieku produkcyjnym, która nie pracuje i od dnia 03.09.2007r. nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy z powodu braku dowodu osobistego. Żona nie posiada żadnego dochodu. Ustalono, że wraz z żoną beneficjent zajmuje mieszkanie socjalne, otrzymane po eksmisji z lokalu przy ul. "[...]" w O. Miesięczny dochód rodziny stanowi renta inwalidzka w wysokości 743,32 zł. Świadczenie obciążone jest potrąceniami komorniczymi na rzecz wykonanej eksmisji z lokalu przy ul. Pana Tadeusza. Powyższe świadczenie po potrąceniach wynosi 528,32 zł. Organ wyjaśnił, iż mimo tego, na zasadzie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, przyjęto do obliczeń kwotę 743,32 zł, która przekracza kryterium dochodowe. Dalej organ argumentował, że wnioskodawca systematycznie obejmowany jest pomocą finansową Ośrodka, w miarę posiadanych środków. I tak od stycznia do sierpnia 2010r. beneficjent został zabezpieczony pomocą finansową w formie specjalnych zasiłków celowych oraz zasiłku celowego na zakup posiłku (żywności) na łączną kwotę 5.005,80 zł. Organ podkreślił, że przyznanie zasiłków specjalnych celowych należy do zadań własnych gminy, w ramach których organy gminy są zobowiązane zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jej mieszkańców. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest niewątpliwie determinowana posiadanymi przez pomoc społeczną możliwościami głównie finansowymi (art. 3 ust 4). Wskazano, że Miejski Ośrodek Pomocy dysponuje ograniczonymi środkami na realizację zadań własnych gminy, jakim jest specjalny zasiłek celowy. W miesiącu czerwcu 2010r. MOPS w rozdziale 85214 na zasiłki specjalne celowe rozdysponował kwotę 79.302,89 zł, objęto pomocą 277 środowisk, średnia zasiłku wyniosła 286,29 zł. Nadmieniono, iż w dniu złożenia wniosku wnioskodawca był objęty pomocą finansową w formie specjalnego zasiłku celowego na potrzeby bieżące, w tym na opłaty gazu, energii i żywności. Z tych też powodów, jak stwierdzono, nie ma podstaw do przyznania kolejnego takiego samego świadczenia w tym samym okresie na zakup okularów do chodzenia i czytania. Organ zaznaczył, że zwracając się o pomoc beneficjent nie przedstawił dowodu zniszczenia poprzednich okularów. Zarzucono też, iż J. Ś. nie dokonuje z własnego dochodu żadnych opłat związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu, a także nie ponosi kosztów związanych z leczeniem. Potrzeby te zabezpieczone są ze środków MOPS. Podkreślono przy tym, że beneficjent posiada dochód z którego powinien zabezpieczyć we własnym zakresie swoje podstawowe potrzeby. Podniesiono również, że pomoc jaką otrzymał wnioskodawca jest niewspółmiernie większa od kwot przyznawanych dla przeciętnej rodziny wspieranej przez MOPS z uwagi na szczególnie trudną sytuację zarówno zdrowotną jak i materialną. Reasumując, organ stwierdził, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich wygodnej, czy pożądanej. Innymi słowy, zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, oraz zaspokajanie ich wszystkich potrzeb i oczekiwań (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007'r.. sygn. akt I SA/Wa 272/07, LEX nr 328249). J. Ś. odwołał się od tej decyzji, wyrażając w obszernym uzasadnieniu swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem odwołującego decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Zarzucił, iż organ świadomie i z premedytacją pozbawił go normalnego funkcjonowania poprzez uniemożliwienie mu otrzymania okularów. Postępowanie takie, jak stwierdził, poniża go i dyskryminuje. Oświadczył też, że otrzymywana pomoc nie pokrywa wszystkich niezbędnych potrzeb. Podniósł, iż razem z żoną przepracowali ponad 50 lat, mają 35-letni staż małżeński, wychowali trójkę dzieci i mają sześciu wnuków oraz jedną wnuczkę, a pozbawieni są środków do życia. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości argumenty w niej zawarte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż odwołanie strony nie może zostać uwzględnione, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też procedury administracyjnej. Organ przytoczył art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 Nr 115, poz. 728 ze zm.), które określają warunki nabywania prawa do zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego. Następnie Kolegium potwierdziło, że dochód w rodzinie zainteresowanego po przeliczeniu na osobę wynosi 371,66 zł i przekracza kryterium dochodowe o kwotę 20,66 zł. Dlatego też podanie strony rozpatrywano w świetle art. 41 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Kolegium podniosło, że ustawodawca umożliwiając przyznanie pomocy pieniężnej na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, pozostawił organowi swobodę w przyznaniu zasiłku. Wyjaśniono, iż oznacza to, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie powoduje automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia. Podkreślono, że z przepisów regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zważono też, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłoszonych potrzeb, które organ ustalił w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, Kolegium stwierdziło, iż działanie organu I instancji zostało należycie umotywowane, mieszcząc się w granicach uznania. Organ zaznaczył, że zakup okularów można zakwalifikować w ramy podstawowych potrzeb bytowych. Jednak wobec przekroczenia kryterium dochodowego rodziny i otrzymywania dodatkowej pomocy finansowej od MOPS, zdaniem Kolegium, pierwszeństwo w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb mają beneficjenci MOPS, którzy charakteryzują się znacznie gorszą sytuacją materialną. Zaakcentowano przy tym dysponowanie przez ośrodek pomocy ograniczonymi środkami pieniężnymi na zasiłki celowe. Poza tym Kolegium podniosło, nawiązując do dotychczasowej postawy odwołującego, że nie jest celem ustawy o pomocy społecznej, by określone osoby pozostawały tylko na utrzymaniu ośrodków pomocy społecznej, ograniczając swoje działania do zgłaszania coraz to nowych żądań i podejmowania prób wymuszania pełnego zaspokojenia wszystkich zgłoszonych potrzeb. Podkreślono, że celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. Ś. zarzucił, iż jako inwalida i człowiek potrzebujący pomocy jest dyskryminowany, poniżany i pozbawiony praw przynależnych inwalidom i ludziom starszym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w dniu 15 marca 2011r. skarżący podtrzymał skargę. Wskazał na swoje trudne warunki bytowe. Nie zgodził się też z argumentacją organów, że urzędnik morze przyznać świadczenie albo nie. Zdaniem skarżącego określenie "może" oznacza, że powinien przyznać pomoc. Podniósł, iż okulary są mu niezbędne, wynikają z zaleceń lekarskich. Podał, że obecnie, wbrew zaleceniom lekarza, korzysta z okularów kupionych w sklepie za 5,60 zł, które nie są dostosowane całkowicie do jego wady. Oświadczył też, że nie jest w stanie z własnych dochodów kupić sobie okularów, bo jedynym dochodem dwuosobowej rodziny jest jego renta i zasiłki z pomocy społecznej. Zaznaczył, że również dzieci nie są w stanie mu pomóc, gdyż ze względu na sytuację życiową i majątkową same potrzebują wsparcia z pomocy społecznej. Skarżący podniósł także, że mimo, iż posiedzenie Kolegium odbyło się 15 września 2010r., to decyzja nosi datę 8 grudnia i otrzymał ją w grudniu 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Badając legalność wydanych w sprawie decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane bez należytego rozważenia celu objętego wnioskiem pomocowym, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz.1071 - dalej jako kpa), w zakresie mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organy prawidłowo rozpatrywały wniosek J. Ś. o sfinansowanie zakupu okularów w trybie art. 41 pkt 1 cytowanej ustawy o pomocy społecznej. Bezspornym bowiem jest, że wobec przekroczenia kryterium dochodowego rodziny, wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania świadczeń na zasadach ogólnych, w tym zasiłku celowego, o którym stanowi art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. W myśl art. 41 pkt 1 w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przepis ten zatem jednoznacznie przesądza o szczególnym charakterze zasiłku celowego specjalnego. Świadczenie to może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a więc w sytuacjach wyjątkowych, bowiem o możliwości jego uzyskania nie decyduje dochód osoby ubiegającej się o zasiłek, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Celem tej regulacji jest umożliwienie ubiegania się o świadczenie z pomocy społecznej osobie znajdującej się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, pomimo, iż jej dochód przekracza kryterium dochodowe przewidziane w ustawie. Z treści tego przepisu wynika ponadto, że wnioskowana pomoc ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ pomocy społecznej może załatwić wniosek pozytywnie lub negatywnie, biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. W szczególności organ pomocy społecznej obowiązany jest ustalić czy zaspokojenie potrzeby bytowej, objętej wnioskiem, jest w świetle sytuacji życiowej beneficjenta rzeczywiście niezbędne i szczególnie uzasadnione. Organ powinien więc wydając decyzję ocenić całokształt sytuacji rodzinnej i majątkowej strony, mającej niewątpliwie wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Dopiero po dokładnym ustaleniu, że występuje zgłoszona potrzeba o szczególnym charakterze, która nie może być zaspokojona, w tym w ramach własnych możliwości i z posiadanych środków, czyli wnioskowana pomoc jest niezbędna, organ może ją przyznać (ale nie musi), biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Oceny tej sytuacji dokonuje właściwy organ administracji publicznej w każdym indywidualnie rozpatrywanym przypadku. Ocena ta nie może być wynikiem przekonania organu, że rozstrzygnięcie sprawy zależy wyłącznie od jego uznania. Przyznanie lub odmowa przyznania pomocy może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia – zgodnie z regułami wynikającymi z art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy oparte jest o tak zwane uznanie administracyjne, organ obowiązany jest rozważyć oba wskazane w art. 7 k.p.a. interesy - słuszny interes strony i interes społeczny. Zgodnie z fundamentalnym dla interpretacji tego przepisu wyrokiem NSA z 20 czerwca 1981 r. (SA 820/81, ONSA 1981, z. 1, poz. 57 z glosą J. Łętowskiego OSP 1982, z. 1-2, poz. 22) przyjmuje się, że obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Można więc przyjąć, że z zasady tej wynika domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2006, sygn. akt I OSK 777/05). Zatem pojęcie "uznania administracyjnego" jest konstrukcją dającą organom administracji publicznej możliwość elastyczności działania w sytuacjach wymagających udzielenia takiej pomocy, a nie pozwalającą na dowolność w tym zakresie. Wbrew powyższym wymogom organy orzekające rozpatrzyły wniosek skarżącego jednokierunkowo, uwzględniając jedynie, że interes społeczny, a szczególnie wielość potrzebujących i ograniczoność środków, sprzeciwia się uwzględnieniu kolejnego wniosku beneficjenta, który korzysta co miesiąc z tej formy wsparcia. Organ I instancji wykazał, że skarżącemu przyznał w miesiącu lipcu specjalny zasiłek celowy w łącznej kwocie 323,99 zł (123,99 zł na energie elektryczną, 100 zł na gaz i 100 zł na bieżące potrzeby). Okoliczności te oczywiście mają znaczenie, ale nie decydujące przy ocenie rozpatrywanego wniosku. Konieczne jest bowiem wyważenie interesu społecznego względem słusznego interesu strony co do uwzględnienia wniosku. W niniejszej sprawie natomiast nie zweryfikowano w ogóle zgłoszonej potrzeby. Organy zaniechały jakiegokolwiek wyjaśnienia czy skarżący rzeczywiście ma wadę wzroku, jak bardzo nasiloną, czy powinien nosić okulary, czy posiada odpowiednie okulary, czy takie okulary rzeczywiście miał i utracił w podawanych okolicznościach, czy może w ogóle funkcjonować bez okularów, czy potrzebne są mu okulary oddzielnie do czytania i pisania oraz do chodzenia. Dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoli Sądowi obiektywnie ocenić, czy rozpatrywana potrzeba stanowi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie w sprawie omawianego art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przypomnieć należy organom, że z treści przepisów art. 7, art. 77 § 1 wynika, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego. W związku z tym organ I instancji bezpodstawnie zarzucił skarżącemu, że nie przedstawił dowodu zniszczenia okularów. W wywiadzie środowiskowym skarżący podał, że zniszczone okulary wyrzucił. Istnieje jednak możliwość skorzystania z innych środków dowodowych, w tym osobowych źródeł dowodowych, które pozwolą ustalić czy skarżący rzeczywiście w takich okolicznościach utracił okulary korekcyjne. W ocenie Sądu, ochrona zdrowia ma szczególne znaczenie. Zdrowie jest dobrem chronionym konstytucyjnie, co wynika z art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten nie stanowi źródła bezpośrednich roszczeń obywatela, ale może być wskazówką przy dokonywaniu oceny potrzeb osoby, ubiegającej się o pomoc społeczną. Z tego też powodu niezrozumiałym jest utożsamianie prośby o sfinansowanie zakupu okularów, które mogą okazać się niezbędne do prawidłowego funkcjonowania beneficjenta w społeczeństwie i swobodnego wykonywania przez niego zwykłych czynności życia codziennego z opłatami za energię i gaz, jak to uczynił organ I instancji, twierdząc, że skarżący złożył kolejny taki sam wniosek. Dlatego, rozpatrując podanie o sfinansowanie zakupu okularów leczniczych, należy mieć na uwadze konsekwencje jakie niesie za sobą nieuwzględnienie wniosku. Sąd stoi na stanowisku, że w przypadku ustalenia, że wnioskowane okulary, które zostały utracone w tak niesprzyjających okolicznościach, są niezbędne beneficjentowi do normalnego funkcjonowania, organ może odmówić uwzględnienia podania, tylko wówczas, gdy wykaże ponad wszelką wątpliwość, że nie ma wystarczających na ten cel środków. Zgodzić należy się z organami, że przyznanie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego uzależnione jest przede wszystkim od wysokości posiadanych środków. Sam fakt ograniczoności środków przeznaczanych na pomoc społeczną jest oczywisty i nie budzi wątpliwości. Jednak by odmówić udzielenia pomocy z tego powodu, organ zobowiązany jest do ustalenia wysokości posiadanych środków i przeprowadzenia analizy, w wyniku której wykaże ich całkowity brak bądź niemożność przeznaczenia ich na wnioskowaną pomoc. W przeciwnym razie powinien udzielić pomocy w takim zakresie, na jaki posiadane środki pozwalają (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2008r. sygn. akt II SA/Gd 796/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 kwietnia 2009r. sygn. akt II SA/Ol 29/09, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że powoływanie się przez organ na ograniczone możliwości finansowe pomocy społecznej nie stanowi wystarczającego uzasadnienia odmowy przyznania danego świadczenia. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wskazał w rzeczywistości jakimi środkami dysponuje, a wyjaśnił jedynie jaką kwotę rozdysponował w miesiącu czerwcu 2010r. i ile objął środowisk, co nie jest równoznaczne z brakiem środków. Niepodjęcie przez organy orzekające czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Powyższe oznacza, że organy zobligowane są ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło