II SA/Ol 694/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. j. w "[...]" o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi A sp. j. w "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić zwolnienia A sp. j. w "[...]" od wpisu od skargi. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, A sp. j. w "[...]", zwana dalej Spółką, powołując się na trudną sytuację finansową, wniosła o przyznanie prawa pomocy "w postaci zwolnienia od obowiązku ponoszenia wpisu od złożonej skargi". W uzasadnieniu stwierdzono, iż w chwili obecnej Spółka nie posiada wolnych środków finansowych na opłacenie wpisu w kwocie 500 zł. Spółka w celu utrzymania się na rynku musi ponosić koszty prowadzenia działalności gospodarczej, na pokrycie których przeznaczany jest uzyskiwany dochód, a konieczność zapłaty wpisu może przyczynić się do osłabienia jej funkcjonowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach w rubryce nr 6 "Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" wpisano: "[...]", w rubryce nr 7 "Wartość środków trwałych wnioskodawcy": "[...]", w rubryce nr 8 "Wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu": "[...]". W rubryce nr 9 wykazano stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku: "[...]", natomiast w rubryce nr 10 wpisano: "Zobowiązania i wydatki "[...]", Stan kasy "[...]"". Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące m.in. zwolnienie od wpisu od skargi w całości lub w części, może być przyznane, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W warunkach niniejszej sprawy wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą, który nie wykazał, że utracił płynność finansową, i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, w oparciu o informacje zawarte w oświadczeniu o majątku i dochodach trudno stwierdzić, że kondycja finansowa Spółki jest zła. Za ostatni rok obrotowy Spółka osiągnęła bowiem dochód – w wysokości "[...]", w jej dyspozycji pozostają również środki trwałe o wartości "[...]". Wprawdzie Spółka powołuje się na obecnie trudną sytuację finansową, lecz skoro mimo trudności finansowych nadal uzyskuje dochód, który jak wskazała w uzasadnieniu wniosku przeznacza na koszty prowadzenia działalności gospodarczej, a ponadto planuje jej rozwój, o czym świadczy złożenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie myjni bezdotykowej, to trudno jest uznać, że wykazała, że nie ma możliwości zdobycia środków finansowych na poniesienie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Zauważyć należy, że koszty sądowe należy postrzegać jako normalne koszty działalności gospodarczej. Prowadzenie spraw sądowych związanych z tą działalnością jest bowiem elementem tej działalności i dlatego wymaga zabezpieczenia środków na ten cel na równi z koniecznością zapewnienia środków na inne wydatki (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 90/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W warunkach niniejszej sprawy Spółka nie wskazała powodów, dla których inne koszty prowadzenia bieżącej działalności mają pierwszeństwo nad wpisem od skargi. W świetle powyższego, jak również mając na uwadze wykazaną we wniosku wysokość środków pieniężnych zgromadzonych w kasie Spółki, które przewyższają wysokość kosztów postępowania w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż Spółka nie wykazała, że uzasadnione jest zwolnienie jej od wpisu od skargi, czy to w całości, czy też w części. Pojęcie "dostatecznych środków" należy odnosić bowiem nie tylko do środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym Spółki, ale i w kasie oraz do znacznej wartości posiadanych przez nią środków trwałych. Na marginesie dodać natomiast należy, że w sytuacji, gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.), przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć również pod uwagę sytuację majątkową samych wspólników (zob. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 543/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.