II SA/Ol 685/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z 12 lutego 2024 r. nr PINB.5140.7.2023 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nidzicy (dalej jako: "PINB") zobowiązał właściciela nieruchomości – P. K. do rozbiórki obiektu budowlanego - wolnostojącej, trwale związanej z gruntem tablicy reklamowej, umieszczonej na działce nr [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowa decyzja doręczona została 4 marca 2024 r. inwestorowi – J.S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej jako: "skarżący"). W dniu 8 kwietnia 2024 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r. nr P.7721.40.2024 12MMa Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "WINB") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odrębnym postanowieniem, datowanym również 29 kwietnia 2024 r., nr P.7721.40.2024 12MMa, organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że termin do wniesienia odwołania minął 18 marca 2024 r., a odwołanie od decyzji nadane zostało 22 marca 2024 r., zatem 4 dni po terminie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia WINB wskazał art. 134 k.p.a. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oba powyższe postanowienia. Wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania. Zaznaczył, że 22 marca 2024 r. powtórnie wysłał odwołanie. W międzyczasie otrzymał zwrot korespondencji zawierającej odwołanie wysłane 18 marca 2024 r. Na otrzymanej kopercie widniał napis "Zwrot" oraz przekreślony adresat z dopiskiem "Adresat nie istnieje". Okazało się, że skarżący błędnie wpisał ulicę adresata – zamiast ul. Murarskiej wpisana została ul. Mazurska. Skarżący oświadczył, że starał się ten błąd naprawić bez zbędnej zwłoki. Wskazał, że w 2021 r. przeszedł udar i ma duże problemy ze zdrowiem (na potwierdzenie dołączył orzeczenie o niepełnosprawności), ma również sporą wadę wzroku, która prawdopodobnie była główną przyczyną błędnego wpisania ulicy na kopercie. W ocenie skarżącego, mimo oczywistej omyłki po jego stronie, publiczny operator pocztowy powinien doręczyć korespondencję do ogólnie znanego i jedynego w mieście adresata, jakim jest PINB. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wyrokiem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 532/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił postanowienie WINB o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyjaśnił, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że okoliczność ta będzie wzięta pod uwagę przez organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (§ 1). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot kontroli sądowej stanowiło w tej sprawie postanowienie WINB, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia 12 lutego 2024 r. w sprawie zobowiązania właściciela nieruchomości do rozbiórki obiektu budowlanego. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że w sytuacji gdy odwołanie zostanie złożone po upływie – przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. lub w przepisach szczególnych – terminu do jego wniesienia, wówczas na organie odwoławczym ciąży obowiązek wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 15 października 2024 r. sygn. akt II OSK 2503/23, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych do rozpatrzenia wniesionego środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić tylko czy odwołanie jest dopuszczalne z przyczyn formalnych. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. W sprawie bezspornym jest, że skarżącemu prawidłowo doręczono decyzję organu I instancji 4 marca 2024 r. i tego dnia rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania, który upłynął 18 marca 2024 r. Przedmiotowe odwołanie wniesione zostało 22 marca 2024 r., a więc 4 dni po terminie, zatem organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i wydał postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. Postanowienie to stwierdza jedynie fakt wniesienia odwołania po upływie terminu. Odrębną kwestię stanowi przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ załatwił odmownie wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Jednak Sąd uchylił to postanowienie uznając, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zobowiązuje to organ odwoławczy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jego rozpatrzenia. Niniejszy wyrok nie zamyka drogi w tym względzie organowi odwoławczemu, który będzie orzekał w zmienionym stanie faktycznym i prawnym. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił jako niezasadną skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.