II SA/Ol 701/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na niewykonanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 34/09 w przedmiocie nałożenia grzywny za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 25 lutego 2010r., sygn. akt II SO/Ol 34/09 wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywnę w kwocie 50 zł za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie awansu na wyższy stopień służbowy wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy. A.Z. wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2011 r. (data wpływu 17.08.2011r.), na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., - wniósł o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywny w jej maksymalnej wysokości z powodu naruszenia przez organ art. 170 w zw. z art. 171 p.p.s.a. Podniósł, że organ mimo ciążącego na nim prawnego obowiązku nie wykonał prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o sygn. akt II SO/Ol 34/09, tj. nie uiścił zasądzonej grzywny na rzecz Sądu w sposób określony w art. 170 p.p.s.a. Zapłata wskazanej grzywny nie została bowiem dokonana przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. jako organ administracji publicznej i ze środków finansowych organu, lecz z prywatnych środków pieniężnych osoby sprawującej funkcję Dyrektora. Skarżący zaznaczył, że pismem z dnia 1 sierpnia 2011 r. wezwał organ do wykonania przedmiotowego rozstrzygnięcia Sądu w sposób określony w art. 170 p.p.s.a., jednakże mimo wezwania organ nie dokonał wskazanej czynności. Jednocześnie, na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o stwierdzenie, iż Dyrektor Aresztu Śledczego w B. miał prawny nakaz i obowiązek zapłaty zasądzonej grzywny jako organ administracji publicznej ze środków finansowych tego organu, a nie jako osoba prywatna z własnych środków finansowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem o sygn. akt II SO/Ol 34/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywnę w wysokości 50 zł. Kwota ta została uiszczona w czerwcu 2010 r. ze środków prywatnych Dyrektora Aresztu Śledczego w B. Organ wyjaśnił, iż trudna sytuacja finansowa jednostek budżetowych w 2010 r. i 2011 r. spowodowała, że nie posiadał środków finansowych na pokrywanie takich wydatków. W związku z odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wniosku organu o umorzenie zasądzonych grzywien, dyrektor jednostki, mając niezwłoczny obowiązek realizacji prawomocnych rozstrzygnięć Sądu, opłacił zasądzoną w niniejszej sprawie grzywnę z własnych środków pieniężnych. Wobec czego, zobowiązanie zostało w całości zrealizowane i organ nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Stosownie do art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powołany przepis przewiduje uprawnienie sądu mające na celu wymuszenie wykonania przez konkretny organ administracji publicznej wyroku sądowego, pozostające obok i w związku z uprawnieniami orzeczniczymi. Są to uprawnienia dyscyplinujące organ administracji publicznej i represyjne w stosunku do niego (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 479). Podkreślenia wymaga, że wniesienie skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest możliwe w dwóch przypadkach: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 548). Powołany przepis daje zatem skarżącemu możliwość przymuszenia organu do wykonania wyroku sądu administracyjnego. Jednakże odnosi się on wyłącznie do niewykonania wyroku w zakresie sprawy administracyjnej. Należy bowiem wskazać, iż norma wyrażona w art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi podstawy do wymierzenia grzywny, w przypadku gdy organ nie wykona wyroku w części dotyczącej zwrotu zasądzonych kosztów postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 154/08). W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w związku z niewykonaniem postanowienia, wydanego przez tut. Sąd w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. oraz o ustalenie przez Sąd obowiązku zapłaty tej grzywny przez organ. W uzasadnieniu swojego pisma skarżący powołał się na art. 154 § 1 p.p.s.a., dlatego wniosek ten został potraktowany jako skarga na niewykonanie postanowienia. Skarga ta podlega jednak odrzuceniu. Przede wszystkim skarga w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. służy skarżącemu wyłącznie w ściśle określonych w tym przepisie wypadkach. Grzywna przewidziana w art. 154 § 2 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do wyroków a nie postanowień wydawanych przez sąd administracyjny. Wprawdzie zgodnie z art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, lecz wyrażenie "odpowiednio" nie oznacza stosowania wszystkich przepisów wprost. Gdyby jednak nawet przyjąć, że art. 154 § 1 p.p.s.a. odnosi się także do postanowień, to brak jest podstaw do stosowania go w odniesieniu do postanowienia wymierzającego grzywnę. Jak już bowiem wyżej wskazano, wyrok wydawany w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma na celu przymuszenie organu do załatwienia sprawy administracyjnej. Postanowienie wydane w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie ma natomiast na celu przymuszenia organu do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz do wykonania obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Ponadto, jego wykonanie podlega egzekucji sądowej, co wyraźnie wynika z treści art. 228 p.p.s.a., przewidującego, że grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są także, oprócz kosztów sądowych, dochodami budżetu państwa. Należności te podlegają egzekucji sądowej bez nadawania orzeczeniu klauzuli wykonalności. Zatem, skarga na niewykonanie postanowienia o wymierzenie grzywny za niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.