II SA/Ol 687/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-09-28
Skład orzekający: sędzia WSA Ewa Osipuk, sędzia WSA Beata Jezielska, sędzia WSA Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na pismo organu informujące o odmowie uznania za stronę postępowania administracyjnego jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Zażalenie jako środek zaskarżenia aktu administracyjnego wydanego w toku postępowania nie przysługuje na pismo organu, które nie stanowi postanowienia, a jedynie zawiera wyjaśnienie przyczyn odmowy uznania strony za uczestnika postępowania. W związku z tym, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność takiego zażalenia jest prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżący wystąpił do Burmistrza o udostępnienie dokumentacji i o uznanie go za stronę postępowania dotyczącego lokalizacji inwestycji celu publicznego. Burmistrz poinformował skarżącego, że nie przysługuje mu status strony. Skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło jego niedopuszczalność, uznając pismo Burmistrza za niebędące postanowieniem. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając brak pouczenia o prawach i terminach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi H. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie uznania za stronę postępowania dotyczącego lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
H.R. (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie uznania za stronę postępowania dotyczącego lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że pismem
z dnia 12 lutego 2021 r., skarżący wystąpił do Burmistrza o udostępnienie dokumentacji zgromadzonej w ramach postępowania wszczętego na wniosek z dnia 19 stycznia 2021 r., złożony przez A sp. z o.o. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie studni nr 2A do poboru wody podziemnej w zastępstwie przeznaczonej do likwidacji studni nr 2 na terenie miejskiego ujęcia wody w K. na terenie działki nr "[...]", obręb 2 miasta K.
Następnie, wnioskiem z dnia 16 lutego 2021 r., skarżący wystąpił o uznanie go za stronę postępowania w opisanej powyżej sprawie.
W odpowiedzi na oba powyższe podania, pismem z dnia 18 lutego 2021 r., Burmistrz poinformował wnioskodawcę, że o wszczęciu postępowania w ww. sprawie poinformował na piśmie inwestora oraz właściciela nieruchomości, na której realizowana będzie planowana inwestycja, natomiast pozostałe strony - w drodze obwieszczenia. Wyjaśnił, że w ocenie organu, wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu.
Na powyższe pismo Skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym wskazał, że od 17 września 2010 r. ma podpisaną umowę nr "[...]" o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków ze spółką A sp. z o.o. i wobec tego, nie jest mu obojętne, z jakiej studni będzie dostarczana woda do jego kranu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia "[...]" , stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
W uzasadnieniu Kolegium, powołując art. 141 § 1 i 2 i art. 134 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) zwanej dalej "k.p.a.", wskazało, że skarżący wniósł zażalenie na pismo Burmistrza, które nie jest postanowieniem, a tym bardziej takim postanowieniem, na które służy zażalenie. Było to pismo, w którym organ wyjaśnił, dlaczego nie uznał wnioskodawcy za stronę postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium wyjaśniło, że o uznaniu danej osoby za stronę postępowania bądź o odmowie uznania jej stronę nie orzeka się postanowieniem. Jedynie w odniesieniu do organizacji społecznej, na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., wydaje się postanowienie o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Kolegium uznało, że z uwagi na to, że pismo Burmistrza z dnia 18 lutego 2021 r., nie stanowiło postanowienia, lecz pismo stanowiące odpowiedź na podania wnioskodawcy z dnia: 12 i 16 lutego 2021 r., zażalenie na pismo nie przysługuje i należało stwierdzić niedopuszczalność wniesienia zażalenia.
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, skarżący podniósł, że gdyby Burmistrz w piśmie z dnia 18 lutego 2021 r., pouczył go o przysługujących mu prawach do odwołania się jak również o terminach, wówczas dostosowałby się do treści pouczenia, ale takiego pouczenia w piśmie nie było. To powoduje , że urzędnik samorządowy postępując w ten sposób, w jaki został potraktowany skarżący
i rozstrzygniecie SKO, utrwala praktykę utrudniania innym mieszkańcom w dochodzeniu praw ustawowych np. dostępu do informacji publicznej. Skarżący wskazał na treść art. 8 i 9 k.p.a.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym
w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza postanowieniem niedopuszczalność odwołania. W związku z art. 144 k.p.a. przepis ten ma zastosowanie także do zażaleń. Z kolei, stosownie do przepisu art. 141 § 1 k.p.a., zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania postanowienie, gdy kodeks tak stanowi.
W literaturze przedmiotu podnosi się również, że odwołanie (zatem również zażalenie), może być niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, takich jak brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego, czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Odwołanie może być niedopuszczalne również z przyczyn podmiotowych, tj. gdy zostało wniesione bądź przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (zob. Marek Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, wydanie XII, LEX-el, wyrok NSA z 11.12.2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381).
W kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, zachodzi przypadek przedmiotowej niedopuszczalności zażalenia, gdyż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na pismo informujące o odmowie uznania za stronę postępowania.
Wskazać ponadto należy, że zażalenie stanowi środek zaskarżenia aktu administracyjnego wydanego w toku postępowania i rozstrzygającego określoną konkretnym przepisem kwestię. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że dla bytu aktu administracyjnego nie jest konieczne określenie jego nazwy,
a nawet nie jest konieczne zawarcie w nim wszystkich przewidzianych prawem elementów. Niezmienny jednak i trwały pozostaje pogląd, że ani decyzja, ani postanowienie nie istnieją bez elementu zasadniczego tj. bez rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu, pismo Burmistrza z dnia 18 lutego 2021 r., żadnego rozstrzygnięcia nie zawiera. Organ w piśmie tym jedynie udzielił skarżącemu wyjaśnień co do przyczyn, dla których nie uznał, go za stronę postępowania, prowadzonego na wniosek spółki miejskiej A, dotyczącego wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę studni nr 2 A do poboru wody podziemnej w zastępstwie przeznaczonej do likwidacji studni nr 2 na terenie miejskiego ujęcia wody na terenie działki nr "[...]", obręb 2 miasta K..
W ocenie Sądu, wskazane pismo nie stanowi postanowienia, albowiem kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje takiej formy działania organu w celu ustalenia kręgu uczestników postępowania. W konsekwencji, więc nie ma możliwości zaskarżenia takiego pisma zażaleniem.
W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło, że zażalenie w przedmiotowej sprawie nie jest dopuszczalne. Z uwagi na to skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło